(90377) Sedna (symbol: 16px|⯲)U+2BF2 ⯲. David Faulks (2016) 'Eris and Sedna Symbols,' L2/16-173R, Unicode Technical Committee Document Register. – duża planetoida transneptunowa, poruszająca się po bardzo wydłużonej orbicie.
Odkrycie i nazwa thumb|left|250px|Sedna na zdjęciach z 2003 roku (moment odkrycia 14 listopada) Planetoida ta została odkryta 14 listopada 2003 przez Mike’a Browna, Chada Trujillo oraz Davida Rabinowitza, z California Institute of Technology, za pomocą 120-centymetrowego teleskopu Samuela Oschina, znajdującego się w Obserwatorium Palomar niedaleko San Diego. Odkrycia dokonano w ramach prowadzonego od jesieni 2001 przeglądu zewnętrznych rejonów Układu Słonecznego. Odkrycie zostało zweryfikowane przez amatorskie obserwatorium Tenagra w Arizonie. Planetoida ta obserwowana była również przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a.
Otrzymała ona najpierw oznaczenie prowizoryczne 2003 VB12. Obiekt nazwany został imieniem Sedny, mitologicznej bogini mórz w wierzeniach Inuitów – ludów zamieszkujących rejony arktyczne, od Grenlandii po Czukotkę w Rosji.
Orbita thumb|left|Rysunki przedstawiające lokalizację Sedny względem innych obiektów astronomicznych thumb|left|Sedna – wizja artysty thumb|left|Słońce i planety Układu Słonecznego widziane z Sedny – wizja artysty Orbita Sedny nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 11,93°. Na jeden obieg wokół Słońca potrzebuje ok. 12 970 lat. Krąży w średniej odległości ok. 552 au, po mocno wydłużonej eliptycznej orbicie o mimośrodzie około 0,86. Średnia prędkość orbitalna tej planetoidy to ok. 1,0 km/s.
W momencie odkrycia znajdowała się w odległości 90 au i tym samym okazała się najdalszym obserwowanym obiektem w Układzie Słonecznym. Obecnie Sedna zbliża się do Słońca i w 2075 roku osiągnie peryhelium, znajdując się wtedy w odległości 76,3 au od Słońca (ponad dwa razy dalej niż Pluton). Następnie przez około 6500 lat będzie się oddalać, aż osiągnie aphelium w odległości ok. 1028 au od Słońca (ok. 20 razy dalej niż Pluton).
Jest określana jako obiekt odłączony nowej klasy sednoid lub nawet wchodzący w skład wewnętrznej części obłoku Oorta.
Właściwości fizyczne Sedna ma średnicę szacowaną na ok. 995 km. Jej albedo wynosi ok. 0,32, a jasność absolutna to ok. 1,52. Sedna jest prawdopodobnie bardzo zimnym obiektem; temperaturę jej powierzchni oszacowano na około –240 do –261 °C (12–33 K). Naukowcy przypuszczają, że składa się ona ze skał i lodu.
Sedna jest prawdopodobnie pierwszym odkrytym obiektem z wewnętrznej części Obłoku Oorta i zarazem pierwszym bezpośrednim dowodem jego istnienia. Jest to drugi po Marsie najczerwieńszy obiekt w naszym Systemie. Sedna jest jednym z niewielu tak dużych obiektów odkrytych w Układzie Słonecznym od 1930 roku, kiedy to po raz pierwszy zaobserwowano Plutona.
Sedna może zostać uznana w przyszłości za planetę karłowatą i plutoid.
Zobacz też lista planetoid 90001–91000 lista ponumerowanych planetoid lista obiektów transneptunowych
Uwagi
Przypisy [data dostępu: 2025-02-22]
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Nazwane planetoidy Kategoria:Planetoidy odkryte w 2003 roku Kategoria:Obiekty odłączone