Święta
Imieniny obchodzą: Andrzej, Benignus, Benigny, Cyrenia, Jakub, Jan, Julianna, Konradyn, Konradyna, Licyniusz, Marceli, Maria, Nikola, Rajner, Robert, Seweryn, Teodor, Warcisław i Wiktoryna Algieria – Święto Rewolucji (święto narodowe) Antigua i Barbuda – Święto Niepodległości (święto narodowe) Brytyjskie Wyspy Dziewicze – Dzień Wolności Bułgaria – Dzień Budzicieli Narodu Celtowie – Samhain Międzynarodowe – Światowy Dzień Wegan Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: Wszyscy Święci (w Polsce dzień wolny od pracy) św. Ariadna Maria (dziewica; również 18 września) św. Benigny z Dijon (męczennik) św. Marceli z Paryża (biskup) bł. Rajner z Sansepolcro (zm. 1304; franciszkanin) bł. Rupert Mayer (jezuita)
Wydarzenia w Polsce
1456 – Wojna trzynastoletnia: gdański desant pod dowództwem Henryka von Stadena i Michała Ertmanna rabujący Sambię w rejonie Lőchstadt i Rybaków został rozbity przez krzyżacką załogę Królewca (ponad 250 zabitych i wziętych do niewoli, w tym dowódcy). 1705 – Król August II Mocny ustanowił Order Orła Białego. 1733 – Król August III Sas zaprzysiągł pacta conventa. 1798 – Filip Nereusz Lichocki został po raz drugi prezydentem Krakowa. 1806 – IV koalicja antyfrancuska: około 150-tysięczna armia francuska przekroczyła granicę Wielkopolski. 1831 – Ogłoszono amnestię carską dla żołnierzy i podoficerów biorących udział w powstaniu listopadowym. 1857 – W Krakowie uruchomiono gazownię miejską. 1864 – Założono Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce. 1899 – Otwarto linię kolejową Łeba-Lębork. 1910 – Uruchomiono elektrownię w Białymstoku. 1918: Powstał Związek Harcerstwa Polskiego. We Lwowie wybuchły walki polsko-ukraińskie. W Płaszowie pod Krakowem zdobyto austriacki tabor pancerny. Utworzono z niego pociągi pancerne: Śmiały i Piłsudczyk. 1925 – Założono Wyższą Szkołę Oficerską Sił Powietrznych w Grudziądzu. 1927 – Podczas sztormu zatonął holownik morski „Górnik”, w wyniku czego zginęło 9 z 10 członków załogi. 1931 – Założono Polski Związek Tenisa Stołowego. 1939 – W Warszawie założono organizację konspiracyjną Polska Niepodległa. 1941: W Krakowie odbyło się pierwsze przedstawienie konspiracyjnego Teatru Rapsodycznego. Utworzenie obozu janowskiego we Lwowie. 1942: Niemcy zlikwidowali getto żydowskie w Tomaszowie Mazowieckim. Powstał Patriotyczny Front Lewicy Polskiej. 1944 – W odwecie za zbrojną akcję partyzantów przeprowadzoną w okolicy wsi Porąbka w powiecie limanowskim, Niemcy spalili żywcem 33 Polaków w pobliskim Gruszowcu. 1946: Karol Wojtyła otrzymał święcenia kapłańskie. Założono Oficerską Szkołę Polityczną w Łodzi. 1953: Rada Ministrów podjęła uchwałę o przerwaniu robót przy budowie warszawskiego metra. Założono Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie. 1956 – Służba Więzienna przeszła spod zarządu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych pod zarząd Ministerstwa Sprawiedliwości. 1957 – Powstało Studio Eksperymentalne Polskiego Radia. 1972 – W związku z planowanym podziałem kraju na 49 województw utworzono eksperymentalny, największy w Polsce (2909 km²) powiat bieszczadzki ze stolicą w Lesku. 1985 – Zniesiono reglamentację cukru. 1988 – Rząd Mieczysława Rakowskiego podjął decyzję o likwidacji Stoczni Gdańskiej. 2004 – Polska stała się pełnoprawnym członkiem Europolu. 2011 – Udane awaryjne lądowanie lotu PLL LOT 016 na stołecznym Lotnisku Chopina.
Wydarzenia na świecie
82 p.n.e. – Zwycięstwo optymatów pod wodzą Sulli nad popularami w bitwie przy Bramie Kollińskiej w Rzymie. 996 – Cesarz Otton III nadał biskupowi z Freising tereny położone wokół Niuvanhova (obecnie Neuhofen), zwane w miejscowej gwarze Ostarrichi, od czego wzięła swą nazwę Austria (niem. Österreich). 1112 – Późniejszy król Alfons I Zdobywca został hrabią Portugalii. 1141 – Stefan z Blois powrócił na tron angielski po wypędzeniu Pani Anglików i byłej cesarzowej rzymsko-niemieckiej Matyldy. 1179 – Filip II August został koronowany w katedrze w Reims na króla Francji. 1214 – Turcy seldżuccy zdobyli po oblężeniu należący do Cesarstwa Trapezuntu port Synopa. 1215 – Rozpoczął się Sobór laterański IV. 1248 – Wilhelm z Holandii został koronowany na antykróla Niemiec. 1295 – Król Aragonii Jakub II Sprawiedliwy ożenił się z Blanką Andegaweńską. 1304 – (gł. na Pomorzu Przednim: Rugii, Ruden, Uznamie i w rejonie Zatoki Greifswaldzkiej) znana jako „powódź Wszystkich Świętych”. 1335 – Królowie Czech Jan Luksemburski, Polski Kazimierz III Wielki i Węgier Karol Robert spotkali się na zjeździe w Wyszehradzie. 1368 – Księżniczka pomorska Elżbieta, czwarta żona Karola IV Luksemburskiego, została koronowana w Rzymie przez papieża Urbana V na cesarzową rzymsko-niemiecką. 1420 – I krucjata antyhusycka: zwycięstwo husytów w bitwie pod Wyszehradem. 1463 – Z rozkazu sułtana Mehmeda II w więzieniu Siedmiu Wież w Konstantynopolu został ścięty ostatni cesarz Trapezuntu Dawid II Wielki Komnen oraz jego siedmiu synów, brat i bratanek Aleksy. 1478 – Na prośbę hiszpańskich monarchów Ferdynanda II Aragońskiego i Izabeli I Katolickiej papież Sykstus IV udzielił im prawa do nominowania inkwizytorów w Andaluzji w celu rozstrzygania podejrzeń o fałszywe nawrócenia hiszpańskich Żydów. 1501 – Włoski żeglarz Amerigo Vespucci odkrył Zatokę Wszystkich Świętych i zszedł na ląd na terenie dzisiejszego brazylijskiego miasta Salvador. 1503 – Kardynał Giuliano della Rovere został wybrany na papieża i przyjął imię Juliusz II. 1512 – Po raz pierwszy zostały pokazane publicznie freski Michała Anioła zdobiące sklepienie kaplicy Sykstyńskiej. 1520 – W czasie swej wyprawy dookoła świata Ferdynand Magellan wpłynął do cieśniny nazwanej później jego imieniem (początkowo Cieśniny Wszystkich Świętych). 1540 – We Florencji została założona filozoficzno-literacka Accademia Fiorentina. 1570 – Około 20 tys. osób zginęło w wyniku wywołanej sztormem na Morzu Północnym tzw. powodzi Wszystkich Świętych w Holandii i Niemczech. 1604 – W pałacu Whitehall w Londynie odbyła się premiera dramatu Otello Williama Szekspira. 1606 – Założono miasto Oruro w Boliwii. 1610 – Papież Paweł V kanonizował Karola Boromeusza. 1611 – W pałacu Whitehall odbyła się premiera romansu Burza Williama Szekspira. 1666 – Safi II został koronowany na szacha Persji. 1689 – Założono miasto San Ignacio de Moxos w Boliwii. 1700 – Bezpotomna śmierć Karola II Habsburga, ostatniego Habsburga na tronie hiszpańskim, która doprowadziła do wybuchu wojny o sukcesję hiszpańską. 1742 – Została poświęcona obecna katedra Notre-Dame-de-l’Annonciation we francuskim Nancy. 1755 – Potężne trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami zniszczyły Lizbonę i większą część południowego wybrzeża portugalskiego aż do Algarve oraz wybrzeże marokańskie, w wyniku czego zginęło kilkadziesiąt tysięcy osób. 1770 – Założono Uniwersytet Techniczny w Berlinie. 1773: Założono Sankt-Petersburski Państwowy Instytut Górniczy. Została poświęcona katedra św. Jadwigi w Berlinie. 1781: Założono Massachusetts Medical Society, najstarsze nieprzerwanie działające stanowe towarzystwo medyczne w USA. Zniesiono poddaństwo w Austrii i Czechach. 1790 – Irlandzki filozof i polityk Edmund Burke opublikował Rozważania o rewolucji we Francji. 1800 – John Adams, jako pierwszy prezydent USA, zamieszkał w Białym Domu. 1809 – V koalicja antyfrancuska: sprzymierzone z Francuzami wojska bawarskie pokonały powstańców tyrolskich w IV bitwie pod Bergisel. 1828 – W trakcie konfliktu zbrojnego z miejscowymi Aborygenami gubernator George Arthur wprowadził stan wojenny na Ziemi van Diemena (Tasmanii). 1842 – Została poświęcona katedra św. Ansgara w Kopenhadze. 1849 – Johan Rudolph Thorbecke został premierem Holandii. 1856 – Wybuchła wojna brytyjsko-perska. 1874 – Odbył się pierwszy pogrzeb na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu. 1876 – W Holandii otwarto Kanał Morza Północnego. 1884 – Założono Gaelicki Związek Atletyczny z siedzibą w Dublinie. 1886 – W Belgradzie założono Królewską Serbską Akademię Nauk. 1894 – Mikołaj II Romanow objął tron jako ostatni car Rosji. 1895: Léon Bourgeois został premierem Francji. W Berlinie Max Skladanowsky wraz z bratem Emilem zorganizowali pierwszy płatny pokaz na własnej konstrukcji projektorze filmowym nazwanym bioskopem (2 miesiące przed braćmi Lumière). 1897: W prowincji Szantung we wschodnich Chinach zamordowano dwóch niemieckich misjonarzy, co dało pretekst cesarzowi Wilhelmowi II Hohenzollernowi do zbrojnego zajęcia rejonu zatoki Jiaozhou dwa tygodnie później. W Turynie założono klub piłkarski Juventus F.C. 1898 – Charles Dupuy został po raz trzeci premierem Francji. 1900 – Papież Leon XIII ogłosił encyklikę De Redemptore. 1904 – Na nowozelandzkiej Wyspie Północnej w wyniku osunięcia ziemi został zasypany najpotężniejszy wówczas na świecie gejzer Waimangu. 1909 – W Nowym Meksyku utworzono Pomnik narodowy misji Salinas Pueblo. 1911 – Wojna włosko-turecka: armia włoska po raz pierwszy w historii użyła samolotu bombowego. 1912 – Gen. Mario García Menocal wygrał wybory prezydenckie na Kubie. 1913 – W Funchal na portugalskiej Maderze założono klub piłkarski União Madeira. 1914 – I wojna światowa: zwycięstwo okrętów niemieckich nad brytyjskimi w bitwie pod Coronelem (Chile). 1918: I wojna światowa: dwóch włoskich dywersantów wpłynęło żywą torpedą „Mignatta” do zatoki portu Pula na półwyspie Istria celem zadania strat zacumowanych tam okrętom floty austro-węgierskiej, nie wiedząc, że kilka godzin wcześniej Austriacy przekazali ją nowo powstałemu Państwu Słoweńców, Chorwatów i Serbów. W wyniku wybuchu dwóch min magnetycznych zatonął m.in. pancernik SMS „Viribus Unitis” (przemianowany na „Jugoslavija”), zabierając ze sobą ok. 300-400 członków załogi i głównodowodzącego floty admirała Janko Vukovicia. I wojna światowa: połączone wojska serbskie, francuskie, brytyjskie i greckie wyzwoliły Belgrad. Powstało Królestwo Jemenu. 1920 – Alfredo Zayas wygrał wybory prezydenckie na Kubie. 1922 – Abdykował ostatni sułtan Imperium Osmańskiego Mehmed VI 1924 – Założono amerykański klub hokejowy Boston Bruins. 1925 – Rozpoczęło nadawanie Radio Łotewskie. 1928 – Turcja przeszła z alfabetu arabskiego na łaciński. 1930 – Premiera westernu Droga olbrzymów w reżyserii Raoula Walsha. 1932 – Kochanka Adolfa Hitlera Eva Braun usiłowała popełnić samobójstwo strzelając sobie w szyję. 1936 – Hiszpańska wojna domowa: rozpoczęła się bitwa o Madryt. 1937 – Wielki terror: w Kuropatach rozstrzelano 11 wyższych rangą duchownych Autokefalicznego Białoruskiego Kościoła Prawosławnego w Mińsku. 1940: Turcja ogłosiła neutralność w wojnie grecko-włoskiej. Zwodowano japoński niszczyciel „Tanikaze”. 1942 – W Berlinie utworzono Komitet Tatarski. 1943 – Wojna na Pacyfiku: wojska amerykańskie wylądowały na wyspie Bougainville’a (Papua-Nowa Gwinea). 1944 – W Wielkiej Brytanii założono Towarzystwo Wegańskie. 1945: Panajotis Kanelopulos został premierem Grecji. Ukazało się pierwsze wydanie amerykańskiego miesięcznika „Ebony”. Żydowskie organizacje bojowe zaatakowały 153 obiekty kolejowe na terenie Brytyjskiego Mandatu Palestyny. 1946 – W pierwszym meczu w historii NBA New York Knicks pokonali Toronto Huskies 68:66. 1947: W trzęsieniu ziemi o magnitudzie 7,6 w północnym Peru zginęło od 233 do 2233 osób. W wieku 30 lat padł amerykański koń wyścigowy pełnej krwi angielskiej Man o’ War, który zajął pierwsze miejsce w rankingu Najwybitniejszych Koni Wyścigowych XX wieku według magazynu „The Blood-Horse”. 1948: Całkowite zaćmienie Słońca widoczne nad centralną Afryką i południowym Oceanem Indyjskim. U północno-wschodnich wybrzeży Chin eksplodował i zatonął chiński statek z około 6 tys. osób na pokładzie. 1949 – 55 osób zginęło po zderzeniu samolotu pasażerskiego Douglas DC-4 z myśliwcem nad Waszyngtonem. 1950: