23 Brygada Ochrony Pogranicza

23 Brygada Ochrony Pogranicza – zlikwidowana brygada w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza pełniąca służbę na granicy polsko-czechosłowackiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne 23 Brygada Ochrony Pogranicza JW 2231 (Zarządzenie SzSG Nr 053/Org. 30 marca 1946) została sformowana w 1948 na bazie Wrocławskiego Oddziału WOP nr 11, na podstawie rozkazu MON nr 055/org. z 20 marca 1948. Brygada posiadała pięć batalionów, a stan etatowy wynosił 2039 żołnierzy i 12 pracowników cywilnych. Podporządkowana została Głównemu Inspektoratowi Ochrony Pogranicza. Zaopatrzenie nadal realizowane było przez kwatermistrzostwo okręgu wojskowego. Rozkazem Ministra Obrony Narodowej nr 205/Org. z 4 grudnia 1948, z dniem 1 stycznia 1949, Wojska Ochrony Pogranicza podporządkowano Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Zaopatrzenie brygady przejęła Komenda Wojewódzka MO.

Sztab brygady stacjonował w Kłodzku.

Aby nadać ochronie granic większą rangę, podkreślano wojskowy charakter formacji. Od 1 stycznia 1950 powrócono w nazwach jednostek do wcześniejszego określania: „Wojska Ochrony Pogranicza”. Z dniem 1 stycznia 1951 weszła w życie nowa numeracja batalionów i brygad Wojsk Ochrony Pogranicza. Na bazie 23 Brygady Ochrony Pogranicza powstała 5 Brygada WOP.

Struktura organizacyjna W 1948: dowództwo, sztab i pododdziały dowodzenia samodzielny batalion ochrony pogranicza nr 73 – Paczków samodzielny batalion ochrony pogranicza nr 75 – Stronie Śląskie samodzielny batalion ochrony pogranicza nr 77 – Bystrzyca Kłodzka samodzielny batalion ochrony pogranicza nr 79 – Duszniki-Zdrój samodzielny batalion ochrony pogranicza nr 81 – Wałbrzych.

Etat brygady przewidywał: 5 batalionów, 2039 wojskowych i 12 pracowników cywilnych.

Na terenie odpowiedzialności brygady funkcjonowało sześć GPK: Graniczna Placówka Kontrolna nr 53 „Międzylesie” (drogowa) Graniczna Placówka Kontrolna nr 54 „Międzylesie” (kolejowa) Graniczna Placówka Kontrolna nr 55 „Kudowa” (drogowa) Graniczna Placówka Kontrolna nr 56 „Mirowsk” (kolejowa) Graniczna Placówka Kontrolna nr 57 „Lubawsk” (kolejowa) Graniczna Placówka Kontrolna nr 58 „Lubawa” (drogowa).

Sztandar oddziału Sztandar otrzymał poprzednik brygady – 11 Wrocławski Oddział WOP. W uroczystości wręczenia sztandaru wzięli udział m.in.: premier Rządu Jedności Narodowej Edward Osóbka-Morawski, minister obrony narodowej marszałek Polski Michał Rola-Żymierski, szef Departamentu WOP gen. bryg. Gwidon Czerwiński i dowódca Okręgu Wojskowego IV gen. Stanisław Popławski.

W drzewcu sztandaru znajdują się 44 gwoździe pamiątkowe z napisami mówiącymi o funkcjach i nazwiskach osób lub określającymi nazwy zakładów pracy, organizacji politycznych i społecznych oraz wymieniające nazwiska chrzestnych sztandaru. Gwoździe przybijali m.in.: płk Franciszek Mróz – zastępca szefa Departamentu WOP, ppłk Mikołaj Grajworoński szef wydziału WOP w Dowództwie Śląskiego OW, ppłk Zygmunt Huszcza – dowódca 27 pułku piechoty i płk Głaskow – przedstawiciel Armii Czerwonej, dowódca 11 Oddziału Ochrony Pogranicza mjr A. Mickiewicz i jego zastępcą mjr J. Kaczmarski.

Wraz ze zmianą nazwy i numeru jednostki na płacie sztandaru dokonywano poprawek. Słowo „Wrocławski” zamieniono na „Wrocławska” oraz wypruto haft napisu „11 ODDZ.”, a wyhaftowano „23 BRYG.”. Pozostał nie naruszony dwuwierszowy napis na skrzynce grotu, który brzmi: „WROCŁAWSKI /11 OD. WOP”.

Sztandar został przekazany do Muzeum Wojska Polskiego 1 lipca 1963.

Dowódcy brygady ppłk Adam Mickiewicz ppłk Jakub Margules

Przekształcenia 11 Oddział Ochrony Pogranicza → 11 Wrocławski Oddział WOP → 23 Brygada Ochrony Pogranicza → 5 Brygada WOP → 5 Sudecka Brygada WOP → Sudecka Brygada WOP → Sudecki Batalion WOP

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Wojsko w Kłodzku Kategoria:Brygady Ochrony Pogranicza (WOP) Kategoria:Brygady WOP rozmieszczone na granicy polsko-czechosłowackiej Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1948 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1950