Jan Golus (ur. 14 października 1895 w Kałuszynie, zm. 10 lutego 1964 w Warszawie) – polski malarz i scenograf.
Życiorys Urodził się w rodzinie Jakuba, małorolnego chłopa. Ukończył Szkołę Rysunkową u prof. Jana Kauzika, Wyższe Kursy Pedagogiczne dla Nauczycieli Rysunku (1923). Przed studiami był nauczycielem rysunku w warszawskich szkołach średnich. Ukończył Warszawską Szkołę Sztuk Pięknych w 1934, dyplom w pracowni prof. Karola Tichego oraz wydział reżyserii Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej (1936). Od końca lat 20. XX wieku wraz z żoną pracował jako scenograf w Teatrze Ateneum.
Był autorem projektów scenografii dla wielu teatrów warszawskich, zajmował się też malarstwem sztalugowym. Istotne miejsce w jego dorobku malarskim zajmują pejzaże z Francji, Podhala, Mazowsza (głównie z Warszawy i Broku), Pomorza, Dolnego Śląska i Kresów WschodnichKatalog wystawy Jana Golusa, CBWA „Zachęta”, Warszawa 1967.. W 1931 roku przebywał na plenerze w KrzemieńcuKolonia artystyczna w Krzemieńcu nad Ikwą, red. W. Odorowski, D. Seweryn – Puchalska, katalog wystawy, Kazimierz Dolny 2010, s. 33.. Z tej wyprawy zachowały się m.in. dwa widoki jarmarku na Rynku w Krzemieńcu, przechowywane w zbiorach Muzeum Narodowego w WarszawieJan Golus: Rynek w Krzemieńcu, 1931, olej, płótno, Muzeum Narodowe w Warszawie.. Był członkiem ugrupowań artystycznych „Blok” (1923–1926) i „Praesens” (1926–1930).
W czasie II wojny światowej uczył rysunku na kompletach tajnego nauczania i w Wyższej Szkole Architektury w Warszawie oraz pracował w Dziale Opieki nad Dziećmi Rady Głównej Opiekuńczej.
W latach 1945–1949 był kierownikiem Wydziału Scenografii Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Warszawie. W latach 1950–1964 kierował Studium Scenografii na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Po wojnie wyjeżdżał na plenery do dolnośląskiego Bolkowa.
W 1967 odbyła się w salach Centralnego Biura Wystaw Artystycznych „Zachęta” w Warszawie wystawa obrazów Jana Golusa. W jej katalogu niektóre spośród międzywojennych widoków Krzemieńca (m.in. pozycje katalogowe 47 i 49) błędnie opisano jako powojenne pejzaże dolnośląskie.
Był mężem Kamili z Kruszyńskich.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1953) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Złoty Krzyż Zasługi (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Srebrny Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
Przypisy
Bibliografia Katalog wystawy Jana Golusa, CBWA „Zachęta”, Warszawa 1967. Artyści plastycy okręgu warszawskiego 1945–1970. Słownik biograficzny (przewodniczący rady programowej Andrzej Janota), Warszawa 1972, s. 152–153.
Kategoria:Ludzie urodzeni w Kałuszynie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy malarze modernizmu Kategoria:Polscy scenografowie teatralni Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1964