Międzynarodowa Nagroda Guggenheima (GIA) () – nagroda w dziedzinie malarstwa przyznawana przez Fundację Solomona R. Guggenheima w latach 1956–1964. Odbyły się cztery edycje nagrody zakończone organizacją prestiżowych międzynarodowych wystaw dla nagrodzonych. W latach 1967 i 1971 pod jej auspicjami odbyły się jeszcze dwie wystawy, ale zaproszonym artystom nie przyznawano już nagród pieniężnych.
Historia i cel nagrody Nagroda powstała z inicjatywy ówczesnego prezesa Fundacji Harry'ego Franka Guggenheima w okresie kiedy dyrektorem Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku był James Johnson Sweeney. Ambicją fundatorów było utworzenie najważniejszej międzynarodowej nagrody malarskiej na świecie. Przyznanie jej miało zapewnić uhonorowanym artystom prestiż i sławę. Początkowo nagroda była przyznawana co dwa lata, następnie miała być przyznawana co trzy, ostatecznie czwarta edycja odbyła się w 1964 roku, a później w 1967 i 1971 odbywały się już tylko międzynarodowe wystawy.
Zasady przyznawania nagrody Zasady przyznawania nagrody nie były jasne i zmieniały się z edycji na edycję. Zgodnie z początkowymi ustaleniami wskazane przez Fundację kraje mogły zgłosić do konkursu pięć prac różnych artystów, tworząc tzw. drużynę. Międzynarodowe jury, złożone z krytyków sztuki i artystów działających w ramach Międzynarodowej Rady Muzeów (ICOM), Międzynarodowego Stowarzyszenia Historyków Sztuki (AICA) i Międzynarodowego Stowarzyszenia Sztuk Plastycznych (AIAP), wybierało zwycięzców w trzech kategoriach: Nagroda Międzynarodowa, Nagroda Narodowa i Nagroda Kontynentalna (zastąpiona później przez Nagrodę Ponadnarodową). W pierwszej edycji 1956 przyznano jedną Nagrodę Międzynarodową (10 tys. dolarów amerykańskich), 17 Nagród Narodowych (po 1 tys. dolarów amerykańskich) i 2 Kontynentalne (po 1 tys. dolarów amerykańskich). W 1963 uproszczono zasady przyznawania nagrody i na potrzeby 4. edycji ustanowiono tylko 1 główną nagrodę międzynarodową (10 tys. dolarów amerykańskich) oraz 5 mniejszych nagród (po 2,5 tys. dolarów amerykańskich). Na potrzeby dwóch kolejnych edycji 1967 i 1971 Fundacja kupowała prace rzeźbiarskie i malarskie, które następnie prezentowała na międzynarodowych wystawach.
Lista nagrodzonych 1. Edycja (1956) Zdobywca Międzynarodowej Nagrody Guggenheima Ben Nicholson Zdobywcy Narodowej Nagrody Guggenheima Herbert Boeckl (Austria) René Magritte (Belgia) Candido Portinari (Brazylia) Wiliam Ronald (Kanada) Alejandro Obregón (Kolumbia) Jens Sondergaard (Dania) Mohammad Hamed Eweis (Egipt) Marcel Gromaire (Francja) Georges Bouzianis (Grecja) Emilio Vedova (Włochy) Kazu Wakita (Japonia) Corneille (Holandia) Jan Cybis (Polska) Walter Bodmer (Szwajcaria) John Bratby (Wielka Brytania) Mark Tobey (Stany Zjednoczone) Petar Lubarda (Jugosławia) Zdobywcy Kontynentalnej Nagrody Guggenheima Hans Hartung (Europa i Afryka) Emilio Pettoruti (Ameryka Północna i Ameryka Południowa)
2. Edycja (1958) Zdobywca Międzynarodowej Nagrody Guggenheima Joan Miró 4 honorowe wyróżnienia indywidualne Minoru Kawabata (Japonia) Eduard Pignon (Francja) Jean Paul Riopelle (Kanada) Maria Helena Vieira da Silva (Portugalia) (dodatkowo przyznano 2 honorowe wyróżnienia drużynowe dla Kanady i Japonii)
Zdobywcy Narodowej Nagrody Guggenheima Wolfgang Hollegha (Austria) Octave Landuyt (Belgia) Alfredo Volpi (Brazylia) Jack Leonard Shadbold (Kanada) Enrique Zañartu (Chile) Eduardo Ramirez Villamizar (Kolumbia) Jan Slavicek (Czechosłowacja) Carl-Henning Pedersen (Dania) Tahia Halim (Egipt) André Manson (Francja) Emil Schumacher (Niemcy) Georges Gounaro (Grecja) Patrick Collins (Irlandia) Alberto Magnelli (Włochy) Kaoru Yamaguchi (Japonia) Gerrit Benner (Holandia) Wacław Taranczewski (Polska) Ragnar Sandberg (Szwecja) Alberto Giacometti (Szwajcaria) John Bratby (Wielka Brytania) Ben Nicholson (Wielka Brytania) Mark Rothko (Stany Zjednoczone) Franco Simunović (Jugosławia)
3. Edycja (1960) Zdobywca Międzynarodowej Nagrody Guggenheima Karel Appel 2 honorowe wyróżnienia Yoshishinge Saito Franz Kline (dodatkowo przyznano honorowe wyróżnienia drużynowe dla Kanady)
Zdobywcy Narodowej Nagrody Guggenheima Jose Antonio Fernandez Maro (Argentyna) Oskar Kokoschka (Austria) Paul Maas (Belgia) Maria Leontina (Brazylia) Paul-Émile Borduas (Kanada) Emilio Hermansen (Chile) Fernando Botero (Kolumbia) Karel Soucek (Czechosłowacja) Age Vogel-Jorgensen (Dania) Salah Abdel Kerim i Salah Taher (Egipt) Léopold Survage (Francja) Ernst Wilhelm Nay (Niemcy) Spyros Vassiliou (Grecja) Patrick Scott (Irlandia) Afro Basaldella (Włochy) Yoshishige Saito (Japonia) Karel Appel (Holandia) Eugeniusz Eibisch (Polska) Antonio Saura (Hiszpania) Siri Derkert (Szwecja) Varlin (Willy Guggenheim) (Szwajcaria) Zeki Falk Izer (Turcja) Irma Stern (RPA) Jack Smith (Wielka Brytania) Stuart Davis (Stany Zjednoczone) Gabrijel Stupica (Jugosławia) Rufino Tamayo (Meksyk) (Nagroda Ponadnarodowa)
4. Edycja (1964) Główna Międzynarodowa Nagroda Guggenheima Alberto Giacometti (Szwajcaria) 5 nagród dodatkowych Wifredo Lam (Kuba) Robert Motherwell (Stany Zjednoczone) Antoni Tàpies (Hiszpania) Victor Vasarely (Węgry) Asger Jorn (Dania) (odmówił przyjęcia nagrody)
5. Edycja (1967) Nagrody nie przyznano. W międzynarodowej wystawie, tym razem poświęconej wyłącznie rzeźbiarstwu, wzięło udział ok. 100 artystów z 20 krajów, w tym z Polski: Jerzy Jarnuszkiewicz Piotr Kowalski (artysta francuski polskiego pochodzenia) Edward Krasiński
6. Edycja (1971) Nagrody nie przyznano. W międzynarodowej wystawie prezentującej różnorodne kierunki sztuki wzięło udział 21 artystów z 8 krajów. Nie było żadnego artysty z Polski.
Przypisy
Linki zewnętrzne Guggenheim.org
Kategoria:Nagrody w dziedzinie sztuk plastycznych Kategoria:Sztuka współczesna Kategoria:Malarstwo Kategoria:Kultura w Stanach Zjednoczonych