Powiat Waldenburg (niem. Landkreis Waldenburg, pol. powiat wałbrzyski) – prusko-niemiecka jednostka podziału administracyjnego, istniejąca w latach 1816–1945, wchodząca w skład prowincji śląskiej (do 1919 r.), a następnie prowincji dolnośląskiej.
Historia Landkreis Waldenburg powstał na terenie średniowiecznego księstwa świdnicko-jaworskiego 24 stycznia 1818 r., wyniku podziału dotychczasowego powiatu świdnickiego. Wchodził on w skład rejencji dzierżoniowskiej (do 1820 r.), a następnie po jej likwidacji do wrocławskiejA. i A. Galasowie, Dzieje Śląska w datach, wyd. Rzeka, Wrocław 2001, s. 179.. Siedzibą starosty, urzędu i sejmiku powiatowego był Waldenburg.
1 kwietnia 1924 r. miała miejsce kolejna reforma podziału administracyjnego, w efekcie której wydzielono z powiatu miasto Wałbrzych jako powiat miejski (Stadtkreis). Mimo tego siedzibą urzędów powiatu ziemskiego pozostało nadal to miasto.
13 września 1937 r. nadano powiatowi oficjalną nazwę: Waldenburg (Schles.).
Powiat wałbrzyski został zajęty w maju 1945 r. przez oddziały Armii Czerwonej. Kilkanaście dni później zaczęła działać polska administracja. Utworzono powiat wałbrzyski, który swoim zasięgiem terytorialnym pokrywał się z dawnym powiatem Waldenburg.
Landraci. 1867–1874 Conrad F. O. E. M. F. Freiherr von Zedlitz und Neukirch 1875–1882 dr Carl J. R. von Bitter 1882–1885 Karl Freiherr von Dörnberg 1885–1897 dr Kurt T. E. O. von Lieres und Wilkau 1897–1907 Jakob C. R. Scharmer 1907–1916 dr Robert Freiherr von Zedlitz und Neukirch 1916–1919 H. A. von Götz 1919–1919 MückeKomisaryczny starosta. 1920–1925 Oskar Schütz 1925–1932 Karl Franz 1932–1933 dr Wilhelm Brandes 1933–1933 dr Walter von Boeckmann 1933–1934 Walter Kühn 1934–1943 Karl Williger 1943–1945 Günther Bier
Ludność (1885–1939) 1885 r. – 117.684 1890 r. – 122.972, z czego ewangelicy: 86.594, katolicy: 35.492, wyznanie mojżeszowe: 375 1900 r. – 143.361, z czego ewangelicy: 96.171, katolicy: 46.239 1910 r. – 168.714, z czego ewangelicy: 110.875, katolicy: 55.800 1925 r. – 133.504, z czego ewangelicy: 89.079, katolicy: 36.641, wyznanie mojżeszowe: 188, inni chrześcijanie: 577 1933 r. – 134.090, z czego ewangelicy: 87.414, katolicy: 34.364, wyznanie mojżeszowe: 127, inni chrześcijanie: 400 1939 r. – 117.918, z czego ewangelicy: 78.524, katolicy: 27.791, wyznanie mojżeszowe: 39, inni chrześcijanie: 788
Podział administracyjny 1 stycznia 1945 powiat dzielił się na: 2 miastaW latach 1818–1924 Wałbrzych również wchodził w skład powiatu.: Gottesberg i Friedland 45 gmin
Osoby związane z powiatem Gerhart Hauptmann, niemiecki dramaturg i powieściopisarz, laureat nagrody Nobla.
Zobacz też powiat wałbrzyski
Przypisy
Bibliografia R. Kamionka, Die Reorganisation der Kreiseinteilung Schlesiens in der Stein-Hardenbergschen Reformperiode, Breslau 1934. D. Stüttgen, H. Neubach, W. Hubatsch, Schlesien, [w:] W. Hubatsch, Grundriß zur deutschen Verwaltungsgeschichte 1815 – 1945. Preussen, Marburg/Lahn 1976.
Linki zewnętrzne http://www.genealogienetz.de/reg/SCI/Waldenburg/ https://web.archive.org/web/20160802081228/http://www.geschichte-on-demand.de/waldenburg.html http://wiki-de.genealogy.net/Landkreis_Waldenburg
Kategoria:Powiat wałbrzyski Waldenburg Kategoria:Historia Wałbrzycha