MTV Rossija () – rosyjska telewizja angielskiej wersji MTV. Premiera odbyła się 26 września 1998 roku.
Historia
Przed startem (1988–1998) W październiku 1988 roku kierownictwo MTV Networks Europe (obecnie Paramount Networks EMEAA) odwiedziło ZSRR w celu przeprowadzenia wstępnych negocjacji w sprawie uruchomienia MTV Europe. Jednocześnie złożono wniosek o rejestrację kanału telewizyjnego.
W 1989 roku MTV Europe relacjonowało na żywo Moskiewski Festiwal Muzyczny ze Stadionu Lenina. Radzieccy artyści oficjalnie zadebiutowali w MTV latem 1989 roku. W tym samym czasie moskiewski zespół „Cruise” wydał manifest muzyczny „Hit for MTV”.
8 marca 1991 roku MTV Europe rozpoczęło nadawanie w ZSRR, stając się tym samym pierwszym zachodnim kanałem telewizyjnym dostępnym 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. W latach 1993–1998 teledyski z logo MTV były regularnie emitowane na niektórych rosyjskich kanałach, w tym 2x2, TV-6 i Muz-TV.
Informacja o powstaniu rosyjskiej wersji MTV stała się wiadoma 6 kwietnia 1998 r., kiedy dyrektor generalny MTV Networks Tom Freston i prezes Biz Enterprises Boris Zosimov podpisali pięcioletnią umowę licencyjną na nadawanie,
Wprowadzenie na rynek i pierwsze lata (1998–2002) W nocy z 25 na 26 września 1998 roku MTV Rosja rozpoczęło nadawanie w Moskwie i Sankt Petersburgu. Transmisja rozpoczęła się koncertem zespołu The Prodigy w Moskwie. Pierwszym rosyjskim teledyskiem był Władywostok 2000 Mumija Trolla, pierwszym zagranicznym teledyskiem był Puff Daddy i Come With Me Jimmy’ego Page’a. W początkowym okresie działalności kanału 35% emitowanych teledysków było rosyjskich, pozostałe 65% było zagranicznych, w przeciwieństwie do konkurencyjnego kanału Muz-TV, którego emisja była zdominowana przez piosenki rosyjskich artystów. W porównaniu z konkurentem, MTV przyciągało również uwagę widzów, pokazując teledyski rosyjskich i zagranicznych zespołów i wykonawców, które były dość radykalne jak na standardy krajowej telewizji, wysokiej jakości klipy zagranicznych gwiazd muzycznych, listy przebojów z całego świata, programy o sportach ekstremalnych, stylu i modzie, a także dokumenty o życiu idoli ze świata muzyki popularnej i rockowej. Część pierwszych programów MTV Rosja pierwotnie ukazała się na kanale BIZ-TV Zosimowa, skąd przeniosła się niemal cała oryginalna obsada VJ-ów.
Prawie wszyscy rosyjscy artyści popu byli wówczas na czarnej liście MTV Rosja, co oznaczało, że ich teledyski nie były ani oglądane, ani wybierane przez rady artystyczne stacji. Programy pozamuzyczne zagranicznych wersji MTV w ciągu pierwszych 3–4 lat emisji rosyjskiej stacji praktycznie nie pojawiały się na antenie. Za grupę docelową swojego kanału Zosimow uważał widzów w wieku od 12 do 25–30 lat, wśród których kanał cieszył się wówczas największym zainteresowaniem.
W przeciwieństwie do krajów zachodnich, gdzie MTV było przede wszystkim kanałem telewizji kablowej lub satelitarnej, transmisja MTV Rosja w latach 1998–2013 odbywała się w paśmie nadawania na zasadzie kanału telewizji sieciowej z mieszanym systemem dystrybucji sygnału: poprzez własne częstotliwości lub poprzez retransmisję radiową za pośrednictwem partnerów sieciowych. W szczególności, od 26 września 1998 r. do 2 października 2001 r. MTV można było oglądać rano i wieczorem w Moskwie na kanale 33 Teleexpo (który zajmował godziny poranne i nocne kanału telewizyjnego Kultura), a dzienna i wieczorna transmisja odbywała się tylko na kanale 38. W innych regionach kraju kanał rozpoczynał nadawanie o godzinie 7:00 rano. Od 2 października 2001 r. kanał Euronews zaczął nadawać na kanale 33 rano i wieczorem, a MTV Rosja całkowicie przestawiła się na UHF (kanał 38 w Moskwie, gdzie od 1998 do 2001 r. kanał nadawał tylko w dni powszednie od 12:30 do 00:29, a w weekendy od 10:00 do 00:29).
W latach 1998–2001 zasięg MTV rozszerzono na większość regionów Rosji, a także na niektóre miasta Kazachstanu (Astanę, Karagandę, Ałmaty, Temirtau itd.). Początkowo kanał nadawał program w całej Rosji, we wszystkich strefach czasowych. W 2002 roku MTV Rosja rozpoczęła nadawanie w nowej strefie czasowej MSK+4 (UTC+7; dla Syberii i Dalekiego Wschodu), co pozwoliło widzom z tych regionów na oglądanie programów w dogodnym czasie, a nie z przesunięciem czasowym, jak dotychczas. W 2010 roku dodano wersje MSK+2 (UTC+5; dla Uralu) i MSK+7 (UTC+10; dla Dalekiego Wschodu). Nadawanie w regionie wybrzeża zostało wstrzymane jednocześnie z zakończeniem nadawania kanału telewizyjnego.
Od 5 do 24 września 2000 roku, w związku z pożarem wieży telewizyjnej Ostankino, MTV Rosja nadawała na Teleexpo przez całą dobę, od 0:30 do 12:30 w dni powszednie oraz od 0:30 do 10:00 w weekendy, bez cztero- i pięciogodzinnej przerwy od 14:00 do 19:00 i od 15:00 do 19:00, co było praktykowane wcześniej. Stało się tak ze względu na fakt, że nadawanie „MTV Rosja” na swojej częstotliwości (38 TVC w Moskwie, emisja dzienna i wieczorna) zostało przywrócone nieco później, a w momencie wznowienia nadawania „Teleexpo” było ono całkowicie nieobecne. Od 25 września 2000 roku emisja całodobowa została zawieszona i kanał zaczął nadawać według tego samego harmonogramu (od 7:00 do 14:00 w poniedziałki i od 7:00 do 15:00 w pozostałe dni tygodnia). Od 16 kwietnia 2002 roku MTV Rosja na stałe przeszło na nadawanie całodobowe. Mimo to, do końca lat 2000. w nocy z poniedziałku na wtorek występowała cotygodniowa przerwa techniczna w całodobowym funkcjonowaniu stacji telewizyjnej od 1:45 do 18:00.
Sprzedaż Viacomowi (2002–2008)
W 2002 roku Boris Zosimow sprzedał swoje udziały właścicielowi marki MTV firmie Viacom, po czym odszedł z kanału. Jednocześnie Viacom rozpoczął zmianę formatu kanału na wzór pierwotnego kanału MTV. Ze względu na nadchodzące zmiany i konieczność uwolnienia zasobów ludzkich i materialnych na realizację nowych projektów, kierownictwo kanału podjęło decyzję o wycofaniu z emisji szeregu programów ratingowych, takich jak „12 rozgniewanych widzów”, „Dzień dobry”, „Cicha godzina”, „Zasada gimleta”, „PaparazZi”, „Parada gówna” i „Caprice”. Po odejściu kanału: Asya Kalyasina, Wasilij Strelnikov, Jelena Zosimova, Lika Dlugach, Irma Ignatova, Michaił Rolnik, Anton Komolov, Olga Shelest, Jana Czurikowa, Andriej Grigoriev-Apollonov — prowadzący te programy.
Polityka redakcyjna zaczęła się stopniowo zmieniać. Zgodnie z poglądami na rozwój MTV Rosja, przedstawionymi przez nową prezes Lindę Jensen, od 2002 roku kanał rozszerzył czas emisji programów zagranicznych z tłumaczeniem na język rosyjski, a także seriali animowanych. Wśród podobnych programów i seriali niemuzycznych, które pojawiły się w tych latach, znalazły się: „Punkt wrzenia”, „W locie”, „Prawdziwe życie”, „Transformacja”, „Szopki”, „Założę się, że będziesz”, „Pimp My Ride”, „Viva la Bam”, „South Park”, „Stripperella”. Zamiast zamkniętych programów muzycznych powstał dzienny program „Total Show”. W programach muzycznych kanału stopniowo zwiększano liczbę klipów rosyjskich artystów pop, w tym tych, którzy lobbowali duże wytwórnie płytowe lub reklamodawców.
Po dołączeniu Ilji Baczurina do MTV Rosja, bloki muzyczne zaczęły się często zmieniać, a teledyski absolwentów projektu „Fabryka Gwiazd”, stworzone pod jego nadzorem, z czasem zaczęły być emitowane również same reality show (Kanał Pierwszy był wówczas uważany za przyjaznego partnera MTV Rosja, skąd pochodził Baczurin). Na tle odejścia pierwotnych VJ-ów jakość programów i popularność kanału zaczęły stopniowo spadać. Dodatkowo, bezpłatny czas antenowy stopniowo zaczęto przyznawać programom interaktywnym, które opierały się na głosowaniu poprzez wysyłanie wiadomości SMS na czterocyfrowy numer telefonu. W różnych okresach na antenie MTV Rosja emitowano „SMS-chart”, „Kinochart”, „Mobile Robots” itp. W latach 2004-2009 na kanale stale funkcjonowały usługi SMS do zamawiania piosenek na telefony komórkowe lub świadczenia różnych usług rozrywkowych, a także czaty wyświetlane u dołu ekranu podczas klipów i transmisji. Podobne usługi w tych latach działały również na innych specjalistycznych kanałach decymetrowych (DTV-Viasat, Muz-TV, TV-3 i 7TV).
W latach 2005-2006 kanał zaczął emitować aktywniejsze zagraniczne seriale młodzieżowe: „Mniej niż idealne”, „Hoży doktorzy”, „Californication”, „Skins”, „Turecki dla początkujących” i inne. W połowie lat 2000. na kanale MTV Rosja (a także Muz-TV) emitowano również anime. Według wspomnień Ilji Baczurina, ówczesnego dyrektora programowego kanału, większość innowacji w MTV Rosja nie spełniła oczekiwań widzów i kierownictwa: w rezultacie młodzieżowa widownia kanału gwałtownie spadła. Od 2006 roku, podobnie jak na innych kanałach decymetrowych z tamtych lat, w MTV Rosja emitowano interaktywne gry telewizyjne w formacie Call-TV (w których aby wygrać, należało zadzwonić i odgadnąć zaszyfrowane słowo, postać lub rozwiązać równanie matematyczne). W różnych porach dnia i nocy emitowano programy telewizyjne „Złap swoje szczęście”.
W czerwcu 2007 roku 100% udziałów w kanałach telewizyjnych „MTV Rosja” i „VH1 Rosja” zostało wykupionych przez firmę „Prof-Media”. Nowy właściciel natychmiast rozpoczął reorganizację kanału telewizyjnego, aby przekształcić go z muzycznego w rozrywkowy. W ramach tej procedury, w styczniu 2008 roku, dyrektor generalny Leonid Jurgielas został zwolniony z kanału telewizyjnego — kierownictwo Prof-Media było niezadowolone z rezultatów jego pracy w MTV Rosja. O ile w latach 2004–2005 udział MTV nigdy nie spadł poniżej granicy 1–1,4%, to w latach 2006–2007 udział kanału spadł: w poszczególnych miesiącach wahał się od 0,8% do 1,1%.
Rebranding kanału (2008-2013) W styczniu 2008 roku Prof-Media Holding mianował na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora generalnego MTV Rosja Konstantina Lichodiedowa, który wcześniej zarządzał kanałem filmowym TV-3, przeniesionym do tego samego holdingu mniej więcej w tym samym czasie. W kwietniu Aleksiej Jefimow, który wcześniej pracował w dziale promocji transmisji w międzynarodowej wersji Kanału Pierwszego, a także był dyrektorem programowym NTV, został mianowany nowym stałym dyrektorem generalnym kanału. Dyrektorem wykonawczym został Aleksiej Sinicyn, były zastępca dyrektora generalnego 2x2.
Latem tego samego roku rozpoczęto rebranding, który obejmował redukcję produkcji własnych programów i personelu. W rezultacie z MTV Rosja odeszli znani prezenterzy Marika i Timur Sołowjow, a także przedostatnia prezenterka z pierwotnego składu VJ-ów – Tutta Larsen (samodzielnie opuściła stację telewizyjną). Ze starej ekipy MTV Rosja pozostał tylko Aleksander Anatolijewicz; jednocześnie jego syn Jarosław Aleksandrowicz przestał pracować w kadrze. Treści programowe również uległy znaczącym zmianom: pod koniec roku na antenie MTV Rosja zaczęły dominować rosyjskie programy zewnętrzne oraz programy dostosowane do rosyjskojęzycznych widzów zagranicznych oddziałów MTV. Jednocześnie z logo kanału zniknął napis „MUZYCZNA TELEWIZJA”, ponieważ kierownictwo MTV Rosja uznało, że stracił on na znaczeniu ze względu na zmiany w siatce i koncepcji nadawania. Zmiany w ramówce kanału w tamtych latach tłumaczono faktem, że emisja wyłącznie teledysków wraz z rozwojem internetu i dystrybucją darmowej muzyki nie przyciąga już widzów i nie zapewnia tak wysokich ocen jak kiedyś, a młodych widzów przyciągają jedynie „jasne i prowokujące reality show oraz wysokiej jakości zachodnie animacje w duchu South Parku”.