Przemienienie Pańskie (również: Transfiguracja) – obraz ołtarzowy autorstwa Rafaela namalowany w latach 1516–1520, przedstawiający Przemienienie Chrystusa na Taborze. Znajduje się w Pinakotece Watykańskiej.

Wbrew tytułowi obraz przedstawia dwa różne wydarzenia biblijne. Dolna część, stanowiąca pierwszy plan, przedstawia historię oswobodzenia z mocy szatana opętanego chłopca. Na górze ukazano przemienienie Chrystusa w obecności Mojżesza i Eliasza. Wydarzeniu przyglądali się apostołowie Piotr, Jakub Starszy i Jan. Na Ziemi panuje zamieszanie, na niebie zaś panuje ład i harmonia, tworzące doskonałość. Dzięki zbadaniu obrazu promieniowaniem rentgenowskim wykazano, że Rafael inaczej chciał przedstawić postacie Chrystusa, Mojżesza, Eliasza i św. Jana.

Według Vasariego była to ostatnia praca Rafaela. Zamówienie na ten obraz ołtarzowy otrzymał Rafael w roku 1516 od kardynała Giulia Medici, późniejszego papieża Klemensa VII. Obraz miał dekorować wnętrze katedry w Narbonie. Artysta nie ukończył dzieła ze względu na śmierć w 1520 roku. Obraz niesiono w procesji pogrzebowej Rafała przed trumną artysty. W literaturze pojawiają się informacje, że po śmierci Rafaela obraz dokończył Giulio Romano, jednak według badań przeprowadzonych w latach 70. XX wieku Romano wraz z Gianfrancesco Pennim namalowali tylko niektóre postacie w lewym dolnym rogu obrazu. Obraz nie został dostarczony do Francji. Trafił on do rzymskiego kościoła San Pietro in Montorio. W 1797 roku został skradziony przez wojska Napoleona, dzieło eksponowano w paryskim Luwrze. Po kongresie wiedeńskim obraz znalazł się w zbiorach Pinakoteki Watykańskiej. Podczas powrotu dzieło zostało uszkodzone. Dalsze zniszczenia pojawiły się podczas pierwszej, niefachowej renowacji. W latach 70. XX wieku przeprowadzono renowację obrazu, gdzie zdołano przywrócić pierwotny wygląd dzieła.

Do czasów współczesnych zachowało się kilka szkiców przygotowawczych. Znajdują się one m.in. w Art Institute w Chicago i Graphische Sammlung Albertina w Wiedniu. Głowa apostoła z ok. 1519–1520 trafiła do zbiorów prywatnych.

Zobacz też Przemienienie (ikona Andrieja Rublowa)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Jezus Chrystus na obrazach Rafaela Kategoria:Obrazy w Pinakotece Watykańskiej Kategoria:Ołtarze (obraz) Kategoria:Święty Piotr Apostoł na obrazach Kategoria:Święty Jan Ewangelista na obrazach Kategoria:Święty Jakub Starszy na obrazach Kategoria:Mojżesz na obrazach Kategoria:Obrazy z motywami z Nowego Testamentu