Powiat Breslau (niem. Landkreis Breslau, pol. powiat wrocławski) – prusko-niemiecka jednostka podziału administracyjnego, istniejąca w latach 1816-1945, wchodząca w skład prowincji śląskiej (do 1919 r.), a następnie prowincji dolnośląskiej.
Historia Landkreis Breslau powstał na terenie średniowiecznego księstwa wrocławskiego 1 maja 1816 r. Wchodził w skład rejencji wrocławskiejA. i A. Galasowie, Dzieje Śląska w datach, wyd. Rzeka, Wrocław 2001, s. 179..
W wyniku kolejnych reform administracyjnych m.in. w 1818 i 1932 r. powiat zmieniał kilkakrotnie swój zasięg terytorialny.
Powiat wrocławski został zajęty w maju 1945 r. przez oddziały Armii Czerwonej. Kilkanaście dni później zaczęła tu działać polska administracja. Utworzony został powiat wrocławski.
Landraci 1869-1879 Leopold Graf Harrach 1880-1896 Georg von Heydebrand und der Lasa 1897-1902 dr Kurt von Lieres und Wilkau 1903-1919 dr Ernst Wichelhaus 1919-1919 Hohberg 1919-1923 dr Alfred Herrmann 1923-1932 Adolf Bachmann 1933-1934 dr Georg Horstmannlandrat komisaryczny 1934-1935 Georg von Schellwitz 1935-1936 dr. Gallasch 1936-1939 Georg Bald 1940-1940 dr. Alfred Janetzki 1940-1941 dr Heinrich Braasch 1942-1945 dr Günter Riesen
Ludność (1885-1939) 1885 r. - 80.653 1890 r. - 82.154, z czego ewangelicy: 51.545, katolicy: 30.459, wyznanie mojżeszowe: 85 1900 r. - 88.125, z czego ewangelicy: 55.764, katolicy: 32.169 1910 r. - 95.237, z czego ewangelicy: 59.311, katolicy: 35.315 1925 r. - 102.625, z czego ewangelicy: 65.853, katolicy: 35.372, wyznanie mojżeszowe: 246, inni chrześcijanie: 155 1933 r. - 96.478, z czego ewangelicy: 57.631, katolicy: 37.961, wyznanie mojżeszowe: 77, inni chrześcijanie: 42 1939 r. - 102.622, z czego ewangelicy: 60.812, katolicy: 39.646, wyznanie mojżeszowe: 27, inni chrześcijanie: 128
Podział administracyjny 1 stycznia 1945 powiat dzielił się na: 3 miasta: Kanth, Zobten i Brockau 179 gmin
Stan na 1 lutego 1933 Wykaz obejmuje miasta i gminy powiatu Breslau według stanu na 1 lutego 1933 roku. Mniejszym drukiem w nawiasach podano miejscowości wchodzące w skład miast i gmin.
Miasta Kanth (Bahnhof Kanth) Zobten (Villa Anlauff · Gorkau · Rosalienthal · Bahnhof Zobten · Gasthaus Zobtenberg · Forsthaus Tampadel · Forsthaus Zobten)
Gminy Albrechtsdorf Altenburg Alt Gandau (Jäschgüttel) Althofdürr Althofnaß Alt Schliesa Arnoldsmühle (Schillermühle) Bahra (Pleische) Bankwitz Barottwitz (Schmückekretscham · Zweihof) Beilau Benkwitz Bettlern (Bahnhof Bettlern · Windmühle) Bischkowitz Bischwitz am Berge (Mühle) Bismarcksfeld Blankenau Bogenau Bogschütz Boguslawitz (Mühle) Brockau (Wolfsche Metallfabrik) Buchwitz (Bahnhof Buchwitz) Damsdorf Domslau Drachenbrunn (Siedlung Drachenbrunn) Duckwitz Dürrjentsch Eckersdorf Fürstenau Gallowitz Gnichwitz (Althof · Annahof) Groß Bresa Groß Mochbern (Bahnhof Groß Mochbern · Siedlung Groß Mochbern · Pumpstation) Groß Mohnau (Hirschhäuser) Groß Nädlitz (Bahnhof Groß Nädlitz · Schüßlitz) Groß Sägewitz (Puschkowa · Bahnhof Puschkowa · Vorwerk b. Groß Sägewitz) Groß Schottgau (Klein Schottgau) Groß Silsternitz Groß Sürding Groß Tinz (Annenhof) Grünhübel Grunau Grunau Guckelwitz Guhrwitz Haidänichen Hermannsdorf (Seidenhäuser) Irrschnocke Jackschönau Jäschkowitz (Fuchsberg) Jäschwitz Janowitz Jerasselwitz Jürtsch (Jürtschmühle) Kammelwitz (Freigut Kammelwitz) Kammendorf b. Kanth (Forsthaus Stradau · Kolonie Stradau) Kapsdorf Karowahne Kattern (Haus zum guten Hirten) Kentschkau Klarenkranst (Im Felde · Forsthaus Klarenkranst · Klarenkranster Mühle) Klein Nädlitz Klein Rasselwitz Klein Sägewitz Klein Silsterwitz Klein Sürding (Siedlung Klein Sürding) Klein Tinz Klettendorf (Siedlung Klettendorf) Kniegnitz Koberwitz Koslau (Neumühle) Kottwitz (Die Berghaüser · Jungfernbaude · Eisenbahnhaltepunkt Kottwitz · Forsthaus Kottwitz · Forstsekretärgehöft Kottwitz · Hilfsförstergehöft Kottwitz · Oberförstereigehöft Kottwitz · Siedlung Kottwitz · Mühlhaus · Oderke · Otrate) Kreika (Zuckerfabrik) Krichen (Mühle) Krieblowitz (Blücherdenkmal · Vierradenmühle) Kriptau Kristelwitz Krolkwitz Kuhnau Kundschütz (Freigut Kundschütz) Lamsfeld Landau (Wassermühle Gilgenau) Lanisch (Siedlung Lanisch) Leipe-Petersdorf (Leipe · Siedlung Leipe-Petersdorf · Bahnhof Oswitz · Petersdorf) Liebethal (Merzdorf) Lohe (Mühle) Lorankwitz Lorzendorf Magnitz (Vorwerk Ellahof) Malkwitz (Mühle) Malsen Mandelau Margareth (Windmühle) Marienkranst (Forsthaus Daupe) Marxdorf Meleschwitz (Klein Meleschwitz · Bahnhof Meleschwitz · Siedlung Meleschwitz · Ziegelei) Mellowitz Merzdorf Mettkau (Eisenbahnbeamtenhaus) Michelsdorf (Zollhaus Michelsdorf · Zuckerfabrik Michelsdorf) Mörschelwitz-Rosenthal Münchwitz Naselwitz Neudorf Neudorf Neuen Neu Schliesa Niederhof Nieder Struse (Schmachtenhein · Ziegelei) Oberhof (Siebischau) Ober Struse (Gut Ober Struse) Ocklitz Oderwitz Oldern (Mühle) Oltaschin (Siedlung Oltaschin) Opperau Paschwitz (Freigu Paschwitz) Pasterwitz Peltschütz Peterwitz (Dampfziegelei · Reibnitz · Zuckerfabrik) Pollogwitz Polsnitz (Hintermühle · Vincenzmühle) Poppelwitz Prisselwitz Probotschine Protschkenhain Protsch-Weide (Protsch · Siedlung Protsch-Weide · Weide) Puschkowa Queitsch Radwanitz (Siedlung Radwanitz) Rankau Ransern (Waldvorwerk) Reppline Rogau-Rosenau Romberg (Ziegelei) Rommenau Rothsürben (Bahnhof Rothsürben · Großfunksender Rothsürben · Sattkau · Vorwerk Sattkau · Sorge) Sacherwitz Sachwitz Sadewitz (Forsthaus b. Sadewitz · Bahnhof Sadewitz) Sambowitz (Bahnhof Sambowitz) Schalkau (Neurode · Zollhaus) Schauerwitz Schiedlagwitz Schimmelwitz Schlanz (Haberstroh · Siedlung Haberstroh · Kreiselwitz · Wilhelmsthal) Schmartsch Schmolz (Alter Bahnhof · Chemische Fabrik · Bahnhof Schmolz) Schönbankwitz Schönborn (Siedlung Schönborn) Schosnitz (Rosenvorwerk · Ziegelei) Schottwitz (Pohlanowitz) Seschwitz (Forellenhäuser) Sillmenau Stein Steine (Goy · Strachate · Ziegelei · Zollhaus) Stöschwitz Strachau b. Zobten Strachwitz (Kolonie Kaltasche) Striegelmühle Ströbel (Bahnhof Ströbel) Thauer Tinz Treschen (Pleischwitz) Tschauchelwitz (Gasthaus · Zuckerfabrik) Tschechnitz (Kolonie Tschechnitz) Tschirne (Ziegelei) Wangern (Vorwerk Marienthal) Wasserjentsch Weidenhof Weigwitz Wernersdorf Wessig Wilkowitz Wilschkowitz Wiltschau Wirrwitz (Forsthaus Fasanerie · Bahnhof Schönbankwitz · Straßenkretscham · Vorwerk Wirrwitz) Woigwitz Woischwitz (Haus zum guten Hirten) Wüstendorf (Bahnhof Wüstendorf) Zaugwitz Zaumgarten Zindel Zweibrodt
Zobacz też powiat wrocławski Śląsk (prowincja)
Przypisy
Bibliografia R. Kamionka, Die Reorganisation der Kreiseinteilung Schlesiens in der Stein-Hardenbergschen Reformperiode, Breslau 1934. D. Stüttgen, H. Neubach, W. Hubatsch, Schlesien, [w:] W. Hubatsch, Grundriß zur deutschen Verwaltungsgeschichte 1815 - 1945. Preussen, Marburg/Lahn 1976.
Linki zewnętrzne https://web.archive.org/web/20160403013842/http://www.geschichte-on-demand.de/sch_breslau.html
Kategoria:Powiat wrocławski Breslau Kategoria:Historia Wrocławia