Tadeusz Barucki

Tadeusz Włodzimierz Barucki (ur. 13 czerwca 1922 w Białymstoku, zm. 26 lipca 2022 w Podkowie Leśnej) – polski architekt, przedstawiciel modernizmu, historyk sztuki, dokumentalista architektury, publicysta.

thumb|240px|Wystawa fotografii Tadeusza Baruckiego w Sanoku (2017)

Życiorys Syn Zofii (1893–1960) i Leona Baruckich (1883–1955). Ojciec był nauczycielem w Gimnazjum im. Króla Zygmunta Augusta w Białymstoku. Następnie rodzina zamieszkała w Sanoku. W 1939 Tadeusz Barucki zdał egzamin dojrzałości w Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku (uczęszczał do klasy o profilu matematyczno-fizycznym).

Podczas II wojny światowej w trakcie okupacji niemieckiej został aresztowany i osadzony w więzieniu w Sanoku 11 maja 1942 i przebywał tam do 19 maja 1942.

W latach 1944–1949 studiował matematykę na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym UMCS w Lublinie, historię sztuki na Wydziale Humanistycznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, i architekturę na Politechnice Warszawskiej z tymczasową siedzibą w Lublinie i na Wydziałach Politechnicznych AGH w Krakowie (1945–1949, późniejsza Politechnika Krakowska).

Do 1961 związany zawodowo z krajem jako pracownik naukowy w Instytucie Urbanistyki i Architektury w Warszawie, architekt w państwowych biurach projektowych (m.in. w Biurze Projektów Przemysłu Węglowego w Krakowie i w Biurze Studiów I Projektów Komunikacji w Warszawie) oraz, w latach 1956–1961, jako Sekretarz Generalny SARP w Warszawie. Od 1961 wiele podróżuje, wygłaszając wykłady oraz badając i dokumentując architekturę dawną i najnowszą.

Owocem tych badań jest kilkaset artykułów w czasopismach fachowych w kraju i za granicą, liczne książki przedstawiające w formie historycznej syntezy architekturę wybranych krajów bądź stanowiące monografie architektów oraz zbiór kilkuset tysięcy przeźroczy, dokumentujących architekturę całego świata od najstarszych zabytków budownictwa po obiekty współczesne. Od 1956 zaangażowany poprzez SARP w różnorodne prace i działania – organizacyjne, wystawiennicze, wydawnicze – na rzecz polskiego środowiska architektonicznego. W 1977 współzałożyciel bazy informacji architektonicznej Arkisyst przy UNESCO. W 1981 otrzymał prestiżowe wyróżnienie im. Jeana Tschumiego, przyznawane przez Międzynarodową Unię Architektów (UIA) za promowanie kultury architektonicznej i wymianę informacji o architekturze w świecie. Jest też laureatem Honorowej Nagrody SARP (1985) za upowszechnianie wiedzy o architekturze.

Prezes Bratniej Pomocy Studentów Wydziałów Politechnicznych w Krakowie 1947, Sekretarz Generalny Międzynarodowego Spotkania Architektów, Warszawa 1954, Sekretarz Generalny Ogólnopolskiej Narady Architektów, Warszawa 1956, Sekretarz Generalny SARP, Warszawa 1956–1961; wiceprezes SARP Warszawa 1972–1975; członek Rady Stowarzyszenia Autorów ZAIKS, Warszawa.

Został członkiem warszawskiego Koła Towarzystwa Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej.

Zamieszkiwał przy ulicy Żelaznej 18 w Warszawie. W 2010 zamieszkał w Podkowie Leśnej.

thumb|240px|Grobowiec rodzinny Tadeusza Baruckiego 23 czerwca 2022 na Wydziale Inżynierii Materiałowej Politechniki Śląskiej w Katowicach odbył się benefis Tadeusza Baruckiego z okazji jego setnych urodzin. Zmarł 26 lipca 2022 w Podkowie Leśnej. 2 sierpnia 2022 urna z prochami Tadeusza Baruckiego została pochowana w zaprojektowanym przez niego grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

Działalność zawodowa Projekty Wnętrza Banku Spółdzielczego „Społem” w Sanoku (1948, realizacja), Studia do planu ogólnego i plan ogólny z planem szczegółowym centrum m. Sanoka (praca dyplomowa realizacyjna pod kierunkiem prof. T. Tołwińskiego, 1949), przedszkole w Rudzie Śląskiej (1949, wsp. realizacja), Główne Zakłady Naprawcze PKS na Żeraniu w Warszawie (1950-1954, realizacja), wystawa Odrodzenie w Polsce (2 sale) Muzeum Narodowe Warszawa (realizacja 1953) wystawa Wojsko Polskie Sale Redutowe Warszawa (wsp. S. Zaczeniuk 1953), stacja obsługi samochodów, Warszawa-Służewiec (1954, wsp. B. Kosecki, realizacja), Hotel Turystyczny PTTK w Sandomierzu (1963, z K. Muszyńskim, realizacja). koncepcja willi pod Ottawą, Kanada (1964, realizacja), grobowiec rodzinny na cmentarzu w Sanoku, 1971.

Projekty niezrealizowane: Przebudowa budynku szkolnego na Dom Kultury w Racławicach (1949), Szkoła Szybowcowa w Tęgoborzu (1949), Magazyn PKP, Warszawa-Szczęśliwice (1949), Przedszkole PKP w Białymstoku (1950), Instytut Motoryzacyjny w Warszawie (1952), projekt szkicowy archiwum, biblioteki, sali wystawowej, lektorium, pracowni arch. i mieszkania Warszawa Okólnik (1989), przebudowa willi w Rotorua, Nowa Zelandia (1997). Stoisko „Maciej Nowicki” w Muzeum Budowy Chandigarh, Indie (2014). Projekty konkursowe: Łuk Zwycięstwa w Lublinie (1954, wsp. Stefan Zaczeniuk), III nagroda w konkursie na Schronisko nad Morskim Okiem (1956, z T.P. Szaferem), projekt w II etapie konkursu na schronisko nad Morskim Okiem (1960 wsp. T.P. Szafer, D. Poniż i inni), Hotel Pullman w Warszawie (1989), wyróżnienie honorowe w konkursie na polskie cmentarze wojenne w Katyniu, Miednoje i Charkowie (1995), projekt na pomnik w Smoleńsku (2013, niewysłany).

Opracowania graficzne Okładka i układ graficzny „Komunikatu SARP” Warszawa 1957. papier firmowy ZG SARP Warszawa (1956), plakat „Warsaw Ghetto 1943–1968” Polish Museum Chicago (1968).

Publikacje Książki „Ogólnopolska Narada Architektów” (red. z S. Pietraszkiem), SARP, Warszawa 1956. „Architekci autokarem” (z J. Dobrowolskim), KMPiK Warszawa 1957. „Zabytki Architektury Polski” (z. A. Miłobędzkim), Arkady, Warszawa 1958. „Grafika Eskimosów Kanadyjskich” (z. S. Zaczeniukiem, kat. wystawy); Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych, Warszawa 1966. „100-lecie Działalności Stowarzyszeniowej Architektów Polskich”; Redakcja, SARP Warszawa (Druk wstrzymany. Maszynopis w archiwum SARP) „Architektura Rumunii”, Arkady, Warszawa 1979. „Alvar Aalto”, Arkady, Warszawa 1980. „Maciej Nowicki”, Arkady, Warszawa 1980. „Konstanty Mielnikow”, Arkady, Warszawa 1981. „Architektura Mongolii”, Arkady, Warszawa 1981. „Architektura Norwegii”, Arkady, Warszawa 1982. „Igloo”, Czytelnik, Warszawa 1982. „Architektura Danii”, Arkady, Warszawa 1983. „Ralph Erskine”, Arkady, Warszawa 1983. „Architektura Meksyku”, Arkady, Warszawa 1984. „Arne Jacobsen”, Arkady Warszawa 1984. „Architektura Polski”, Arkady, Warszawa, 1985. „Maciej Nowicki”, Arkady, Warszawa 1986. „Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński, Eugeniusz Wierzbicki”, Arkady Warszawa 1987. „Architektura Japonii”, Arkady, Warszawa 1988. „Architektura Szwecji”, Arkady, Warszawa 1989. „Ikebana”, Czytelnik, Warszawa 1990. „Bohdan Pniewski” Arkady, Warszawa 1990 (oddane do druku, wydanie wstrzymane). „Architektura Bułgarii” Arkady, Warszawa 1990 (oddane do druku, wydanie wstrzymane). „Śladami architektury” – tom I „Korzenie” Arkady Warszawa 1990 (oddane do druku, wydanie wstrzymane). „Architektura Peru”, Arkady Warszawa 1990 (przygotowane do druku). „Architektura Litwy”, Arkady, Warszawa 1990 (przygotowane do druku). „Architektura Kuby”, Arkady, Warszawa 1990 (przygotowane do druku). „Stephan du Chateau”, Kanon, Warszawa 1995. „Profesor Zbigniew Roman Dmochowski i jego dzieło” w: Polacy w Nigerii, Dialog, Warszawa 1997. „Architektura Węgier”, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 1998. „Matthew Nowicki, Poland-USA-India” Salix Alba, Warszawa 2009. „Maciej Nowicki” (reprint wyd. z 1986 r.), SARP, Warszawa 2000. „Fragmenty stuletniej historii 1899-1999” (red.), tom I Relacje, wspomnienia, refleksje, tom II Ludzie, fakty, wydarzenia, Oddział Warszawski SARP, Warszawa 2000 i 2001. „Architekci świata o architekturze / World Architects about Architecture”, Kanon, Warszawa 2005. „Nowicki and Chandigarh” w: Le Corbusier, Chandigarh, and the modern city. Insights into the iconic city sixty years later (praca zb.), 2008. „Danuta and Andrzej Wejchert” w: A&D Wejchert & Partners (praca zb.), Gandon, Dublin 2008. „Architekci polscy o architekturze” Salix alba Warszawa 2009. „Stephan du Chateau Life and work”, Salix Alba, Warszawa 2013. „Tygrysy/Tigers W. Kłyszewski, J. Mokrzyński, E. Wierzbicki”, Salix Alba, Warszawa 2014. „Aleksander & Maria Markiewicz architekci – architects”, Salix Alba, Warszawa 2014. „Zielone konie – Green Horses Henryk Buszko, Aleksander Franta, Jerzy Gottfried”, Salix Alba, Warszawa 2015. „Architektura XX wieku w Polsce”, Salix Alba, Warszawa 2016 (przygotowane do druku). „Ch. Roux-Dorlut- Zycie w architekturze” (współautor B. Karwat) edycja pol.-franc., Salix Alba, Warszawa 2018.

Opracowania encyklopedyczne „Encyklopedia Współczesna PWN”, Warszawa 1957-1960. „Encyclopedie Quid”, Paryż 1997. „Dictionnaire d’architecture XXe siecle”, Paryż. „Encyclopaedia of Vernacular Architecture In the World”, Cambridge University Press, 1997. „Leksykon kultury polskiej poza krajem po roku 1939”, Tow. Przyjaciół KUL, Lublin 1998. „Sztuka świata – Leksykon I/II”, Arkady, Warszawa 1998, 2000. „Słownik Biograficzny PAU i PAN” „Słownik Inżynierów i Techników Polskich”, NOT, Warszawa. „Le Dictionnaire universal des Creatrices, des femmes – Antoinette Fouque (wsp. dr Edyta Barucka) Paryż 2013.

Artykuły Publikacje (około 700 w polskich czasopismach fachowych), przykładowo m.in.: Prace Instytutu Urbanistyki i Architektury: „Strefa Podmiejska”, 1953. Kwartalnik Architektury i Urbanistyki PAN: „Próba określenia stanu i perspektyw rozwoju współczesnej architektury” 1/1988, „Z.R. Dmochowski” 3-4/1995, „Jerzy Szeptycki” 4/1997, „Bohdan Pniewski” 4/2000, „Twórczość A. Szyszko-Bohusza na rzecz zakonu Paulinów” 1/2002, „Witold Korski” 2/2009, Architektura. – „Felix Candela” 11-12/1964, „P. L.Nervi” 1-2/1979, „Architektura Malty” 4/1985, „Hans hollein” 2/1985, Imre Makovecs 4-5/1985, „Ameryka, Ameryka...” 1987 Projekt. – „Sztuka Eskimosów Kanadyjskich” 1/1965, „EXPO 67” 4/1967, „Architektura Finlandii” 4/1972, „Budowa przestrzeni” 1/1974, „Architektura samorodna” 6/1974, „Architektura Portugalii” 4/1976, „Architektura Azji Środkowej” 4/1977, „Architektura Izraela” 2/1991 Fundamenty. – „India – Tradycje architektury” 39/1963, „India – Urbanistyka” 40/1963, „India – Budownictwo mieszkaniowe i architektura współczesna” 42/1963, „Architektura Peru (1)” 32/1965, „Architektura Peru (2)” 34/1965, „Architektura USA (1) – (3)” 50 – 1/1966 Architekt. – w cyklu „Śladami architektury”: „Litwa” 1/2002, „Białoruś” 2-3/2002, „Ukraina” 4/2002, „Słowacja” 5/2002, „Albania” 6/2002, „Austria” 9-10/2002 Magazyn Budowlany- „Najnowsza architektura Chin” 8/1990, „Śladami Bronisława Malinowskiego – Architektura Papui-Nowej Gwinei” 4/1990. Architektura & Biznes – „Santiago Calatrava” 7-8/2003. Archivolta. – „Parlament Szkocji w Edynburgu” 2/2006 Komunikat SARP – „Pierre Vago” 1-2/2002, „O architekturze Mołdawii i nie tylko...” 1-2/2004, „Zdzisław Beksiński” 3/2003, „Wacław Zalewski – przyjaciel architektury” 5-6/200. Arch – „Antonio Sant Elia i manifest futuryzmu” 6/2010 Acta Scansenologica – „Skansen w Bangkoku. Tajlandia” 6/1990. Ochrona zabytków – „Pierwsze realizacje Waltera Gropiusa” 3-4/1985 Spotkania z zabytkami – „Zapomniany rozdział polskiego modernizmu” 2011 Lithuania – „V. Landsbergis-Żemkalnis. W 100-lecie urodzin” 2-3/1992, „Architekci polscy działający na Ukrainie w XIX wieku” 1-2/206 Przegląd Kulturalny – „Ogólnopolska Narada Architektów” 5/1956 Encyklopedia Powszechna PWN – „Le Corbusier” 1/1958, „Walter Gropius” 4/1958, „Mies van der Rohe” 7/1958, „Willem M. Dudok” 8.1958, „Erick Mendelsohn” 10/1958 Biuletyn OW SARP – Plany przewodniki architektoniczne miast – 1993 – Bielsko-Biała, Lublin, Nowe Tychy, Kazimierz Dolny, Lwów, Warszawa, Kraków, Łódź Tygodnik Sanoski. Cotygodniowe felietony wspomnieniowe z podróży po świecie.

Zagraniczne – około 100, przykładowo m.in.: Werk, Bern. – „Baune in Ulan Bator” 819/62, „Bauen in Kuba” 3/1964, „Bauen in Peking” 9/1967