Tadeusz Jan Chmielniak (ur. 12 października 1941 w Czańcu k. Bielska-Białej) – polski inżynier, specjalista w dziedzinie maszyn cieplnych, profesor, wykładowca w Politechnice Śląskiej i jej były rektor, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk.
Życiorys Urodził się w rodzinie Stefana i Franciszki ChmielniakBiuletyn Informacji Publicznej IPN [dostęp 2026-05-08].. Absolwent Liceum Ogólnokształcącego w Kątach. Studia na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym Politechniki Śląskiej ukończył w 1965 w ramach specjalności Energetyka jądrowa. Zaraz potem podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim i w 1966 uzyskał stopień magistra matematyki. Jeszcze jako student Politechniki Śląskiej w 1963 podjął pracę na uczelni na stanowisku asystenta-stażysty w Katedrze Cieplnych Maszyn Wirnikowych. W 1970 obronił doktorat, a dwa lata później uzyskał habilitację. Od 1973 zatrudniony jako samodzielny pracownik naukowy, na początku jako docent, od 1982 jako profesor nadzwyczajny. W 1989 Rada Państwa nadała mu tytuł naukowy profesora zwyczajnego oraz został nominowany na Generalnego Dyrektora Energetyki II stopnia.
Obejmował również w Politechnice Śląskiej stanowiska kierownicze. Od 1972 do 1976 był zastępcą dyrektora Instytutu Maszyn i Urządzeń Energetycznych, od 1982 kierował Katedrą Cieplnych Maszyn Wirnikowych. W latach 1982–2010 był dyrektorem Instytutu Maszyn i Urządzeń Energetycznych (od 1993 w strukturze Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki), w latach 1973–1975 prodziekanem ds. wychowania i nauczania, w latach 1975–1981 dziekanem Wydziału Mechaniczno-Energetycznego, a w kadencji 1987–1990 pełnił funkcję rektora Politechniki Śląskiej.
Od 2007 jest członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk, a od 2016 członkiem rzeczywistym. W PAN pełni funkcję przewodniczącego Komitetu Problemów Energetyki oraz członka prezydium Komitetu Termodynamiki i Spalania. Jest także członkiem Komitetu Mechaniki. Jest przewodniczącym Rady Programowej Instytutu Maszyn Przepływowych im. R. Szewalskiego PAN.
Dorobek naukowy Jest autorem 6 monografii naukowych. Jego monografia pt. Technologie energetyczne wydana przez WNT w 2008 stanowi kompendium aktualnej wiedzy z zakresu wszystkich technologii energetycznych. Jest także autorem lub współautorem ponad 270 artykułów i komunikatów naukowych, autorem 5 i współautorem 4 skryptów i podręczników akademickich. W trakcie swojej pracy akademickiej wypromował 22 doktorów nauk technicznych.
Działalność polityczna i związkowa Członek PZPR (od 1963). Delegat na IX Nadzwyczajny Zjazd PZPR (14–20 lipca 1981). Członek ZMP, ZMS oraz ZSP. Wiceprzewodniczący, a następnie przewodniczący Rady Uczelnianej ZSP przy Politechnice Śląskiej (1959–1965). Członek Związku Nauczycielstwa Polskiego (od 1964).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (1977) Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1988) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1991) Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1980) Medal im. prof. Stanisława Andrzejewskiego Medal 60-lecia Politechniki Śląskiej
Nagrody i wyróżnienia
Nagroda Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego indywidualna III stopnia za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1971) Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki zespołowa stopnia II za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1977) Nagroda Ministra Edukacji Narodowej za współautorstwo książek pt. Pełzanie elementów turbin cieplnych i Obciążenie cieplne turbin parowych (1991) tytuł doktora honoris causa Politechniki Częstochowskiej (2009), Politechniki Śląskiej (2011)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Politechniki Śląskiej Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Częstochowskiej Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Rektorzy Politechniki Śląskiej Kategoria:Urodzeni w 1941