Stanisław Kirkor (ur. 13 lipca 1905 w Zasławiu na Wołyniu, zm. 11 lutego 1963 w Swarzędzu) – oficer Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i Polskich Sił Zbrojnych, profesor weterynarii.
Życiorys Był synem Rafała, urzędnika prywatnego i Karoliny Czarneckiej. W 1925 ukończył Gimnazjum Ogólnokształcące w Łowiczu i otrzymał świadectwo dojrzałości. Studia na Wydziale Weterynaryjnym Uniwersytetu Warszawskiego ukończył w 1930 roku.
16 marca 1934 powołany został z rezerwy do służby czynnej, w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 stycznia 1934 i 9 lokatą w korpusie oficerów weterynaryjnych, w grupie lekarzy, i przydzielony do 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich w garnizonie Suwałki, na stanowisko lekarza weterynariiDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 08 z 17.03.1934 r.. W połowie 1934 przeniesiony został do 2 Pułk Ułanów Grochowskich stacjonującego w tym samym garnizonie i wyznaczony na stanowisko lekarza weterynariiDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 07.06.1934 r.. W 1937 uzyskał tytuł doktora nauk weterynaryjnych w Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie rozprawą pt. „Próby stosowania siarczanu magnezu do narkozy psów i koni”. W 1938 w wojsku awansowany został do stopnia kapitana. Od maja 1939 rozpoczął pracę w Ministerstwie Spraw Wojskowych w charakterze referenta wyszkolenia w Departamencie Zdrowia Wydziału Weterynaryjnego.
W 1939 brał udział w kampanii wrześniowej, a następnie przedostał się do Rumunii. Z tego kraju trafił do Francji i brał udział w wojnie 1940 r. Za swoją służbę otrzymał francuskie odznaczenie "Croix de Guerre". Następnie przedostał do Szwajcarii, gdzie był internowany. Po zwolnieniu z obozu rozpoczął pracę w Zakładzie Badania Chorób Pszczół (Versuchsanstalt für Bienenkrankheiten) w Liebefeld (Szwajcaria), którym kierował prof. Otto Morgenthaler. W 1941 r. zmuszony był wrócić do Francji. Tam otrzymał stypendium i w Stacji Zoologicznej - jej dziale chorób pszczół – współpracował z prof. Paillot. Z Francji przedostał się do Anglii i tam jako spadochroniarz uległ wypadkowi. Po leczeniu współpracował z dr. Butlerem w Rothamsted Experimental Station. Z Wielkiej Brytanii w 1946 powrócił do Polski w stopniu majora.
Kirkor był organizatorem oraz kierownikiem Zakładu Chorób Pszczół Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Placówka ta powstała w tym mieście 15 sierpnia 1946 Zakład Chorób Pszczół PIWet. w 1956 przeniesiono do Nowej Wsi (dzisiejszy Skansen Pszczelarski w Swarzędzu).
Kirkor habilitował się w 1947 i uzyskał tytuł docenta pszczelnictwa i chorób pszczelich na Wydziale Weterynaryjnym Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W 1954 na podstawie oceny Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej dla pracowników nauki nadany mu został tytuł profesora nadzwyczajnego. Będąc kierownikiem zakładu w Swarzędzu prowadził jednocześnie wykłady na Wydziale Weterynaryjnym SGGW w Warszawie, podobne zajęcia miał również ze studentami Wydziału Weterynaryjnego w Lublinie. mały|grób prof. Stanisława Kirkora na cmentarzu parafii św. Jana Vianneya w Poznaniu Syntezą dorobku naukowego oraz doświadczenia profesora Kirkora jest obszerny podręcznik zatytułowany "Choroby pszczół" opublikowany w 1953 w Warszawie. Wcześniej był on współautorem napisanej w języku francuskim książki pt.: L’Abeille; anatomie, maladies, ennemies (1943).
W Swarzędzu Kirkor zorganizował park pszczelarski; wiele drzew rosnących na terenie zabytkowego skansenu pochodzi z okresu jego działalności. W Polsce odznaczony został Złotym Krzyżem Zasługi.
Stanisław Kirkor jest patronem ulic w Gorzowie Wielkopolskim i Swarzędzu. Jego grób znajduje się na cmentarzu w Poznaniu przy ul. Lutyckiej (kwatera św. Łazarza-2-7).
Materiały archiwalne Stanisława Kirkora znajdują się w PAN Archiwum w Warszawie pod sygnaturą III-122Spis inwentarzy, Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie, [dostęp 2024-02-28]..
Przypisy
Bibliografia Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych z 1934 „Prof. Stanisław Kirkor (1905-1963) w dokumentach archiwalnych” Encyklopedia popularna PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991, wyd. XXI, Jelinski M.: Prof. S. Kirkor – in memory. Medycyna Weterynaryjna 2004; 60 (3), 332
Kategoria:Absolwenci Wydziału Weterynaryjnego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Polscy lekarze weterynarii Kategoria:Ludzie związani z Wołyniem Kategoria:Ludzie związani ze Swarzędzem Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Majorowie Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Kapitanowie weterynarii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Polscy pszczelarze Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Ludzie urodzeni w Zasławiu (Ukraina) Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1963 Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii francuskiej 1940 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani w Szwajcarii w czasie II wojny światowej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu parafialnym św. Jana Vianneya w Poznaniu Kategoria:Oficerowie 2 Pułku Ułanów Grochowskich