Libia Włoska (wł. Libia Italiana) – kolonia włoska istniejąca w latach 1934–1943 na terenie obecnego Państwa Libii.
Historia thumb|left|Mapa polityczna Libii Włoskiej z 1938 roku W wyniku wojny włosko-tureckiej (1911-1912) terytoria obecnej Libii przeszły pod panowanie Włoch, które utworzyły na jej terenie kolonię, Włoską Afrykę Północną. W 1927 roku wydzielono z niej Cyrenajkę i Trypolitanię, zaś 1 stycznia 1934 roku Włochy dekretem królewskim utworzyły z tych terytoriów nową kolonię – Libię Włoską. Włosi osiedlali w Libii osadników oraz prowadzili italianizację miejscowej ludności.
Po zajęciu przez Włochy Trypolisu w 1911 roku w kraju wybuchło powstanie kierowane przez bohatera narodowego Libii Umara al-Muchtara. Do zdławienia powstania premier Włoch Benito Mussolini skierował Rodolfa Grazianiego, który kierował w Libii siłami zbrojnymi. Walki partyzanckie koncentrujące się głównie w rejonie Gór Zielonych (Al-Dżabal al-Achdar) w Cyrenajce trwały do roku 1935. W celu zdławieniu powstania Włosi utworzyli w Libii obozy koncentracyjne, w których przetrzymywano łącznie 125 000 osób, głównie mężczyzn mogących stanowić kadrę partyzantki. Pomimo sytuacji w kraju, kontynuowana była polityka osadnictwa i w latach 40. XX wieku w Libii mieszkało już około 110 tysięcy Włochów, którzy stanowili 12% ogółu ludności.
thumb|Paszport obywatela polskiego z roku 1930 – strona z wizą (wydaną w Syrakuzach, Sycylia) i stemplem kontroli granicznej kolonialnych władz Włoch w Trypolisie (Libia, w 1930 Trypolitania). thumb|Plany Mussoliniego odnośnie do Afryki po wygranej wojnie. Linią zieloną zaznaczono terytoria, które miały być włoskimi koloniami, pomarańczową planowane granice Wielkich Włoch.
W czasie II wojny światowej Libia stała się miejscem walk między wojskami alianckimi i Państw Osi. Uczestniczyli w nich również Polacy (m.in. pod Tobrukiem). Po zakończeniu wojny Włochy zrzekły się praw do Libii, która początkowo przeszła pod zarząd brytyjski (Trypolitania i Cyrenajka) oraz francuski (Fazzan). 24 grudnia 1951 roku na mocy decyzji podjętej na wcześniejszej IV Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ Libia stała się państwem niepodległym. Jego pierwszym władcą został król Muhammad Idris al-Mahdi.
Demografia Rok Włosi Udział Populacja Źródło 1936 112.600 13,26% 848.600 Enciclopedia Geografica Mondiale K-Z, De Agostini,1996 1939 108.419 12,37% 876.563 Guida Breve d’Italia Vol. III, C.T.I., 1939 1962 35.000 2,1% 1.681.739 Enciclopedia Motta, Vol. VIII, Motta Editore, 1969 1982 1.500 0,05% 2.856.000 Atlante Geografico Universale, Fabbri Editori, 1988 2004 22.530 0,4% 5.631.585 L’Aménagement Linguistique dans le Monde
Znani libijscy Włosi thumb|Italo Balbo, gubernator Libii Franco Califano (ur. 1938), piosenkarz Emanuele Caracciolo (1912-1944), filmowiec Claudio Gentile (ur. 1953), piłkarz i trener Victor Magiar (ur. 1957), pisarz Miriam Meghnagi, piosenkarz Herbert Pagani (1944-1988), piosenkarz Gianni Pilo (ur. 1939), pisarz Rossana Podestà (ur. 1934), aktorka Valeria Rossi (ur. 1973), piosenkarz Gabriele de Paolis (1924-1984), generał
Zobacz też Wojna włosko-abisyńska 1935-1936
Przypisy
Kategoria:Włoskie kolonie w Afryce Kategoria:Włochy w XX wieku Kategoria:Historia Libii