Święta
Imieniny obchodzą: Artur, Damazy, Daniel, Gościwit, Hieronim, Maria, Poncjan, Sabin, Stefan, Waldemar, Walenty, Walentyn, Wilburga i Wojmir Burkina Faso – Proklamacja Republiki Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Terenów Górskich (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2002) wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: bł. Artur Bell (męczennik) św. Damazy I (papież) św. Daniel Słupnik z Syrii bł. Hugolin Magalottibł. Hugolin Magalotti na franciszkanie.pl [opublikowano: 2009-12-11]. († 1373; pustelnik i tercjarz franciszkański czczony przez zakonników jako święty za przyzwoleniem papieża Leona XIII) na stronie Franciszkańskiego Zakonu Świeckich. św. Maria Maravillas od Jezusa (karmelitanka bosa) św. Wicelin (biskup)
Wydarzenia w Polsce
1519 – Sejm walny w Toruniu uchwalił rozpoczęcie wojny z krzyżakami i wyznaczył nowe podatki na werbunek wojsk zaciężnych. 1605 – Król Zygmunt III Waza ożenił się po raz drugi (z Konstancją Habsburżanką). 1618 – Zawarto rozejm w Dywilinie kończący II wojnę polsko-rosyjską. 1783 – Cesarz Józef II Habsburg wydał rozporządzenie o utworzeniu Cmentarza Stryjskiego we Lwowie. 1806 – IV koalicja antyfrancuska: w Sali Redutowej Hotelu Saskiego w Poznaniu Napoleon I Bonaparte i Fryderyk August I podpisali traktat pokojowy między Francją a Saksonią. 1866 – Uruchomiono pierwszą linię tramwaju konnego w Warszawie. 1869 – W Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się premiera opery Paria, ostatniego ukończonego dzieła Stanisława Moniuszki. 1880 – Została założona Cukrownia Kruszwica. 1895 – Uruchomiono pierwszą linię tramwajową w Bielsku. 1921 – Założono Warszawską Spółdzielnię Mieszkaniową. 1922 – Został zaprzysiężony pierwszy prezydent RP Gabriel Narutowicz. 1923 – We wsi Antoniówka (powiat radomski) chora psychicznie Cyganka Marianna Dolińska zamordowała czworo swoich dzieci wieszając je na drzewie. Policyjne fotografie z miejsca zbrodni były w ciągu ostatnich kilkunastu lat wykorzystywane w polskich publikacjach jako ilustracje zbrodni dokonanej przez UPA. 1927 – Otwarto Elektryczną Kolej Dojazdową w Warszawie. 1936: Premiera komedii filmowej pt. Papa się żeni w reżyserii Michała Waszyńskiego. W „Monitorze Polskim” ukazał się komunikat rządowy ostrzegający przed możliwością pozbawienia obywatelstwa polskiego osób biorących udział w hiszpańskiej wojnie domowej. 1939: Niemcy przeprowadzili pierwszą egzekucję w lesie Buczyna koło Zbylitowskiej Góry koło Tarnowa. Niemcy wysiedlili pierwszych Polaków z Łodzi. 1941 – Polska wypowiedziała wojnę Japonii. 1942: Niemcy dokonali masakry co najmniej 164 mieszkańców wsi Kitów na Zamojszczyźnie. Rozpoczął działalność obóz koncentracyjny dla dzieci polskich w Łodzi. 1944 – Na terenie wsi Lipówka na szosie z Pińczowa do Działoszyc, oddział partyzancki „Awangarda” dowodzony przez Wasyla Tichonina przeprowadził zamach, zginął w nim komendant niemieckiego obozu Treblinka I SS-Hauptsturmführer Theodor van Eupen, 2 niemieckich podoficerów i lotnik. 1946 – Założono klub sportowy Unia Oświęcim. 1948 – W Zakopanem funkcjonariusze MBP aresztowali ostatniego Delegata Rządu na Kraj Jerzego Brauna i jego żonę. 1971 – Zakończył się VI zjazd PZPR. 1973 – Premiera filmu Sanatorium pod Klepsydrą w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa. 1976 – Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Daleko od szosy w reżyserii Zbigniewa Chmielewskiego. 1981: Premiera filmu Wahadełko w reżyserii Filipa Bajona. W Teatrze Dramatycznym w Warszawie rozpoczął się Niezależny Kongres Kultury Polskiej. 2008: Historyczny zespół Poznania został uznany za pomnik historii. Kajakarz Adam Seroczyński został zdyskwalifikowany za stosowanie niedozwolonego dopingu przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski i pozbawiony czwartego miejsca w wyścigu K2 uzyskanego podczas XXIX Letnich Igrzysk Olimpijskich w Pekinie. Otwarto Tunel Krakowskiego Szybkiego Tramwaju. 2016 – Otwarto nowy dworzec Łódź Fabryczna po ponad pięcioletniej renowacji 2017 – Prezydent RP Andrzej Duda powołał rząd Mateusza Morawieckiego. 2023 – Sejm RP nie udzielił wotum zaufania trzeciemu rządowi Mateusza Morawieckiego. Sejmowa większość wybrała Donalda Tuska na premiera.
Wydarzenia na świecie
361 – Julian Apostata wkroczył do Konstantynopola, zapewniając sobie w ten sposób władzę nad całym Imperium rzymskim. 969 – Jan I Tzimiskes został cesarzem bizantyńskim. 1098 – I wyprawa krzyżowa: krzyżowcy zdobyli Ma’arrat. 1282 – W bitwie pod Orewin Bridge poległ ostatni książę niepodległej Walii Llewelyn ap Gruffydd. 1474 – Izabela I Katolicka została królową Kastylii i Leónu. 1648 – W Kijowie wybuchło powstanie kozackie. 1688 – Chwalebna rewolucja: król Anglii i Szkocji Jakub II Stuart został pojmany w Faversham w czasie próby ucieczki do Francji, co jego przeciwnicy uznali za akt abdykacji. 1694 – Franciszek I został księciem Parmy i Piacenzy. 1708 – Wojna o sukcesję hiszpańską: skapitulowała twierdza Lille. 1785 – Cesarz Józef II Habsburg wydał patent legalizujący loże masońskie i zarazem ograniczający ich liczbę oraz poddający je kontroli policyjnej. 1789 – Założono Uniwersytet Karoliny Północnej. 1792 – Rewolucja francuska: rozpoczął się proces Ludwika XVI. 1813 – VI koalicja antyfrancuska: Napoleon Bonaparte zawarł z Hiszpanią separatystyczny pokój podpisując traktat w Valençay. 1816 – Indiana jako 19. stan dołączyła do Unii. 1829 – W Madrycie odbył się ślub króla Hiszpanii Ferdynanda VII z księżniczką sycylijską Marią Krystyną. 1831 – Na plaży w hiszpańskiej Maladze stracono 49 liberalnych powstańców i konstytucjonalistów dowodzonych przez gen. José Maríę de Torrijosa. 1845 – Wybuchła I wojna Brytyjczyków z Sikhami. 1848 – Powstanie węgierskie: szwadron 2. Pułku Ułanów (84 spieszonych ochotników polskich) Legionów Polskich na Węgrzech pod dowództwem ppłka Władysława Mniszek-Tchorznickiego, wspartych 42. batalionem honwedów, powstrzymał pościg austriackiego korpusu feldmarszałka Franza von Schlika po porażce Węgrów w bitwie pod Koszycami. 1852 – Papież Pius IX ustanowił metropolię zagrzebską. 1855 – Ignacio Comonfort został prezydentem Meksyku. 1858 – Alpharetta w amerykańskim stanie Georgia uzyskała prawa miejskie. 1862 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się I bitwa pod Fredericksburgiem. 1865 – Benizelos Rufos został po raz trzeci premierem Grecji. 1868: Przedstawiciele 19 państw podpisali Deklarację petersburską, zakazującą stosowania broni powodującej niepotrzebne cierpienie żołnierzy przeciwnika i odmawiania zakwaterowania pokonanym żołnierzom. Wojna paragwajska: zwycięstwo wojsk brazylijskich nad paragwajskimi w bitwie pod Avaí. 1886 – Arsenal F.C. (wówczas występujący pod nazwą Dial Square) rozegrał swój pierwszy mecz, pokonując Eastern Wanderers 6:0. 1892 – Práxedes Mateo Sagasta został po raz trzeci premierem Hiszpanii. 1895 – Paul Mauser uzyskał niemiecki patent na pistolet Mauser C96. 1897 – Położono kamień węgielny pod budowę kościoła Oskara w Sztokholmie. 1899 – II wojna burska: zwycięstwo wojsk burskich w bitwie pod Magersfontein. 1900 – Garretson Gibson został prezydentem Liberii. 1904 – Aleksander Sauli i Gerard Majella zostali kanonizowani przez papieża Piusa X. 1905 – W argentyńskim mieście Rivadavia odnotowano rekordowo wysoką temperaturę na kontynencie południowoamerykańskim (+48,9 °C). 1906 – W Monachium odbyła się premiera opery baśniowej Mały elf Chrystusa z muzyką Hansa Pfitznera i librettem Ilse von Stach. 1907 – Spłonął gmach parlamentu Nowej Zelandii w Wellington. 1909: Amerykański astronom Joel Hastings Metcalf odkrył planetoidę Lehigh. Sidney Sonnino został po raz drugi premierem Włoch. Zwodowano włoski niszczyciel „Corazziere”. 1911: Tribhuvan Bir Bikram Shah Dev został królem Nepalu. W Nowym Delhi Jerzy V i Maria Teck zostali koronowani na cesarza i cesarzową Indii. 1916 – I wojna światowa: włoski pancernik zatonął u wybrzeża Albanii po wejściu na dwie miny ustawione przez niemiecki okręt podwodny SM UC-14, w wyniku czego zginęło 675 spośród 945 członków załogi. 1917 – Litwa ogłosiła niepodległość (od Rosji Radzieckiej). 1920 – Władze brytyjskie wprowadziły stan wojenny w Irlandii. 1925: Bernardino Machado został po raz drugi prezydentem Portugalii. Papież Pius XI ogłosił encyklikę Quas Primas. 1931: Niceto Alcalá-Zamora został pierwszym prezydentem II Republiki Hiszpańskiej. Uchwalono Statut Westminsterski regulujący działanie Brytyjskiej Wspólnoty Narodów. 1932 – Na sesji Ligi Narodów ogłoszono wspólną brytyjsko-amerykańsko-francuską deklarację o równouprawnieniu Niemiec w rozbudowie sił morskich. 1936 – Jerzy VI został królem Wielkiej Brytanii po abdykacji swego brata Edwarda VIII. 1937 – Włochy wystąpiły z Ligi Narodów. 1939 – Dowódca okrętu podwodnego ORP „Orzeł” Jan Grudziński został odznaczony przez króla Jerzego VI Orderem za Wybitną Służbę. 1940: II wojna światowa w Afryce: zwycięstwem wojsk alianckich nad włoskimi zakończyła się dwudniowa bitwa pod Sidi Barrani w Egipcie. Założono miasto Hita na japońskiej wyspie Kiusiu. 1941 – Niemcy i Włochy wypowiedziały wojnę USA. 1942 – II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się bitwa pod El Agheila. 1946 – Powołano Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF). 1948 – W zachodnioniemieckim Heppenheim (Bergstraße) założono Wolną Partię Demokratyczną (FDP). 1949 – W czasie mszy w kościele we wsi Číhošť w Czechach kilka razy poruszył się na boki półmetrowy krzyż ołtarzowy. 1950 – Francuski chemik Paul Charpentier zsyntetyzował lek psychotropowy – chloropromazynę. 1954: Premiera filmu Dziewczyna z prowincji w reżyserii George’a Seatona. Przed egipskim sądem odbyła się rozprawa 11 schwytanych agentów izraelskich, z których 2 skazano na karę śmierci. 1958 – Górna Wolta (dzisiejsza Burkina Faso) stała się autonomiczną republiką w ramach Wspólnoty Francuskiej. 1963: 11 osób zginęło, a 22 odniosły obrażenia w pożarze tawerny „Seeley Club" w Chicago, podpalonej z zemsty przez wyrzuconego z niej wcześniej klienta. Wojna wietnamska: krótko po starcie z bazy lotniczej w Tuy Hòa w Wietnamie Południowym rozbił się amerykański samolot transportowy Fairchild C-123 Provider, w wyniku czego zginęło 85 osób (81 spadochroniarzy południowowietnamskich i 4 oficerów amerykańskich). Premiera zachodnioniemiecko-jugosłowiańsko-włoskiego filmu przygodowego Winnetou: Złoto Apaczów w reżyserii Haralda Reinla. 1967 – W Tuluzie zaprezentowano pierwszy ukończony prototyp naddźwiękowego samolotu pasażerskiego Concorde. 1970: 31 osób zginęło, a 18 zostało rannych w wyniku zderzenia pociągu ekspresowego z wykolejonymi wagonami pociągu towarowego pod Řikonínem w Czechach. Wśród ofiar śmiertelnych było 30 Polaków. Premiera filmu animowanego Aryskotraci w reżyserii Wolfganga Reithermana, ostatniego który został zaaprobowany przez Walta Disneya, zmarłego w 1966 roku. 1973 – RFN i Czechosłowacja podpisały układ o wzajemnych stosunkach. 1980 – Premiera 1. odcinka amerykańskiego serialu kryminalnego Magnum. 1981: Helmut Schmidt jako pierwszy kanclerz RFN przybył z wizytą do NRD. Muhammad Ali stoczył ostatnią w karierze walkę bokserską. Około 900 osób zamordowano w czasie masakry w El Mozote, dokonanej przez żołnierzy salwadorskiego batalionu Atlacatl. 1982 – W brytyjskim programie telewizyjnym po raz ostatni wystąpiła szwedzka grupa ABBA. 1987 – Abp Michel Sabbah został łacińskim patriarchą Jerozolimy. 1988 – Podczas podchodzenia do lądowania na lotnisku w Leninakanie (Giumri) w Armenii rozbił się radziecki wojskowy samolot Ił-76 z pomocą humanitarną dla ofiar niedawnego trzęsienia ziemi, w wyniku czego zginęło 78 osób. 1994: Bomba wniesiona na pokład filipińskiego Boeinga 747 przez terrorystę Ramzi Yousefa eksplodowała podczas ostatniej fazy lotu do Tokio, zabijając jednego pasażera oraz uszkadzając systemy sterowania. Piloci zdołali wylądować awaryjnie na Okinawie. Rozpoczęła się I wojna czeczeńska.