I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Władysława Jagiełły w Dębicy – liceum ogólnokształcące w Dębicy.
Historia Początki dębickiej szkoły średniej sięgają czasów austriackich i wiążą się z osobą burmistrza Henryka Zauderera, w którego umyśle pod koniec XIX wieku narodził się pomysł założenia w Dębicy gimnazjum. Pomysł ten wziął się z faktu wzrostu liczby mieszkańców miasta oraz wzrostu liczby rodzin mających aspiracje do kształcenia swoich dzieci. Starania Zauderera zakończyły się sukcesem. Gimnazjum powołane zostało ostatecznie na mocy reskryptu Ministra Wyznań Religijnych i Oświaty i 31 sierpnia 1900 szkoła rozpoczęła działalność pod nazwą C.K. Państwowe Gimnazjum Cesarza Franciszka Józefa w Dębicy. W początkowych latach lekcje odbywały się wynajmowanych pomieszczeniach prywatnych; w czterech wynajmowanych pokojach, później zakupiono kamienicę, która była siedzibą Gimnazjum do 1907. W 1907 ukończono budowę budynku przy ulicy Juliusza Słowackiego, który dzięki środkom gminy został wzniesiony kosztem 250 000 koron według projektu Teodora TalowskiegoTeodor Talowski (1857- 1910) - architekt z Zasowa. Gmach został poświęcony przy udziale najwyższych oficjeli 31 października 1907.
W pierwszym roku działalności w Gimnazjum kształciło się 83 uczniów, pod kierunkiem dwóch stałych nauczycieli. W latach 1901–1919 liczba uczniów wahała się od około 200. Zarządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 1937 zostało utworzone „Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Władysława Jagiełły w Dębicy” (państwowa szkoła średnią ogólnokształcąca, złożoną z czteroletniego gimnazjum i dwuletniego liceum), po wejściu w życie tzw. reformy jędrzejewiczowskiej szkoła miała charakter koedukacyjny, a wydział liceum ogólnokształcącego był prowadzony w typie humanistycznym. Pod koniec lat 30. szkoła funkcjonowała pod adresem ulicy Wolskiego 1.
W czasie I wojny światowej liczba uczniów przekraczała ponad 400. W wyniku działań wojennych gmach budynku został poważnie zniszczony, a wielu uczniów i nauczycieli poniosło śmierć w czasie późniejszych walk o granice odrodzonej Polski. 9 czerwca 1925 Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego nadało Dębickiemu Gimnazjum imię króla Władysława Jagiełły. W roku szkolnym 1925/1926 dokonano zmian programowych i organizacyjnych szkoły. W okresie międzywojennym kształciło się rocznie przeciętnie 500 uczniów (od około 200 do 700) pochodzących z Dębicy i okolicznych wiosek. W szkole działały chór, orkiestra, teatr, koła zainteresowań, organizacje harcerskie.
W czasie okupacji hitlerowskiej, Niemcy nie zgodzili się na działalność szkoły ogólnokształcącej średniej, jednak wyrazili zgodę na otwarcie w jej budynku szkoły kupieckiej. Pod jej szyldem w konspiracji odbywały się tajne komplety. Wielu uczniów poległo w walkach z okupantem. 1 października 1944 dębickie Gimnazjum i Liceum wznowiło działalność w Ropczycach, gdyż wskutek toczących się w okolicach Dębicy walk frontowych ludność została ewakuowana do tego miasta. 1 lutego 1945 szkoła wróciła do swego dębickiego budynku, bardzo zresztą zniszczonego.
W latach 50., decyzją władz odebrano szkole jej dotychczasowego patrona. W roku szkolnym 1972/1973 kuratorium oświaty nadało szkole nowego patrona Jana Wiktora. Decyzja ta nie spotkała się z powszechną aprobatą. W 1989, na mocy jednogłośnej decyzji Rady Pedagogicznej, przywrócono liceum patrona – Władysława JagiełłęKrótki zarys historii liceum.
Jest to najstarsza szkoła średnia w powiecie dębickim.
Dyrektorzy Dyrektorzy szkołyPoczet dyrektorów: Józef SzydłowskiĆwierćwiecze pracy nauczycielskiej. „Nowości Illustrowane”. Nr 13, s. 8–9, 28 marca 1914. (1900–1918) Michał Staroń (1918–1919) Piotr Passowicz (1919–1925) ks. Błażej Kotfis (kier. od 1925, dyr. od 1 IV 1926, do 1932) Franciszek Sadowski (1933–1948) Zofia Hołubowicz (1948–1949) Jan Czychin (1949–1954) Wiktor Pietrzykowski (1954–1964) Edmund Galas (1964–1987) Stanisław Kłok (1987–1991) Ryszard Pękala (1991–2016) Leszek Klabacha (2016−2018) Ludmiła Stelmach-Kołodziej (p.o. dyrektora maj – sierpień 2018) Wiesław Ostafin (2018–2023) Ludmiła Stelmach-Kołodziej (od 2023)
Nauczyciele Emanuel Bujak Mieczysław Gawlik Zenon Keffermüller Ludwik Sikora Józef Wyrobek
Absolwenci W nawiasie podano rok, w którym absolwent zdał egzamin maturalny. Stefan Biestek – pułkownik Wojska Polskiego (1912) Mateusz Borek – dziennikarz, komentator sportowy Mieczysław Brodziński (wtedy Broda) – oficer, prawnik, samorządowiec (1916/17) Karol Chmiel – porucznik Wojska Polskiego Józef Cygan – major piechoty Wojska Polskiego (1912) Juliusz Gromczakiewicz – podpułkownik Wojska Polskiego (1912) Jan Henryk Jedynak – poseł I, IV i V kadencji, wicemarszałek Sejmu V kadencji (1912) Agnieszka Kosińska – polonistka, edytorka oraz sekretarka i współpracownica Czesława Miłosza (1986) August Kowalczyk – aktor Tadeusz Łomnicki – aktor Wilhelm Mach – pisarz Ludwik Marszałek – oficer Wojska Polskiego, żołnierz wyklęty Tadeusz Münnich – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego Władysław Pasella – major korpusu kontrolerów Wojska Polskiego (1908) Krzysztof Penderecki – kompozytor Radosław Rak – lekarz weterynarz, pisarz (2006) Karol Rudolf – generał brygady Józef Rymut – pułkownik Wojska Polskiego Bolesław Stachoń – pułkownik pilot (uczęszczał do Gimnazjum w latach 1907–1914) Stanisław Waltoś – profesor nauk prawnych Jan Wiktor – pisarz
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona szkoły Sprawozdania szkolne gimnazjum zdigitalizowane i opublikowane w Podkarpackiej Bibliotece Cyfrowej Sprawozdanie szkolne gimnazjum za rok 1923/24 zdigitalizowane i opublikowane w Pedagogicznej Bibliotece Cyfrowej
I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Władysława Jagiełły w Dębicy Kategoria:Licea ogólnokształcące w województwie podkarpackim Kategoria:Państwowe gimnazja w II Rzeczypospolitej Kategoria:Polskie licea ogólnokształcące im. Władysława Jagiełły Kategoria:Budynki projektu Teodora Talowskiego