Żuraw koralowy (Grus carunculata) – gatunek dużego ptaka z rodziny żurawi (Gruidae), zamieszkujący Afrykę Subsaharyjską. Jest narażony na wyginięcie.
Systematyka Gatunek ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1789 roku niemiecki przyrodnik Johann Friedrich Gmelin w 13. edycji linneuszowskiego Systema Naturae. Autor nadał gatunkowi nazwę Ardea carunculata. Jako miejsce typowe wskazał Afrykę, co uściślono do Przylądka Dobrej Nadziei, gdyż Gmelin oparł swój opis na publikacji Johna Lathama z 1785 roku, w której wskazano tę właśnie lokalizację.
Obecnie Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i autorzy Kompletnej listy ptaków świata zaliczają ten gatunek do rodzaju Grus, ale niektórzy autorzy wydzielają go do osobnego rodzaju Bugeranus. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia Wygląd 240px|mały|Głowa żurawia koralowego 240px|mały|Żuraw koralowy z rozłożonymi skrzydłami Jest bardzo charakterystyczny. Głowa, szyja, kark i pierś są czysto białe, na głowie ma szary „beret”. U nasady dzioba wyrastają dwie długie, biało ubarwione narośle, reszta nasady dzioba jest zarośnięta czerwoną, grudkowatą skórą. Dziób ma żółtą barwę. Brzuch i spód ciała łącznie z ogonem są czarne, skrzydła brudnobiałe, u nasady szare. Nogi są ubarwione na jasnoszaro. Wymiary długość ciała: około 175 cm rozpiętość skrzydeł: 230–260 cm masa: samica: 7,1–7,9 kg samiec: 8,3–8,5 kg
Zasięg występowania Żuraw koralowy występuje w Afryce Subsaharyjskiej. Kraje, które zasiedla, to Angola, Botswana, Demokratyczna Republika Konga, Etiopia, Malawi, Mozambik, Namibia, Południowa Afryka, Tanzania, Zambia, Zimbabwe. Ponad połowa tych żurawi występuje w Zambii. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) to ok. 7 270 000 km².
Ekologia i zachowanie Biotop Jest uzależniony od mokradeł i podmokłych łąk – przez ich niszczenie jest zagrożony.
Pożywienie Pokarm żurawi koralowych to roślinność wodna – głównie bulwy i kłącza, a także lilie wodne i turzyce.
Długość życia Żyją 20–30 lat, lecz może to być nawet 80.
Lęgi Sukces lęgowy wynosi ok. 62%. W Zambii, Botswanie i Mozambiku lęgi mają miejsce w sierpniu i wrześniu, w Południowej Afryce jest to lipiec i sierpień, a w Etiopii maj oraz czerwiec. Samce posiadają terytorium często większe niż 1 km². Gniazdo jest dużym kopcem z traw i turzyc, umieszczonym na wodzie. Takie gniazdo ma szerokość około 1 metra i wystaje ponad wodę na 20 cm. Jest umieszczone co najmniej 500 m od gniazda innej pary. Żuraw koralowy zwykle znosi 1 jajo. Okres wysiadywania trwa 33–36 dni. Pisklęta tego gatunku to zagniazdowniki – po jednym dniu wychodzą z gniazda. Mają wtedy żółtą barwę. Okres pisklęcy trwa 103–135 dni, ale młode są blisko rodziców przez około rok. Po 3 miesiącach już latają, a po 4 miesiącach osiągają wielkość dorosłych. Są zdolne do rozrodu najwcześniej po czterech latach. Jeżeli para straci swoje pisklę, może wyprowadzić drugi lęg.
Status, zagrożenia i ochrona Przez IUCN od 1994 roku jest klasyfikowany jako Vulnerable (VU) – gatunek narażony. Światowa populacja to ok. 6000–6300 dorosłych osobników. Globalny trend liczebności uznawany jest za spadkowy. Występował także w Suazi, ale tam wyginął. Zagrożenie dla niego to niszczenie mokradeł przez stawianie tam na rzekach i stopowanie naturalnych wylewów i wybieranie jaj dla pokarmu.
Liczebność Przybliżona liczebność żurawia koralowego w poszczególnych krajach:
Kraj 1985 1996 2002 Angola 500 500 500 Botswana 200 1400–3500 1300 Dem. Rep. Konga kilkaset kilkaset 500 Etiopia kilkaset kilkaset 200 Malawi 100 50 40 Mozambik 250 2500–2800 300 Namibia 150 200–300 250 RPA 300 250–300 235 Tanzania kilkaset kilkaset 200 Zambia 11 500 7000–8000 4500 Zimbabwe kilkaset 250 200
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Bibliografia Żuraw koralowy na stronie International Crane Foundation (www.savingcranes.org)
Linki zewnętrzne
Kategoria:Żurawie Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Friedricha Gmelina Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1789 roku Kategoria:Fauna Angoli Kategoria:Fauna Botswany Kategoria:Fauna Demokratycznej Republiki Konga Kategoria:Fauna Etiopii Kategoria:Fauna Malawi Kategoria:Fauna Mozambiku Kategoria:Fauna Namibii Kategoria:Fauna Południowej Afryki Kategoria:Fauna Tanzanii Kategoria:Fauna Zambii Kategoria:Fauna Zimbabwe