thumb|Wnętrze katedry na Wawelu, 1877 thumb|Widok na chór i nawę główną katedry na Wawelu, 1880 thumb|Wnętrze skarbca, 1883 Saturnin Świerzyński (ur. 25 lub 26 listopada 1820 w Krakowie, zm. 30 stycznia 1885 tamżeW wielu publikacjach podawana jest błędna data 1883, która pochodzi prawdopodobnie z publikacji Emanuela Świeykowskiego (Pamiętnik Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. Kraków 1905, s. 529). Za: ) – polski malarz, nauczyciel rysunków m.in. w gimnazjum św. Jacka w KrakowieW niektórych publikacjach podawana jest błędna szkoła: gimnazjum św. Anny w Krakowie. Za: . Autor przede wszystkich widoków kościołów i ich wnętrz, a także scen rodzajowych, portretów, krajobrazów i obrazów religijnych. Wykonywał również kopie obrazów oraz przeprowadzał prace konserwatorskie.

Życiorys Wcześnie osierocony, wychowywał się u baronowej Borowskiej, a od jedenastego roku życia u księdza Józefa Pawłowskiego. Uczył się w gimnazjum św. Anny w Krakowie. Jak wspominał po latach, malarzem postanowił zostać pod wpływem prac konkursowych, które wykonali Rafał Hadziewicz, Jan Nepomucen Bizański i Wojciech Stattler, ubiegający się o posadę profesora malarstwa. Obrazy te miał okazję zobaczyć w 1834 roku, a dwa lata później rozpoczął naukę w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych u Wojciech Stattlera. Po przerwaniu nauki zaangażował się w działalność polityczną, w wyniku której w kwietniu 1838 roku na szesnaście miesięcy trafił do więzienia. W 1839 r. powrócił na studia.

Jeszcze jako student sam nauczał: na pensji żeńskiej Dutkiewiczowej, u państwa Sokulskich i u Wojciecha Stattlera, gdzie był nauczycielem jego synów, Henryka i Adama. Później pracował jako guwerner syna hrabiego Piotra Moszyńskiego, EmanuelaA nie, jak podaje wiele publikacji, jako bibliotekarz i konserwator zbiorów Moszyńskiego. Za: . U Moszyńskich poznał zatrudnioną tam jako opiekunka Wenerandę Stylińską (ur. 1826). Para pobrała się 2 lutego 1853 roku. Mieli siedmioro dzieci: Stanisława (ur. 1854), Helenę (ur. 1856), Marię (zm. 1860), Władysława (ur. 1861), Aleksandra (ur. 1862), Jana (ur. 1864) i Michała (ur. 1868, zm. 1957). Świerzyński był także nauczycielem rysunków u Adama Koziebrodzkiego, gdzie nauczał jego dzieci Karolinę i Władysława, oraz w szkołach: w gimnazjum św. Jacka oraz w szkole przy klasztorze św. Andrzeja.

Świerzyński zmarł na przewłoczny katar płuc 30 stycznia 1885 roku. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (pas 13). mały|Grób Saturnina Świerzyńskiego na cmentarzu Rakowickim

Twórczość Malarz pozostawił po sobie rękopis zatytułowany Spis Obrazów przeze mnie malowanych jakoteż dochodów i wydatków malarskich i rysunkowych tudzież dochodów z lekcyi przezemnie udzielanychRękopis z Bibliotece Narodowej w Warszawie, Dział Rękopisów, sygn. 12 777.. Wynotował w nim m.in. niemal 400 namalowanych przez siebie obrazów olejnych, z których jednak wiele zaginęło.

Na początku swojej kariery artystycznej Świerzyński wykonywał różnego rodzaju prace: kolorował fotografie, malował portrety na podstawie zdjęć, wykonywał kopie obrazów. Najważniejszą część jego dorobku stanowiły widoki architektoniczne, zwłaszcza drobiazgowo przedstawione wnętrza kościołów. Pierwsze przedstawienia o tej tematyce wykonał w 1858 r. – były to: rysunek Wnętrze kościoła katedralnego na klocku pod drzeworyt oraz obraz olejny Wnętrze kościoła katedralnego w Krakowie. Obrazy Świerzyńskiego ukazujące wnętrza sakralne charakteryzują się drobiazgowo oddanymi detalami, poprawną zazwyczaj perspektywą i kolorystyką, stanowiąc zarazem cenne źródło ikonograficzne dotyczące dawnego wyglądu tych miejsc.

Wybrane prace Autoportret, 1851, olej na płótnie, ok. 74 × 55 cm, Lwowska Galeria Sztuki Portret żony, 1854, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa Uczące się dzieci, 1861, olej na płótnie, Muzeum Narodowe w Krakowie Wnętrze kościoła św. Anny w Krakowie, 1866, olej na płótnie, 135 × 113 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie Widok wnętrza kościoła katedralnego na zamku w Krakowie, presbiterium zwane, 1870, ok. 70 × 45 cm, seminarium duchowne w Orchard Lake, USA Widok nawy bocznej katedry na Wawelu, 1873, olej na płótnie, 126 × 90 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Widok z tronu biskupiego na główną nawę i kaplicę św. Stanisława w katedrze na Wawelu, 1875, 157 × 115,5 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie Wnętrze katedry na Wawelu (Widok wnętrza nawy bocznej lewej w katedrze na Wawelu), 1877, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu Kaplica św. Stanisława i południowe ramię transeptu z widokiem na kaplicę Wazów, 1878, 121 × 82,5 cm, Muzeum Narodowe w Poznaniu Widok na kaplicę Zygmuntowską, 1879, olej na płótnie, 106,5 × 72,5 cm, Muzeum Archidiecezji Łódzkiej Widok na chór i nawę główną katedry na Wawelu, 1880, olej na płótnie, 133,5 × 94 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Wnętrze kaplicy Mariackiej (Batorego) w katedrze na Wawelu, 1881, 80 × 63 cm, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu Chrystus Ukrzyżowany, 1884, kościół w Rzezawie

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Saturnin Świerzyński – publikacje w bibliotece Polona

Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Urodzeni w 1820 Kategoria:Zmarli w 1885 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie