thumb|240px|Brazylijka Stefan Arczyński (ur. 31 lipca 1916 w Essen, zm. 28 sierpnia 2022 we Wrocławiu) – polski fotograf.

Życiorys Urodzony w Niemczech w rodzinie emigrantów z Wielkopolski, syn Wiktora, urzędnika państwowego, działacza Związku Polaków w Niemczech i Heleny z d. Adamskiej (zm. 1918 r.).

Fotografią zainteresował się już w młodości, w szczególności fotografią sportową. Od 1934 r. uczył się zawodu, a później podjął pracę w usługowym zakładzie fotograficznym w Essen. Wykonywał zdjęcia podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Berlinie w 1936 r. W 1937 r. pracował w Mönchengladbach – w firmie, dla której wykonywał fotografie sportowe i teatralne.

Po wybuchu II wojny światowej został wcielony do LuftwaffeJego starszy brat Tadeusz w tym samym czasie służył w Wojsku Polskim i jako oficer brał udział w kampanii wrześniowej. i skierowany do Francji; tam zajmował się opracowywaniem fotografii lotniczych. Później przeniesiony do piechoty trafił na front wschodni na Ukrainie. Także i tam nie rozstawał się z aparatem fotograficznym i robił zdjęcia podczas wojny z ZSRR. Ranny pod Stalingradem, trafił do sowieckiego lazaretu i do niewoli na Łotwie. W zwolnieniu go stamtąd dopomogła działalność ojca w Związku Polaków w NiemczechJego ojciec członek ZPwN, został oskarżony przez Niemców o przekazywanie informacji Polakom; skazany i stracony w 1940..

W 1946 r., po przebyciu polskiego obozu przejściowego, uzyskał obywatelstwo polskie i najpierw trafił do dolnośląskiej Lubawki, a następnie osiedlił się w Kamiennej Górze, gdzie od 1948 r. prowadził zakład fotograficzny. W 1950 r. przeprowadził się do Wrocławia, gdzie przy ul. Łokietka otworzył fotograficzny zakład usługowy. W 1952 r. poznał Lidię Cichocką, artystkę baletu Opery Wrocławskiej, i dwa lata później wziął z nią ślub.

Uczył fotografii we Wrocławskim Towarzystwie Fotograficznym, w 1951 r. został członkiem ZPAFObecnie członek honorowy ZPAF Okręgu Dolnośląskiego z legitymacją nr 119.. Jego fotografie dokumentujące odbudowę Wrocławia i Dolnego Śląska publikowane były m.in. przez wydawnictwo Ossolineum.

Wykonywał zdjęcia na okładki czasopism i do widokówek; fotografował także sztukę – balet i teatr. Przez wiele lat współpracował z reżyserem Henrykiem Tomaszewskim, liczne są też portrety, szczególnie żony Lidii. Dużo podróżował po świecie, obok zdjęć z różnych regionów Polski ma w swym dorobku także fotografie z licznych krajów Europy oraz m.in. z Chin, Indii, Afryki i USA.

Pochowany na Cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu (13/1/59) miejsce pochówku Stefana Arczyńskiego wyszukiwarka Grobonet. mały|Grób Stefana Arczyńskiego na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu Wystawy indywidualne (wybór):

Festiwal warszawski – Warszawa; Wrocław; Katowice; Szwecja – Wrocław (1956) Moskwa-Leningrad – Wrocław; Chińskie Dachy – Wrocław (1959) Italia – Wrocław; Chicago, USA (1958–1960) Polska – Chicago, USA; Wystawa retrospektywna – Los Angeles, USA (1960) Martwe drzewa – Wrocław (1961) Drzewa – Wrocław; Ludzie – Wrocław (1962) Tak widziałem Amerykę – Wrocław (1963) Drzewa i ludzie – Galeria Kordegarda, Warszawa (1964) Drzewa – Wrocław (1971) Fotografia – Freital, NRD (1972) Dolny Śląsk – Drezno, NRD (1973) Dzieci na fotografiach Stefana Arczyńskiego – Muzeum Miejskie Wrocławia (2004) Stefan Arczyński, fotografie z lat 1940–1996 – Sokołowsko (2004) Wrocław dziękuje Stulatkom – Wrocław (2008) Ulice świata – Muzeum Miejskie Wrocławia (2010) Europa na fotografiach Stefana Arczyńskiego – Muzeum Miejskie Wrocławia (2011) Migawki sprzed półwiecza – Galeria „Wydawnictwo”, Wrocław 2012 100 na 100 – Muzeum Miejskie, Wrocław (2016) Arczyński#100. Fotografie wrocławskie – Muzeum Pana Tadeusza Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Wrocław (2016)

Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (1977), Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (14 lipca 2011), Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (27 czerwca 2006) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”, Złota Odznaka „Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego” (2016), Odznaka Honorowa Wrocławia (2021).

Nagrody Nagroda Artystyczna Miasta Wrocławia (1959), Nagroda Kulturalna Śląska – przyznana przez rząd Dolnej Saksonii (1992), Nagroda Wrocławia (2000).

Przypisy

Bibliografia

Moja Lidia, „Polska the Times – Gazeta Wrocławska”, 8.8.2008.

M. Palka, Wrocław utrwalony. Fotograf Stefan Arczyński, „Kwartalnik Pamięć i Przyszłość” 2012, nr 1 (15), s. 68-71.

Linki zewnętrzne 200 lat, Mistrzu! Stefan Arczyński świętuje 104. urodziny na portalu www.wroclaw.pl

Kategoria:Członkowie honorowi Związku Polskich Artystów Fotografików Kategoria:Fotografowie związani z Wrocławiem Kategoria:Ludzie urodzeni w Essen Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Wrocławia Kategoria:Polscy stulatkowie Kategoria:Uczestnicy walk na froncie wschodnim w II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1916 Kategoria:Zmarli w 2022 Kategoria:Pochowani na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu