Bolesław Szarecki (ur. 1874Źródła wskazały datę dzienną urodzenia 17 marca, 1, 7 lub 20 września 1874 – w Mińsku, zm. 23 lutego 1960 w Warszawie) – polski wojskowy lekarz-chirurg, generał dywizji Wojska Polskiego, szef Departamentu Służby Zdrowia MON, Naczelny Chirurg WP (1949–1957), profesor nauk medycznych, prezes Polskiego Związku Łowieckiego (1946–1953), kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys thumb|gen. bryg. Bolesław Szarecki w 1944 thumb|Popiersie gen. Bolesława Szareckiego na terenie Uniwersytetu Medycznego w Łodzi (d. Wojskowa Akademia Medyczna) left|thumb|Grób gen. Bolesława Szareckiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Był synem Jerzego i Karoliny z Podzielskich. Pochodził z rodziny polskiego kolejarza. Ukończył w 1904 Wydział Lekarski Cesarskiego Uniwersytetu Charkowskiego. W tym samym roku został powołany do armii carskiej i skierowany na front rosyjsko-japoński, pełniąc obowiązki chirurga w pociągu sanitarnym. Następnie podjął pracę w klinice chirurgicznej charkowskiego uniwersytetu, gdzie się doktoryzował (1912) i habilitował.

W czasie I wojny światowej został ponownie zmobilizowany i pełnił obowiązki chirurga-konsultanta Czerwonego Krzyża. W 1919 powrócił do Polski i został powołany do Wojska Polskiego. Objął stanowisko ordynatora oddziału chirurgicznego w 1 Szpitalu Okręgowym, a następnie w Głównym Szpitalu Wojskowym.

W czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 współorganizował zabezpieczenie medyczne działań bojowych. Został awansowany do stopnia pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928. W tej randze w 1933 przeszedł w stan spoczynku.

W sierpniu 1939 na własną prośbę został zmobilizowany. Po wybuchu II wojny światowej, w czasie kampanii wrześniowej pełnił obowiązki chirurga w 104. Szpitalu Wojennym. Po agresji ZSRR na Polskę został aresztowany przez Sowietów. Był przetrzymywany początkowo w obozie w Putywlu, skąd 1 listopada 1939 przewieziony został do Kozielska, po 1940 był osadzony w obozie jenieckim NKWD w Griazowcu. Do 1941 przebywał w sowieckich obozach. W 1941 wstąpił do organizowanej na terenach ZSRR przez generała Władysława Andersa Armii Polskiej w ZSRR i został mianowany generałem brygady oraz szefem Służby Zdrowia Armii. Wraz z armią przetransportowany został na Bliski Wschód a następnie do Włoch, gdzie po przeformowaniu jej na 2 Korpus Polski, został jego Naczelnym Chirurgiem i Inspektorem Szpitalnictwa.

Jako chirurg (miał wtedy 70 lat) przez dwie doby operował i kierował pracą Głównego Punktu Opatrunkowego, podczas najbardziej krwawych walk bitwy o Monte Cassino w 1944, a jego postać została uwieczniona w wielu wspomnieniach z tamtego okresu, m.in. przez Melchiora Wańkowicza, kpt. dr. Adama Majewskiego oraz jego adiutanta kpt. dr. Bolesława Rutkowskiego.

W końcu 1945 jako pierwszy generał Polskich Sił Zbrojnych powrócił do Polski (władze brytyjskie udzieliły mu wizy wyjazdowej dopiero po przeprowadzeniu przez niego głodówki). W latach 1945–1949 pełni funkcję zastępcy, a następnie szefa Departamentu Służby Zdrowia Ministerstwa Obrony Narodowej. W latach 1949–1957 piastował stanowisko Naczelnego Chirurga WP.

Był organizatorem wojskowej służby zdrowia w powojennym Wojsku Polskim, autorem kilku podręczników z zakresu chirurgii wojennej oraz szeregu prac z tej dziedziny. W uznaniu jego zasług w 1975 nadano jego imię Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi.

Był zapalonym myśliwym i wieloletnim działaczem Polskiego Związku Łowieckiego. Od 1936 wchodził w skład władz związku, a od czerwca 1946 do marca 1953 pełnił funkcję prezesa. W 1948 otrzymał wysokie odznaczenie łowieckie „Złom”, w listopadzie 1953 I Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego nadał mu tytuł członka honorowego PZŁ.

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 196-5-22).

Życie prywatne Mieszkał w Warszawie. Od 1905 żonaty z Marią Mewius z domu Zarubin (zm. 1965). Miał syna Jerzego (1910–1934), literataJanusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990 t. IV:S–Z, Toruń 2010, s. 16–21..

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (1944) nr 8536 Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1949) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1938) „za zasługi na polu pracy społecznej”. Order Krzyża Grunwaldu III klasy (16 lipca 1946) „w uznaniu zasług położonych w obronie Wybrzeża w roku 1939”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (9 listopada 1932) „za zasługi na polu lecznictwa w wojsku”. Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi (29 kwietnia 1925)M.P. z 1925 r. nr 102, poz. 438 „za zasługi położone dla armji na polu służby zdrowia”. Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino nr 8 (1945) Odznaka „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” (12 października 1953) Odznaka Honorowa PCK I stopnia (dwukrotnie, 1949 i 1959) Odznaka Honorowa „Złom” (Polski Związek Łowiecki) Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja) Krzyż św. Jerzego (Rosja, 1904) Krzyż Wybitnej Służby (Wielka Brytania)

Upamiętnienie 22 lutego 1980 w Warszawie jednej z ulic na terenie obecnej dzielnicy Bemowo zostało nadanie imię gen. Bolesława SzareckiegoUchwała nr 60 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 22 lutego 1980 r. w sprawie nadania nazw ulicom, "Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 29 czerwca 1980 r., nr 8, poz. 6, s. 2..

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich zbrodnia katyńska jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia G. Zychowicz, Generał Bolesław Szarecki 1874–1960, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1988. Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010. Zasłużeni dla polskiego łowiectwa (pod redakcją Jerzego Krupki), Agencja Wydawnicza "Agar", Warszawa 2003.

Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Charkowskiego Kategoria:Generałowie brygady Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Generałowie dywizji ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941) Kategoria:Jeńcy polscy obozu NKWD w Kozielsku (1939–1940) Kategoria:Jeńcy polscy obozu przejściowego w Putywlu Kategoria:Ludzie urodzeni w Mińsku (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Polskiego Czerwonego Krzyża I stopnia Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Oficerowie 1 Batalionu Sanitarnego Kategoria:Oficerowie dowództwa 2 Korpusu Polskiego (PSZ) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii włoskiej 1943–1945 Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wybitnej Służby (Wielka Brytania) Kategoria:Polacy w wojnie rosyjsko-japońskiej Kategoria:Polscy lekarze w kampanii wrześniowej Kategoria:Polscy lekarze w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Polscy myśliwi Kategoria:Pułkownicy lekarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy bitwy o Monte Cassino 1944 Kategoria:Urodzeni w 1874 Kategoria:Zmarli w 1960