thumb|444px|Panoramiczny widok całego nieba w bliskiej podczerwieni z przeglądu 2MASS. Miejsce, gdzie znajduje się Koncentracja Shapleya, jest wskazane przez żółtą strzałkę w prawym górnym rogu. Supergromada Shapleya (również Koncentracja Shapleya) – najmasywniejsza koncentracja gromad galaktyk w lokalnym WszechświecieNie jest to jednak najmasywniejsza znana supergromada. Bardziej masywna od niej jest Supergromada w Zegarze znajdująca się w większej odległości.. Została zaobserwowana przez Harlowa Shapleya w 1930 roku w gwiazdozbiorze Centaura. Znajduje się ona w odległości 650 milionów lat świetlnych oraz 500 milionów za Supergromadą w Centaurze, za którą bezpośrednio jest położona.
Uważa się ją za największą znaną strukturę powiązaną grawitacyjnie, a tym samym niepodlegającą wewnętrznie ogólnej ekspansji opisywanej przez prawo Hubble'a. Na niebie znajduje się w kierunku zbliżonym do Wielkiego Atraktora, lecz w znacznie większej odległości. Masę Koncentracji Shapleya ocenia się na 1016 mas Słońca, a jej odległość od Drogi Mlecznej szacuje się na około 200 megaparseków (650 milionów lat świetlnych). Supergromada Shapleya ma nieregularny kształt, a jej przybliżone rozmiary to około 30 × 55 × 100 Mpc.
Ze względu na swoją masę, Koncentracja Shapleya wywiera istotny wpływ na ruch supergromad i gromad galaktyk w lokalnym Wszechświecie, w tym również Grupy Lokalnej. Supergromada ta należy do wielkoskalowych struktur we Wszechświecie.
W Supergromadzie Shapleya znajduje się ponad 20 gromad galaktyk, z których siedem ma klasę obfitości 2 lub wyższą, a więc tak bogatych jak gromada w Perseuszu (Abell 426) lub gromada w Warkoczu (Abell 1656).
+Główne gromady należące do Supergromady Shapleya Nazwa Rektascensja (J2000) Deklinacja (J2000) Redshift (z) Odległość w mln ly Klasa obfitości Abell 1631 0,0450 615 0 Abell 1644 0,0461 630 1 Abell 3528 0,0516 700 1 Abell 3530 0,0525 715 0 Abell 3532 0,0542 735 0 Abell 3542 0,0513 700 0 Abell 1709 0,0509 695 0 Abell 3553 0,0475 650 0 Abell 3554 0,0458 625 1 Abell 3555 0,0476 650 1 Abell 3556 0,0467 635 0 Abell 1736 0,0446 610 0 Abell 3558 (Shapley 8) 0,0468 640 4 Abell 3559 0,0449 615 3 Abell 3560 0,0477 650 3 Abell 3562 0,0478 650 2 Abell 3564 0,0493 670 1 Abell 3566 0,0498 680 2 Abell 3570 0,0354 485 0 Abell 3571 0,0379 520 2 Abell 3572 0,0505 690 0 Abell 3575 0,0365 500 0 Abell 3577 0,0482 655 2 Abell 3578 0,0381 520 1
Przed Supergromadą Shapleya w odległości 425 milionów lat świetlnych znajduje się gromada Abell 3537, która jest gromadą przedniego planu.
+Niektóre grupy galaktyk należące do Supergromady w Centaurze Nazwa Rektascensja (J2000) Deklinacja (J2000) Redshift (z) Odległość w mln ly Grupa S718 0,0478 650 Grupa S729 0,0499 680 Grupa S731 0,0505 690 Grupa SC 1327-312 0,0495 675 Grupa SC 1329-313 0,0469 640
Grupy galaktyk SC 1327-312 oraz SC 1329-313 są położone blisko centrum supergromady pomiędzy gromadami Abell 3558 i Abell 3562.
W centrum Supergromady Shapleya znajduje się kilka masywnych gromad, z których trzy mają klasę obfitości powyżej 2. Są to gromady Abell 3558, Abell 3559 oraz Abell 3560W Katalogu gromad Abella znajduje się tylko pięć gromad galaktyk o klasie obfitości powyżej 2, znajdujących się w promieniu 1 miliarda lat świetlnych. Te dwie pozostałe to Abell 3128 znajdująca się w Supergromadzie w Zegarze oraz Abell 3301 położona na skraju tej samej supergromady..
Zobacz też Wielki Atraktor Wielka Pustka
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Gwiazdozbiór Centaura Kategoria:Supergromady galaktyk