mały|Logo monelu|upright Monel – srebrzystobiały stop miedzi i niklu z domieszką żelaza i manganu, charakteryzujący się dużą odpornością na korozję.
Właściwości Jest wysoce odporny na korozję, np. na działanie wody morskiej, wielu kwasów (w tym kwasu siarkowego i fluorowodorowego) i zasad.
Ma wysoką wytrzymałość mechaniczną, a jego twardość można zwiększyć poprzez obróbkę plastyczną na zimno.
Do wad monelu należy utrudniona obróbka i trudności z kształtowaniem, a także – pomimo dużej odporności na korozję – podatność na działanie niektórych chemikaliów, np. tlenku azotu (NO), kwasu azotawego (), dwutlenku siarki () i podchlorynów (), a także uleganie korozji elektrochemicznej w kontakcie z aluminium, cynkiem, żelazem itp.
Warianty Pierwszym stopem tego typu był „monel 400”, opracowany przez Roberta Crooksa Stanleya z International Nickel Company (INCO) i nazwany na cześć prezesa tego przedsiębiorstwa, Ambrose'a Monella. Został opatentowany w 1906 r. Jego skład odpowiada rudzie niklu występującej w Ontario. Inne warianty stopu opracowano w celu uzyskania pożądanej odporności na działanie kwasów i zasad oraz polepszenia wytrzymałości mechanicznej i ciągliwości.
Monel 400 Skład: nikiel: ≥63% miedź: 28–34% żelazo: 2,0–2,5% mangan: 1,5–2,0% krzem: do 0,5% siarka: <240 ppm węgiel: <0,25% gęstość: 8,8 g/cm3 ttopn.: 1300 °C (solidus) do 1350 °C (likwidus) temperatura Curie: 21–49 °C rezystywność: 54,7 Ω·m moduł Younga: 179 GPa
Monel R-405 Skład: metale – jak monel 400 węgiel: <0,3% siarka: 250–600 ppm zawiera więcej krzemu niż monel 400, ale maks. 0,5% Podstawowe właściwości fizyczne ma takie same, jak monel 400. Lepiej nadaje się do obróbki maszynowej, choć jego powierzchnia jest mniej gładka.
Monel K-500 Skład: nikiel: ≥63% miedź: 27–33% żelazo: ≤2,0% mangan: ≤1,5% glin: 2,3–3,15% tytan: 0,35–0,85% siarka: <100 ppm węgiel: <0,25% siarka: 250–600 ppm krzem: do 0,5% gęstość: 8,44 g/cm3 ttopn.: 1315–1350 °C temperatura Curie: −135 do −90 °C moduł Younga: 179 GPa Nie wykazuje właściwości magnetycznych nawet w stosunkowo niskich temperaturach. Nadaje się szczególnie do wytwarzania sprzętu stosowanego do poszukiwania ropy naftowej oraz do elementów elektronicznych.
Zastosowanie thumb|Wrota wykonane z monelu (Guardian Building w Detroit)|upright Głównym zastosowaniem, ze względu na odporność na korozję, są instalacje w przemyśle chemicznym i okrętownictwie, np. osprzęt, pompy i rury. Wykorzystuje się go również do produkcji oprawek okularów i elementów elektronicznych.
Stosowany był także w produkcji odbiorczych lamp elektronowych, do wyrobu anod i wsporników elektrod. W lampach mikrofalowych monel wykorzystywany jest w membranach i częściach sprężynujących.
Używany jest również jako owijka strun basowych do instrumentów muzycznych: gitara akustyczna, mandolina.
Przypisy
Kategoria:Stopy metali nieżelaznych Kategoria:Materiały elektrotechniczne Kategoria:Miedź Kategoria:Nikiel