Wydarzenia w Polsce
17 stycznia – wojna polsko-szwedzka: w bitwie pod Walmozją wojska szwedzkie rozbiły wojska litewskie dowodzone przez Jana Stanisława Sapiehę. Było to pierwsze w dziejach zwycięstwo Szwedów nad wojskami Rzeczypospolitej. 27 stycznia-10 marca – w Warszawie obradował sejm zwyczajnyWładysław Konopczyński, Chronologia sejmów polskich 1493 – 1793, Kraków 1948, s. 148.. 5 lipca – wojna polsko-szwedzka: Szwedzki dokonali desantu w Piławie, zajmując ją bez oporu wojsk elektora Jerzego Wilhelma. Był to początek wojny o ujście Wisły. Szwedzi zajęli wszystkie miasta (Piława, Braniewo, Elbląg, Starogard, Gdańska Głowa, Malbork, Tczew, Puck, Orneta, Dobre Miasto, Lidzbark) w okolicach ujścia rzeki poza Gdańskiem, który oparł się najazdowi. 10 sierpnia – 5 tys. żołnierzy wyruszyło z Warszawy w kierunku Torunia przeciwko wojskom szwedzkim 18 sierpnia – wojska polskie dotarły do Torunia, gdzie przeprowadzono koncentrację sił. 6 września – wyruszenie 7 tys. żołnierzy polskich z Torunia w kierunku Grudziądza, a następnie do Waćmierza pod Tczewem, gdzie rozłożono obóz 22 września-1 października – wojna polsko-szwedzka: wojska polskie przegrały ze szwedzkimi w bitwie pod Gniewem. 30 września – wojna polsko-szwedzka: bitwa pod Zelborkiem. 29 września – na Jasną Górę dotarła pierwsza udokumentowana piesza pielgrzymka z Gliwic. 1 października – wojna polsko-szwedzka: zwycięstwem Szwedów zakończyła się bitwa pod Gniewem. 9 października – zwycięstwo wojsk polskich nad Tatarami w bitwie pod Białą Cerkwią. 10 listopada-29 listopada – w Toruniu rozpoczął obradował sejm nadzwyczajny. 3 grudnia – wojna polsko-szwedzka: w Inflantach doszło do bitwy pod Kiesią, zakończonej zwycięstwem Szwedów. Wydano dekret królewski kładący kres długiemu sporowi między radą miejską Krakowa i pospólstwem. Utworzono Królewską Komisję Okrętów. Flota polska liczy 10 statków. grudzień – bunt chłopów na Żuławie Wiślanej
Wydarzenia na świecie
2 lutego – Karol I Stuart został koronowany na króla Anglii. 25 kwietnia – wojna trzydziestoletnia: w bitwie pod Dessau armia cesarska pokonała wojska protestanckie hrabiego Mansfelda. 4 maja – holenderski żeglarz i zdobywca Peter Minuit wylądował na wyspie Manhattan. 21 maja – wojna chłopska w Austrii: zwycięstwo chłopów w bitwie pod Peuerbach. 24 maja – holenderski osadnik, Peter Minuit, kupił od plemienia Algonkinów wyspę Manhattan, gdzie zostało wybudowane miasteczko Nowy Amsterdam. Dziś w tym miejscu wznosi się Nowy Jork. 3 czerwca – wmurowano kamień węgielny pod budowę kompleksu barokowych obiektów sakralnych Loreta na Hradczanach w Pradze. 20 czerwca – w japońskim Nagasaki spalono na stosie 9 jezuitów. 27 sierpnia – wojna trzydziestoletnia: bitwa pod Lutter am Barenberge. 20 września – wojna chłopska w Austrii: bitwa pod Pranem. 18 listopada – papież Urban VIII konsekrował nową bazylikę św. Piotra w Watykanie. 8 grudnia – Ferdynand III Habsburg został koronowany na króla Węgier. Wprowadzenie zakazu pojedynków we Francji. Wojska saksońsko-duńskie pod wodzą hr. Ernesta Mansfelda w dniu odpustu na święto Wniebowzięcia NMP zaatakowali Gliwice. Wtedy również nastąpiła cudowna obrona Gliwic przez niewielką załogę cesarską, dowodzoną przez Adama Czornberga.
Urodzili się 5 lutego – Markiza de Sévigné, francuska arystokratka (zm. 1696) 23 czerwca – Karl Franz Neander von Petersheide, niemiecki duchowny katolicki, biskup pomocniczy wrocławski (zm. 1693) 22 września – Johann Ernst Schmieden, niemiecki bibliotekarz, burmistrz Gdańska (zm. 1707) 4 października – Richard Cromwell, późniejszy protektor Anglii, Szkocji i Irlandii (zm. 1712) 18 grudnia – Krystyna Aleksandra Waza, królowa Szwecji (zm. 1689)
Zmarli 9 kwietnia – Francis Bacon, angielski filozof (ur. 1561) 7 czerwca – Anna od św. Bartłomieja, hiszpańska karmelitanka, błogosławiona katolicka (ur. 1550) 2 września – Antoni Franco, błogosławiony katolicki (ur. 1585) 25 września – Théophile de Viau, francuski poeta i dramaturg (ur. 1590) 29 października – Ferdynand I Gonzaga, książę Mantui i Montferratu (ur. 1587) 30 października – Willebrord Snell, holenderski astronom i matematyk (ur. 1580) 31 grudnia – Apollonia Radermecher, niemiecka zakonnica, założycielka elżbietanki (ur. 1571) data dzienna nieznana: Jan Naisen, japoński męczennik, błogosławiony katolicki (ur. ?) Monika Naisen, japońska męczennica, błogosławiona katolicka (ur. ?) Jan Chrzciciel Zola, włoski jezuita, misjonarz, męczennik, błogosławiony katolicki (ur. 1575)
Święta ruchome Tłusty czwartek: 19 lutego Ostatki: 24 lutego Popielec: 25 lutego Niedziela Palmowa: 5 kwietnia Wielki Czwartek: 9 kwietnia Wielki Piątek: 10 kwietnia Wielka Sobota: 11 kwietnia Wielkanoc: 12 kwietnia Poniedziałek Wielkanocny: 13 kwietnia Wniebowstąpienie Pańskie: 21 maja Zesłanie Ducha Świętego: 31 maja Boże Ciało: 11 czerwca
Przypisy
*1626