Społeczność LGBT – społeczność lesbijek, gejów, osób biseksualnych, transpłciowych oraz organizacje i subkultury LGBT, które łączy wspólna kultura i ruchy społeczne.

Społeczności te na ogół celebrują dumę, różnorodność, indywidualność i seksualność. Działacze i socjologowie LGBT postrzegają budowanie społeczności LGBT jako przeciwwagę dla heteroseksizmu, homofobii, bifobii, transfobii, seksizmu i konformistycznych nacisków, które istnieją w szerszym społeczeństwie. Społeczność LGBT jest zróżnicowana pod względem przynależności politycznej. Nie wszystkie osoby, które są homoseksualne, biseksualne lub transpłciowe uważają się za część społeczności LGBT.

Symbole

Społeczność LGBT jest często łączona z różnymi symbolami, takimi jak: tęcza oraz tęczowa flaga, lambda czy trójkąty (różowy i czarny). Oprócz tego powstało wiele flag symbolizujących różne podgrupy w społeczności LGBTQ+, spośród których najbardziej znane są flagi osób biseksualnych, osób transpłciowych oraz subkultury gay bear.

Zarys historii: płcie, gender, orientacje seksualne

Zjawisko homoseksualizmu, hermafrodytyzmu (zobacz też: interseks) a zwłaszcza biseksualizmu, funkcjonowało od początku istnienia ludzkościMichel Foucault The History of Sexuality, t. 1 An Introduction, s. 43, tłum. z fr. Robert Hurley, Vintage Books, Nowy Jork 1988-1990, .. Jakkolwiek współczesna nazwa LGBT, jako termin pojawiła się w literaturze fachowej stosunkowo niedawno, społeczność i zagadnienia związane z tą nazwą sięgają czasów antycznych. Temat ten opisany został w monumentalnej monografii opracowanej przez ponad stu naukowców z wielu czołowych uniwersytetów Ameryki Północnej i EuropyRobert Aldrich, Garry Wotherspoon (opr.) Who’s Who in Gay and Lesbian History, s. 528, Routledge, Londyn 2001, .. Jednak dopiero w połowie XX w. zaczęto je postrzegać jako alternatywny i równorzędny względem heteroseksualizmu wariant seksualnościJoanne DiPlacido Minority stress among lesbians, gay men and bisexuals: A consequence of heterosexism, homophobia, and stigmatization, w: Gregory Herek (opr.) Psychological perspectives on lesbian and gay issues, t. 4 Stigma and sexual orientation: Understanding prejudice against lesbians, gay men, and bisexuals (ss. 138-159), Thousand Oaks, CA, Sage Publications, Londyn 1998, .Michael W. Ross The relationship between life events and mental health in homosexual men, „Journal of Clinical Psychology”, nr 46/1990, s. 402–411.. Zmiana tej optyki bazowała nie tylko na wprowadzeniu obiektywnych badań empirycznych z zakresu psychologiiRitch C. Savin-Williams Verbal and physical abuse as stressors in the lives of lesbian, gay male, and bisexual youths: Associations with school problems, running away, substance abuse, prostitution, and suicide, „Journal of Consulting and Clinical Psychology” nr 62/1994, s. 261–269.John C. Gonsiorek The empirical basis for the demise of the illness model of homosexuality, w: John C. Gonsiorek i James D. Weinrich (opr.) Homosexuality: Research implications for public policy, s. 115–136, Sage Publications, Newbury Park 1991, ., socjologii. czy antropologii., ale także aktywności politycznej i społecznej samych osób LGBT.. Umożliwiło to tym osobom wyjście z ukrycia i utworzenie regularnej społecznościKrystyna Slany, Beata Kowalska, Marcin Śmietana i.in. Homoseksualizm. Perspektywa interdyscyplinarna, Nomos, Kraków 2005, ., której znaczenie ulega rozszerzeniu i zyskuje coraz większą akceptację wśród heteroseksualnej części społeczeństwaLouis Crompton Homosexuality and Civilization, Harvard University, Cambridge 2003, .. 19 grudnia 2008 r. Zgromadzenie Generalne ONZ przyjęło pierwszą w swej historii rezolucję wzywającą państwa członkowskie do uznania i gwarancji swobodnego rozwoju dla społeczności LGBT.. Polska była jednym z sygnatariuszy tej rezolucji. Jak wykazują badania antropologiczne, konstruowanie podziału na heteroseksualną większość i homoseksualną mniejszość nie jest obecne we wszystkich kulturach i epokach historycznych. Przykładem może być antyczna kultura europejska, w której uważano, że każdy ma potencjalne predyspozycje do uprawiania seksu z osobami tej samej i przeciwnej płciKenneth J. Dover Greek Homosexuality, Gerald Duckworth & Co. Ltd. 1979, .. W związku z tym mówienie o społeczności LGBT w takich kulturach bywa traktowane przez niektórych badaczy za nieadekwatne. Nie wyklucza to jednak opisywania samego zjawiska homoseksualizmu i osób homoseksualnych – jako takich, które wchodziły wyłącznie lub przede wszystkim w związki z osobą tej samej płciDavid Cohen Law, Sexuality, and Society: The Enforcement of Morals in Classical Athens Cambridge University Press, Cambridge – Nowy Jork 1999, .. Warto zaznaczyć, że prekursorskie prace na tematy seksualności w nowożytnych i współczesnych społecznościach prymitywnych napisał na początku XX w. polski antropolog Bronisław MalinowskiZwyczaj i zbrodnia w społeczności dzikich oraz Seks i stłumienie w społeczności dzikich.. mały|Stonewall Inn w gay village w Greenwich Village. Miejsce zamieszek, które zapoczątkowały ruch na rzecz praw osób LGBT Zdaniem niektórych teoretyków kulturyJudith Butler Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity, Routledge, Nowy Jork 1999, ., stworzenie późno-nowoczesnej społeczności LGBT jest sposobem manifestacji przekonania, że homoseksualizm czy biseksualizm to zjawiska znajdujące się w obrębie normy seksualnej na równi z heteroseksualizmem. Heteronormatywna kultura stara się wykluczyć mniejszości seksualne z dyskursu społecznego, udając, że nie uczestniczą one w dyskursie. Aby tego dokonać, posługuje się mechanizmami przemocy, mającymi na celu wywołać w osobach LGBT poczucie wstydu i osąd, że ich orientacja seksualna jest czymś mniej wartościowym lub wręcz diabolicznym. Przykładem tego były powszechnie używane pejoratywne określenia osób LGBT (pedał, faggot i inne). Grupy silnie konserwatywne organizowały polityczne akcje pozbawienia uprawnień cywilnych dla społeczności LGBTDziałalność Anity Bryant w USA..

Społeczność LGBT prezentuje antytezę tego przekonania stwierdzając (w oparciu o źródła psychologiczne), że homoseksualizm jest zjawiskiem równorzędnym względem heteroseksualizmu. Przedstawiciele społeczności pokazują, że nie wstydzą się swojej orientacji seksualnej, np. poprzez organizowanie marszów gay pride (gejowskiej dumy) czy parad równości. W ten sposób osoby te deregulują heteronormatywne założenie, że wśród uczestników dyskursu społecznego nie ma homoseksualistów, a on sam jest rodzajem degeneracji.

Konsolidacja społeczności LGBT sprawia, że staje się ona ważnym podmiotem, zauważanym na polu politycznym czy ekonomicznym. Partie polityczne określające siebie jako postępowe włączają w swe programy deklarację równouprawnienia osób LGBT – wychodząc w ten sposób naprzeciw postulatom społeczności.. Obserwuje się także zainteresowanie siłą nabywczą mniejszości seksualnych, uwidaczniające się poprzez tworzenie reklam skierowanych do lesbijek i gejów (zob. pink dollar), lub otwieranie gay-friendly obiektów gastronomicznych lub innych punktów usługowychAmerican Airlines, Gej-wakacje.https://archive.ph/20120707094747/http://communitymarketinginc.com/mkt_int_gld.php | Badania rynku LGBT.. Jak wykazują badania niektórych ekonomistów, wielkość społeczności LGBT w danym mieście koreluje z jego dynamiką rozwojuRichard Florida The Flight of the Creative Class. The New Global Competition for Talent, 2005, HarperBusiness, HarperCollins, ..

Inne zagadnienia badań społeczności LGBT thumb|Aleksander Macedoński – przykład historycznych odwołań Przy opisie wszelkiej społeczności lub grupy jednym z podstawowych narzędzi jest uporządkowanie i systematyzacja biografii osób z daną grupą związanych. Taka kategoryzacja biografii, zwłaszcza w stosunku do społeczności, które były, a w pewnych obszarach kulturowych dalej są, marginalizowane i prześladowane nasuwa pytania natury moralnej i historycznej. Tam, gdzie wiedza i badania historyczne wskazują na długie okresy penalizacji i zagrożenia bezpieczeństwa osób LGBT, brak często miarodajnych źródeł o orientacji seksualnej danej postaci. Pamiętać należy, że od czasów średniowiecza po czasy nam współczesne większość z tych osób nie ujawniała się wobec innych w obawie o bezpieczeństwo osobiste, bezpieczeństwo mienia, a w najłagodniejszej odmianie – ostracyzm socjalny. Badania historyków, a w dużej mierze też badaczy literatury opierają się wielokrotnie na źródłach pochodnych. Przykładem takiej kategoryzacji biografii mogą być prace historyków Luca Brissona z okresu antyku i Cristiana Berco z XVII wiecznej Hiszpanii, Najczęściej spotykane przykłady kategorii biograficznych w literaturze naukowej i opisach społeczności LGBT, jakie się dziś spotyka to: osoby, bez względu na ich orientację seksualną, które swą działalnością zawodową lub amatorską działały wewnątrz środowiska LGBT. A więc członkowie organizacji LGBT lub działający na rzecz tych organizacji i środowiska (np. politycy, aktywiści, naukowcy); twórcy literatury i innych dziedzin sztuki (bez względu na ich orientacje seksualne) o tematyce homoerotycznej lub zbliżonej do którejś z kategorii LGBT; osoby, które były (są) LGBT (lesbijki, geje, biseksualiści, transgenderyczni) i albo same tak się publicznie określają (self-outed), albo w przypadku osób nieżyjących, gdy istnieją na to wiarygodne źródła.

Ze względu na zasady prywatności oraz istniejące dalej w wielu krajach prawne i obyczajowe ostracyzmy, w kategoriach tych i literaturze podmiotu często nie podaje się nazwisk osób, które same się publicznie nie określiły jako LGBT. Charakterystyczny jest przykład znanej gwiazdy Hollywood, Rocka Hudsona, który był portretowany jako amant heteroseksualny, podczas gdy jego autentyczna orientacja seksualna była skrzętnie ukrywana przed opnią publiczną. Dopiero ciężka choroba (AIDS) upubliczniła jego autentyczne życie i wykazała fałszerstwa zorganizowanej propagandy przemysłu filmowego USARock Hudson, biografia.. Olbrzymie zmiany światopoglądowe i rozwój tolerancji wobec rozmaitych mniejszości społecznych w ostatnich 20 latach spowodowały, że wiele tych ówczesnych tematów „tabu”, jest dziś powszechnie dyskutowana, a następcy Rocka Hudsona w Hollywood często sami publicznie ogłaszają swoją przynależność do społeczności LGBT (patrz: sekcja Linki zewnętrzne).

Unikanie upubliczniania orientacji seksualnej osób, które same tego nie zrobiły dotyczy głównie osób żyjących lub zmarłych w niezbyt odległej przeszłości. Stąd otwarcie publikuje się dziś prace i studia historyczno-badawcze na temat orientacji LGBT znanych osób nieżyjących od dawna. Za przykłady służyć tu mogą takie postacie, jak: Leonarda da Vinci, Michała Anioła, Wiliama Szekspira, a z bardziej współczesnych: Witolda Gombrowicza, Jerzego Zawieyskiego i Jerzego Andrzejewskiego. Nie wszyscy historycy zgadzają się z wynikami, a nawet podejmowaniem takich badań. Dla środowisk LGBT są one jednak niezwykle ważne ze względu na odzyskiwanie własnej tożsamości kulturowej i ciągłości historycznej. Często odwołania w badaniach historycznych, kulturowych do czasów antyku i legend mitycznych służy też odzyskiwaniu takiej ciągłości kulturowej. Postaciami często pojawiającymi się w twórczości artystycznej osób LGBT są m.in.: Aleksander Wielki, postacie legendarne, jak: Achilles i Patroklos, a nawet Gilgamesz i Enkidu oraz David.

Badania nad społecznością LGBTQ+ coraz częściej stanowią podstawę szerszych analiz społecznych. W 2026 roku Przemysław Krysiński opublikował książkę Społeczność LGBTQ+ w przestrzeni bibliotecznej, w której na podstawie badań ankietowych i wywiadów pogłębionych omawia rolę bibliotek jako instytucji wspierających inkluzywność i różnorodność.

Organizacja życia społeczności