Linia kolejowa nr 137 Katowice – Legnica – pierwszorzędna (na odcinku do km 64,162 magistralna), częściowo zelektryfikowana, jedno- i dwutorowa linia kolejowa o znaczeniu państwowym w południowej Polsce, łącząca Katowice z Legnicą przez Gliwice, Kędzierzyn-Koźle, Prudnik, Nysę, Świdnicę i Strzegom. Linia położona jest w granicach województw śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego na obszarze działania PKP PLK zakładów linii kolejowych w Sosnowcu, Tarnowskich Górach, Opolu, Wałbrzychu i Wrocławiu. Ze względu na położenie traktu wzdłuż łańcucha górskiego Sudetów (od Prudnika do Legnicy) linia nazywana jest magistralą podsudecką.

Linia nr 137 była budowana i otwierana fragmentami w latach 1844–1876. Linia ta zapewniała połączenie uprzemysłowionych miast Przedgórza Sudeckiego z kopalniami Górnego Śląska. Do czasu upaństwowienia kolei linia należała w całości do spółki Kolej Górnośląska. Od początku swojego istnienia zaliczana była do linii pierwszorzędnych o najważniejszym znaczeniu państwowym. W 1957 rozpoczęto jej elektryfikację.

Na trasie znajduje się m.in. Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej i Sowiogórskie Muzeum Techniki w Dzierżoniowie.

Przebieg Linia rozpoczyna się na stacji kolejowej Katowice – końcowym punkcie linii nr 1 Warszawa Zachodnia – Katowice i linii nr 138 Oświęcim – Katowice oraz początkowym punkcie linii nr 139 Katowice – Zwardoń. Biegnie w kierunku zachodnim przez stacje Chorzów Batory, Świętochłowice, Rudę Śląską i Zabrze do Gliwic. Stamtąd dalej przez Gliwice Łabędy do Kędzierzyna-Koźla, gdzie początek ma linia nr 136 Kędzierzyn-Koźle – Opole Groszowice. Trasa prowadzi dalej na zachód przez Kędzierzyn-Koźle Zachodnie, Głogówek i Racławice Śląskie do Prudnika, gdzie kończy się linia nr 306 Krapkowice – Prudnik. Następnie biegnie przez Nowy Świętów, Nysę, Otmuchów, Paczków do Kamieńca Ząbkowickiego, gdzie krzyżuje się z linią nr 276 Wrocław Główny – Międzylesie. Stąd biegnie na północ przez Ząbkowice Śląskie, Piławę Górną, Dzierżoniów Śląski, Świdnicę Miasto, Jaworzynę Śląską, gdzie krzyżuje się z linią nr 274 Wrocław Świebodzki–Zgorzelec, Strzegom i Jawor. Kończy się na stacji Legnica, gdzie łączy się m.in. z linią nr 275 Wrocław Muchobór – Gubinek.

Linia 137 przebiega przez powiaty: Katowice, Chorzów, Świętochłowice, Ruda Śląska, Zabrze, Gliwice, gliwicki, kędzierzyńsko-kozielski, prudnicki, nyski, ząbkowicki, dzierżoniowski, świdnicki, jaworski, Legnica. Przecina się z autostradami A1 i A4, drogami krajowymi 3, 5, 8, 35, 40, 41, 45, 46, 78, 88 i 94 oraz drogami wojewódzkimi 365, 374, 379, 382, 383, 384, 385, 395, 407, 416, 417, 423, 901, 902, 921 i 925. Biegnie nad rzekami: Bytomka, Kłodnica, Odra, Osobłoga, Prudnik, Nysa Kłodzka, Bystrzyca, Strzegomka, Kaczawa.

Linia podzielona jest na 16 odcinków: A: Katowice – Chorzów Batory (od 0,070 do 6,166) B: Chorzów Batory – Gliwice (od 6,166 do 27,100) C: Gliwice – Szobiszowice (od 27,100 do 28,530) D: Szobiszowice – Gliwice Łabędy (od 28,530 do 32,985) E: Gliwice Łabędy – Rudziniec Gliwicki (od 32,985 do 49,056) F: Rudziniec Gliwicki – Nowa Wieś (od 49,056 do 61,623) G: Nowa Wieś – Kędzierzyn-Koźle (od 61,623 do 64,162) H: Kędzierzyn-Koźle – Kędzierzyn-Koźle Zachodnie (od 64,162 do 70,150) J: Kędzierzyn-Koźle Zachodnie – Prudnik (od 70,150 do 111,696) K: Prudnik – Nysa (od 111,696 do 139,075) L: Nysa – Kamieniec Ząbkowicki (od 139,075 do 177,219) M: Kamieniec Ząbkowicki – Świdnica Miasto (od 177,219 do 226,796) N: Świdnica Miasto – Jaworzyna Śląska (od 226,796 do 236,765) O: Jaworzyna Śląska – Strzegom (od 236,765 do 247,227) P: Strzegom – Jawor (od 247,227 do 262,333) R: Jawor – Legnica (od 262,333 do 284,190)

Historia mały|Dworzec w Katowicach w 1859 mały|Dworzec w Prudniku w 1913 mały|Dworzec w Legnicy w 1915 Pierwszy odcinek dzisiejszej linii Katowice – Legnica, prowadzący z Jaworzyny Śląskiej do Świdnicy, został oddany do użytku 21 lipca 1844 przez Kolej Wrocławsko-Świdnicko-Świebodzicką jako odgałęzienie uruchomionej w 1843 linii Wrocław Świebodzki – Świebodzice. 2 listopada 1845 Kolej Górnośląska otworzyła pierwszy wschodni odcinek dzisiejszej trasy Kędzierzyn – Gliwice, jako kontynuację trasy Opole – Kędzierzyn. 15 listopada 1845 przedłużono linię na wschód – do Świętochłowic, a 3 października 1846 do Katowic. Na zachodzie trasa została przedłużona 24 listopada 1855 do Dzierżoniowa i 16 grudnia 1856 do Legnicy. 1 listopada 1858 przedłużono ją w kierunku południowym do Ząbkowic Śląskich. 1 kwietnia 1874 Kolej Górnośląska otworzyła przedłużenie do Kamieńca Ząbkowickiego, a 28 grudnia 1874 do Goświnowic.

W listopadzie 1875 uruchomiono linię Nysa – Nowy Świętów – Głuchołazy, która obecnie jest częścią kolei Katowice – Legnica tylko do Nowego Świętowa. Nysa i Goświnowice zostały połączone 12 czerwca 1876, jednocześnie otwarto odnogę linii Nysa – Głuchołazy z Nowego Świętowa do Prudnika. 15 sierpnia 1876 oddano do użytku kontynuację z Prudnika do Racławic Śląskich. W tym samym roku połączono Racławice Śląskie z Kędzierzynem. Trasa została upaństwowiona i na niektórych odcinkach rozbudowana do dwutorowej.

Od 1922 roku, po plebiscycie na Górnym Śląsku, wschodnia końcówka linii znajdowała się w granicach Polski, natomiast jej reszta (na zachód od Chorzowa) pozostała w Republice Weimarskiej. Po zakończeniu II wojny światowej cała linia przypadła Polsce. W 1957 rozpoczęto elektryfikację, lecz proces ten zatrzymał się na odcinku Katowice – Kędzierzyn-Koźle. Odcinek w okolicach Nowej Wsi Legnickiej był również zelektryfikowany, ale sieć trakcyjna została zdemontowana ze względu na pobliskie lotnisko.

2 lipca 1945 w okolicy Polskiego Świętowa doszło do pierwszej katastrofy kolejowej w powojennej Polsce. Na pociąg przesiedleńców z Kresów Wschodnich jadących z Kędzierzyna przez Prudnik do Nysy najechał pociąg towarowy jadący z Nysy. Istnieją hipotezy, iż był to sabotaż lub pomyłka żołnierzy sowieckich, którzy wówczas kierowali transportem kolejowym w Polsce.

3 lutego 1985 pomiędzy Dytmarowem i Prudnikiem doszło do zderzenia parowozu Pt47 z ciągnikiem RSP Jasiona. Dwie osoby zginęły na miejscu, a jedna została ciężko ranna (mężczyzna zapadł w śpiączkę, zmarł kilka lat później). Wypadek spowodowany był błędem dróżnika na przejeździe koło Dytmarowa, który, mimo wiedzy o zbliżającym się pociągu, na prośbę pasażerów ciągnika podniósł rogatki, by mogli przejechać. Przez śnieżycę maszynista nie widział ciągnika. Skład zatrzymał się dopiero w Prudniku, gdzie na przedzie lokomotywy zauważono krew i torbę z ubraniami, która przyczepiła się do maszyny po uderzeniu.

W 2008 na odcinku Nysa – Kamieniec Ząbkowicki zawieszono sezonowy ruch pasażerski. 28 kwietnia 2018 roku wznowiono ruch pociągów sezonowych, pociągi kursują w soboty i niedziele przez cały rok.

W celu przeciwdziałania pogarszającemu się stanu infrastruktury, na linii przeprowadzono remonty przywracające prędkość pociągów do 120 km/h: w 2013 na odcinku Gliwice Łabędy – Gliwice – Zabrze (razem z peronem wyspowym), oraz odcinka Ruda Chebzie – Chorzów Batory). w 2014 zrewitalizowanego rok wcześniej odcinka i odcinka Zabrze – Ruda Chebzie razem z peronami na stacji Ruda Chebzie i przystanku Ruda Śląska. pod koniec 2014 wyremontowano perony na przystanku Świętochłowice i stacji Chorzów Batory. w 2015 na odcinku Katowice – Chorzów Batory. Wymieniono około 10 km torów i sieci trakcyjnej oraz peron na przystanku Katowice Załęże.

Punkty eksploatacyjne MiejscowośćNazwaRodzajLiczbakrawędziperonowychInfrastrukturaZdjęcie KatowiceKatowicestacja kolejowa9dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxKatowice Załężeprzystanek osobowy2przejście podziemne,zadaszenie150pxChorzówChorzów Batorystacja kolejowa4dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxŚwiętochłowiceŚwiętochłowiceprzystanek osobowy2przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150px Ruda ŚląskaRuda Chebziestacja kolejowa2dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxRuda Śląskaprzystanek osobowy2dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxZabrzeZabrzestacja kolejowa2dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150px GliwiceGliwicestacja kolejowa8dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxSzobiszowiceposterunek odgałęźnyGliwice Kopernikaprzystanek osobowy (w budowie)Gliwice Łabędystacja kolejowa4zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxRzeczyceRzeczyce Śląskieprzystanek osobowy2wiata150pxTaciszówTaciszówstacja kolejowa2wiata,urządzenia nagłaśniające150pxRudziniecRudziniec Gliwickistacja kolejowa2urządzenia nagłaśniające150px Kędzierzyn-KoźleSławięcicestacja kolejowa3dworzec kolejowy,przejście podziemne,wiata,urządzenia nagłaśniające150pxNowa Wieśposterunek odgałęźnyKędzierzyn-Koźlestacja kolejowa9dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxKędzierzyn-Koźle Przystanekprzystanek osobowy2150pxKędzierzyn-Koźle Zachodnieposterunek odgałęźny2dworzec kolejowy,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxPokrzywnicaPokrzywnicaprzystanek osobowy150pxTwardawaTwardawastacja kolejowa2150pxGłogówekGłogówekstacja kolejowa4dworzec kolejowy,urządzenia nagłaśniające150pxRacławice ŚląskieRacławice Śląskiestacja kolejowa3zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150px DytmarówDytmarówprzystanek osobowy2150pxDytmarów Osadkowskibocznica szlakowaPrudnikPrudnikstacja kolejowa4dworzec kolejowy,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxSzybowiceSzybowiceprzystanek osobowy2150pxNowy LasNowy Lasprzystanek osobowy2150pxNowy ŚwiętówNowy Świętówstacja kolejowa3zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxPrzełękPrzełękprzystanek osobowy2NysaNysastacja kolejowa4dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxRadzikowiceRadzikowiceprzystanek osobowy1GoświnowiceGoświnowicestacja kolejowa2150px OtmuchówWójciceprzystanek osobowy2Otmuchówstacja kolejowa4dworzec kolejowy,zadaszenie150pxOtmuchów Jezioroprzystanek osobowyPaczkówPaczkówstacja kolejowa4dworzec kolejowy,zadaszenie150pxPomianów GórnyDoboszowicebocznica szlakowa i przystanek osobowy2150pxKamieniec ZąbkowickiKamieniec Ząbkowickistacja kolejowa7dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxZąbkowice ŚląskieZąbkowice Śląskiestacja kolejowa3dworzec kolejowy,wiata,urządzenia nagłaśniające150px Piława GórnaPiława Górnastacja kolejowa5przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxPiława Górna ZPKŁposterunek bocznicowyDzierżoniówDzierżoniów Śląskistacja kolejowa3przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxMościskoMościsko Dzierżoniowskiestacja kolejowa2urządzenia nagłaśniające150pxKrzyżowaKrzyżowaprzystanek osobowy1150px ŚwidnicaŚwidnica Miastostacja kolejowa5dworzec kolejowy,przejście podziemne,wiata,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxCiepłownia Zawiszówbocznica szlakowaBolesławiceBolesławice Świdnickieprzystanek osobowy2Jaworzyna ŚląskaJaworzyna Śląskastacja kolejowa6dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxStanowiceStanowiceprzystanek osobowy2150pxStrzegomStrzegomstacja kolejowa3dworzec kolejowy,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxGoczałkówGoczałkówprzystanek osobowy1150pxRogoźnicaRogoźnicastacja kolejowa3150px JaworJaworstacja kolejowa4dworzec kolejowy,przejście podziemne,wiata,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150pxJawor Cukrowniabocznica szlakowaStary Jaworprzystanek osobowy1BrachówBrachówprzystanek osobowy1PrzybyłowicePrzybyłowiceprzystanek osobowy1 LegnicaNowa Wieś Legnickabocznica szlakowa i przystanek osobowy1urządzenia nagłaśniająceLegnica Strefaprzystanek osobowy1Legnica Piekaryprzystanek osobowy1wiata,urządzenia nagłaśniające150pxLegnica Wschódposterunek odgałęźnyLegnicastacja kolejowa8dworzec kolejowy,przejście podziemne,zadaszenie,urządzenia nagłaśniające150px

Ruch pociągów