Linia kolejowa nr 212 Bytów – Korzybie – jednotorowa, niezelektryfikowana linia kolejowa znaczenia miejscowego w województwie pomorskim. Dawniej linia rozpoczynała się na stacji Lipusz. Aktualnie (2020) jest ona wyłączona z eksploatacji, przy czym na odcinku przekazanym w zarząd miastu Bytów w 2007 roku obowiązująca prędkość wynosi 20 km/h.
Historia Odcinek Korzybie – Bytów budowany był dwuetapowo. Pierwszy fragment Korzybie – Barnowo oddany został do użytku 20 listopada 1883 roku, natomiast odcinek Barnowo – Bytów 15 sierpnia 1884 lub 20 listopada 1884 roku. Przez kolejnych kilkanaście lat, do 15 lipca 1901 roku, było to jedyne połączenie kolejowe Bytowa ze światem.
Układ torów w okolicy Korzybia dostosowany był do potrzeb kanclerza Ottona von Bismarcka, który miał majątek w niedalekim Warcinie i korzystał ze stacji w Kępicach. Okoliczne linie kolejowe miały zapewniać wygodny dojazd do Kępic dla wielu interesantów kanclerzaWykład historyka dr. Tomasza Katafiasza z okazji 40-lecia nadania praw miejskich, Urząd Miasta Kępice, 2007.. Z tego powodu układ torów na stacji w Korzybiu przyjął dzisiejszy wygląd – zarówno tor w kierunku Słupska (i dalej do Gdańska i Królewca), tor w kierunku Bytowa oraz nieistniejący już tor w kierunku Sławna (i dalej do Berlina) są zorientowane w taki sposób, by zapewnić dogodny dojazd z i do Kępic z tych trzech kierunkówPrzejazd liniami kolejowymi przez Korzybie wiązał się (i do dziś wiąże) z manewrami lokomotyw (a dawniej nawet ich obracanie) w celu jazdy w dalszą trasę. Konieczność zmiany czoła pociągu nie wiąże się jedynie w przypadku jazdy z i do Kępic..
Analiza map z przełomu XIX i XX wieku wskazuje, iż w tym okresie przebudowano odcinek Dąbrówka Bytowska – Bytów, zmieniono położenie stacji Bytów oraz stworzono z niej stację węzłową. Przez jakiś czas wykorzystywano jeszcze stary dworzec w Bytowie zlokalizowany na obecnej ulicy Stary Dworzec w Bytowie. 15 lipca 1901 roku oddano do użytku ostatni odcinek, Bytów – Lipusz. Dzięki temu powstała droga kolejowa Lipusz – Bytów – Korzybie – Sławno – Darłowo, łącząca Kaszuby oraz Kociewie z portem w Darłowie. Po I wojnie światowej odcinek Bytów – Lipusz został przedzielony granicą polsko – niemiecką. W okresie dwudziestolecia międzywojennego rozebrano jej przygraniczny fragment Lipusz – RógMapa z roku 1936 na której uwidoczniona jest rozebrana linia kolejowa na odcinku Lipusz – Róg..
Po ponownym włączeniu do III Rzeszy odcinka Lipusz – Róg odbudowano go. Po II wojnie światowej z uwagi na zniszczenia ruchu pasażerskiego nie wznowiono od razu na odcinku Barnowo – BytówWyciąg z Urzędowego Rozkładu Jazdy i Lotów obowiązującego od 14 lipca 1946 r.; w rozkładach jazdy pociągów pasażerskich z 1947 roku przejezdność była znów na całej długości linii. Jednocześnie zmieniono kilometraż linii, który do tej pory był liczony od Korzybia; po II wojnie światowej zaczęto go liczyć od LipuszaLinia kolejowa nr 212 nie mogła mieć kilometrażu liczonego od Lipusza, gdyż leżał on na terytorium innego państwa. W 2014 roku działacze SPKD dokonali odkrycia oryginalnych opisów kilometrażu na odwrotnych stronach słupków dzisiejszych: kilometr 66,5 linii – słupek opisany jako 5,5 kilometr..
1 sierpnia 1991 r. zawieszono ruch pociągów osobowych na odcinku Bytów – Korzybie. Przez jakiś czas utrzymywana była kolejowa komunikacja autobusowa, a ostatni rozkład z wykazanymi pociągami obowiązywał do 1992 roku. Do 23 maja 1993 roku istniał ruch pasażerski na odcinku Lipusz – BytówOstatni pociąg z Bytowa Głos Pomorza, 28 maja 1991 r.; jeszcze przez parę lat można tu było spotkać pociągi towarowe. Odcinek Barnowo – Bytów zamknięto dla ruchu 1 maja 1999 roku. Ostatni udokumentowany przejazd całości odcinka odbył się 11 kwietnia 2002 roku – był to pociąg specjalny Szczecinek – Kościerzyna. Podróż odbyła się wagonem motorowym SN61Ostatni przejazd był bardzo nagłośnionym wydarzeniem, w internecie można znaleźć wiele fotografii z tego dnia, np. Galeria z ostatniego przejazdu całością linii kolejowej nr 212.. Po tym przejeździe, jesienią 2003 roku, została rozkradziona część elementów nawierzchni torowej w okolicy Starkowa (odcinek Zielin Miastecki – Kołczygłówki).
W 2007 roku odcinek Lipusz – Bytów został przekazany przez PKP na rzecz miasta Bytów. Władze samorządowe przekazały z kolei linię w zarząd spółce Pol-Miedź Trans (później jej spółce – córce PMT Linie Kolejowe), która rozpoczęła na niej przewozy towarowe.
W 2011 roku miasto Bytów zgłosiło plan przywrócenia linii dla ruchu pasażerskiego i jej rewitalizacji do obsługi pociągów osobowych poruszających się z prędkością do 80 km/h.
Jesienią 2014 roku PMT Linie Kolejowe, dotychczasowy operator odcinka Lipusz – Bytów, rozwiązał umowę z miastem Bytów na jego utrzymanieinformacja w serwisie kurier-kolejowy.pl.. Dotychczasowy – PMT Linie kolejowe – był nim do 31 stycznia 2015 roku, a od 1 lutego jest nim Grupa SKPL.
Odcinek Bytów – Korzybie jest nieprzejezdnyMarszałek walczy o linię Bytów-Korzybie.Marszałek walczy o linię Bytów-Korzybie.. Obecnie zachowaniem na nim istniejącej infrastruktury zajmuje się Słupska Powiatowa Kolej Drezynowa. oraz Klub Turystyki Kolejowej Tendrzak. Władze samorządowe są zainteresowane przejęciem tego odcinkaStarosta słupski zgłasza chęć przejęcia linii kolejowej..
W 2014 zrealizowano studium wykonalności modernizacji linii na odcinku Bytów – LipuszWariant modernizacji kolei z Bytowa do Lipusza wybrany..
Przewozy Od 1993 linia ma charakter towarowy. Od 2008 po linii przejeżdża pociąg specjalny Transcassubia organizowany z okazji dorocznego Zjazdu Kaszubów. Od 2010 trwają starania władz samorządowych o włączenie odcinka linii kolejowej nr 212 Lipusz – Bytów do systemu połączeń kolejowych obsługiwanych przez projektowaną sieć Pomorskiej Kolei Metropolitalnej. W 2016 SKPL Cargo uruchomiło sezonowe, pasażerskie, weekendowe połączenia Lipusz – Bytów obsługiwane taborem przewoźnika (spalinową lokomotywą serii 721 i zmodernizowanym w zakładach Tabor Szynowy Opole wagonem 102A).
Przypisy
Linki zewnętrzne Linia 212: Korzybie – Bytów – Lipusz
212