thumb|Stare Miasto w Kłodzku Kalendarium historii Kłodzka – historia Kłodzka w datach
Kalendarium X wiek 981 – pierwsza wzmianka o grodzie z kroniki czeskiego kronikarza (Kosmasa)
XI wiek XI–XII w. – okres wojen między Piastami a Przemyślidami o Kłodzko, w tym czasie jest to ośrodek administracyjny i wojskowy ziemi kłodzkiej. Powstały obwarowania na Fortecznej Górze 1093 – Władysław Herman przyznał Kłodzko i ziemię kłodzką Bolesławowi Krzywoustemu
XII wiek 1114 – książę czeski Sobiesław I zdobył i spalił gród w Kłodzku (odbudowę grodu zakończono w 1129) 1137 – Bolesław Krzywousty i Sobiesław I zawarli pokój kłodzki przyznający Kłodzko Sobiesławowi i resztę Śląska Bolesławowi 1169 – wzmianka o kasztelanie, którym był Hronzata Kędzierzawy 1179–1180 – wzniesienie drewnianego kościoła pw. św. Wacława na Górze Zamkowej 1183 – wzmianka o kościele parafialnym 1186 – wzmianka o kłodzkich joannitach
XIII wiek 1230 – początki szkolnictwa w mieście 1248–1250 – sprowadzenie franciszkanów przez Władysława Piastowicza, którym wyznaczono miejsce na kościół i klasztor na Piasku 1253/1278 – nadanie praw miejskich 1278–1290 – Kłodzko pozostawało we władaniu Henryka IV Probusa
XIV wiek 1305 – do miasta przyłączono 5 folwarków położonych na północ od grodu 1324 – rozszerzono prawa miejskie poprzez wykup wójtostwa i sądownictwa 1327–1335 i 1336–1341 – Kłodzko pozostawało we władaniu Piastów śląskich: Henryka VI Dobrego i Bolka II 1341 – założono cegielnię 1344 – zakończono budowę drewnianego ratusza 1366 – pożar drewnianego ratusza 1390 – budowa kamiennego mostu na Młynówce 1400 – Kłodzko zamieszkiwało ok. 4 tys. osób thumb|upright|Psałterz floriański koniec XIV w. – w tutejszym klasztorze kanoników regularnych powstała prawdopodobnie pierwsza część jednego z najstarszych zabytków piśmiennictwa polskiego, Psałterza floriańskiego XIV–XV w. – miasto z drewnianego staje się murowane, dotyczy to jednak tylko głównych budowli
XV wiek 1426 – wzmocnienie miejskich fortyfikacji poprzez zbudowanie murów zewnętrznych 1428 – zburzenie w celach obronnych kościoła i klasztoru franciszkanów na Piasku 1437 – zakończenie budowy kościoła pw. św. Anny dla franciszkanów przy ul. Ząbkowickiej w obrębie murów miejskich 1458 – król Czech Jerzy z Podiebradów ogłasza ziemię kłodzką suwerennym hrabstwem, którego stolicą zostaje Kłodzko 1463 – pożar zabudowań franciszkanów przy ul. Ząbkowickiej i ich powrót na Piasek 1469 – przebudowa bram miejskich thumb|Kłodzko ok. 1500 r.
XVI wiek początek XVI w. – sprowadzenie bernardynów do miasta 1517 – kolejny pożar w Kłodzku, spalił się kościół Bernardynów 1524 – następny pożar, wytyczenie ul. Browarnej 1526 – miasto przeszło w ręce Habsburgów 1536 – przejazd księcia Ottheinricha w drodze do Krakowa. Towarzyszący mu rysownik Matthias Gerung namalował wedutę Kłodzka z zamkiem na Fortecznej Górze 1540 – wybudowano wodociąg miejski 1546 – opuszczenie miasta przez bernardynów 1557 – zbudowano Zamek Niższy z bastionami 1574 – wzniesiono kamienny most przez Nysę Kłodzką w rejonie Przedmieścia Ząbkowickiego 1580 – powstaje wieża ciśnień 1590 – utrata przez miasto monopolu browarnianego i rzemieślniczego na rzecz szlachty 1595 – przekazanie kościoła i klasztoru augustianów jezuitom
XVII wiek 1605 – franciszkanie ponownie objęli swoją posiadłość na Piasku 1618 – wygnanie jezuitów z miasta 1619 – powstaje drukarnia 1620 – początek budowy twierdzy 1622 – oblężenie miasta i spalenie przedmieść, Kłodzko zdobyte przez wojska cesarskie 1624 – powrót do miasta jezuitów 1633 – epidemia pochłania połowę mieszkańców miasta 1639 – spalenie przedmieść przed atakiem wojsk szwedzkich 1665 – rozpoczęto budowę kolegium jezuickiego 1680 – wielka epidemia 1687 – przyłączenie do miasta Ustronia Górnego jako przedmieścia
XVIII wiek 1718 – powstaje pierwsza manufaktura sukiennicza 1742 – miasto przeszło we władanie Prus 1744 – ufortyfikowanie Owczej Góry, ponowny pożar ratusza 1748 – miasto liczy 3,8 tys. mieszkańców 1749 – pojawiają się pierwsze latarnie uliczne 1758 – budowa koszar w rejonie ul. Ząbkowickiej 1760 – III wojna śląska: Austriacy zdobywają Kłodzko II poł. XVIII w. – rozebrano zamek, wznosząc na jego miejscu potężną twierdzę
XIX wiek 1807 – oblężenie miasta przez wojska francuskie, zburzenie przedmieść 1809 – przywrócenie samorządu miejskiego 1810 – sekularyzacja klasztorów 1836 – zamienienie kościoła pw. św. Jerzego na ewangelicki kościół garnizonowy 1860 – na miejscu szpitala przy kościele pw. św. Jerzego wzniesiono szpital miejski 1864 – oddanie do użytku gazowni miejskiej na Ustroniu thumb|Tablica upamiętniająca uwięzienie Wojciecha Kętrzyńskiego w Kłodzku 1865 – Wojciech Kętrzyński uwięziony w Twierdzy Kłodzko przez Prusaków za pomoc powstaniu styczniowemu 1867 – Kłodzko liczy 7,8 tys. mieszkańców 1868 – budowa linii kolejowej z Barda 1875 – budowa linii kolejowej do Międzylesia 1877 – zniesienie statusu miasta-twierdzy, nastąpiło zamknięcie twierdzy i wyburzenie murów obronnych 1878 – wybudowanie linii kolejowej do Nowej Rudy; oddano do użytku budynek poczty głównej i starostwa, początek zabudowy kamienicami czynszowymi Przedmieścia za Zieloną Bramą i Przedmieścia Nyskiego. 1880–1911 – rozbiórka murów i bram miejskich, zakładanie na ich miejscu plantów 1882 – oddano do użytku targ 1884 – wybudowano synagogę 1886 – uruchomiono wodociągi i kanalizację, kolejny pożar ratusza 1887–1890 – budowa linii kolejowej do Szczytnej, przedłużonej w 1902 do Dusznik i w 1905 do Kudowy-Zdroju 1890 – oddano do użytku elektrownię i obecny gmach ratusza 1897 – skończono budowę dworca kolejowego Kłodzko Główne i linii kolejowej do Stronia Śląskiego
XX wiek 1905 – miasto liczy 16 tys. mieszkańców 1909 – otwarcie ekspozytury Banku Rzeszy 1910 – lądowanie sterowca Parseval 5 w drodze do Polanicy-Zdroju 12 lipca, powrót z Kudowy 14 lipca 1920 – początek budowy Krzyżnej Góry, zakończona w 1933 1924 – powstaje dzielnica willowa w rejonie obecnej ul. Reymonta, na własność miasta przechodzą: gazownia, elektrownia, wodociągi 1927 – powstanie szkół zawodowych i średnich szkół handlowych 1931 – 5 lipca, przelot nad Kłodzkiem sterowca LZ-127 Graf Zeppelin, lecącego z Friedrichshafen nad Jeziorem Bodeńskim do Gliwic 1933 – rozpoczęcie budowy Osiedla Północnego 1935 – zniesienie samorządu miejskiego 1936 – budowa osiedla w rejonie obecnej ul. Jana Pawła II 1938 – Wehrmacht założył więzienie wojskowe w twierdzy thumb|Tablica upamiętniająca jeńców alianckich oraz robotników przymusowych różnych narodowości więzionych przez III Rzeszę w Twierdzy Kłodzko 1939 miasto zamieszkiwało 22 tys. mieszkańców; ukończenie budowy Stadionu Miejskiego i basenów 19 grudnia: pierwsza egzekucja w więzieniu wojskowym 1941 – deportacje części więźniów na roboty przymusowe do okupowanej Czechosłowacji i Austrii 1942 deportacje części więźniów na roboty przymusowe do Ludwikowic Kłodzkich, Blachowni Śląskiej, Sieradza, Kędzierzyna, Großmittel koło Wiener Neustadt, Döllersheim i Moosbierbaum kwiecień: utworzenie w Kłodzku polowego batalionu karnego FStGA 1, który następnie przeniesiono na front wschodni 10 września: utworzenie polowego batalionu karnego FStGA 7, który następnie przeniesiono na front wschodni 1 listopada: utworzenie polowego batalionu karnego FStGA 10, który następnie przeniesiono na front wschodni 1942–1943 – niemiecki proces 39 członków podziemnego Związku Orła Białego, z których 18 skazano na karę śmierci 1943 13 stycznia: utworzenie polowego batalionu karnego FStGA 13, który następnie przeniesiono na front wschodni 20 marca: utworzenie polowego batalionu karnego FStGA 16, który następnie przeniesiono na front wschodni 1 października: utworzenie polowego batalionu karnego FStGA 20, który następnie przeniesiono na front wschodni 1944 lato: więzienie wojskowe przeniesione z głównej twierdzy do Fortu Owcza Góra, by zrobić miejsce dla polskich cywilnych robotników przymusowych; jedynie skazani na długie wyroki lub śmierć pozostali w głównej twierdzy w twierdzy powstał obóz pracy przymusowej dla zakładów AEG, ewakuowanych z Łodzi 1944–1945 – funkcjonowanie wojskowego lotniska polowego Feldflugplatz Komturhof thumb|Tablica upamiętniająca powrót Kłodzka do Polski w 1945 r. 1945 styczeń: przeniesienie części więźniów z więzienia wojskowego do Ząbkowic maj: zajęcie miejscowości przez oddziały 59 Armii I Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej; włączono miasto do Polski 1945–1947 – wysiedlenie dotychczasowych mieszkańców Kłodzka do Niemiec 1945–1949 – działalność PUR, napływ ludności polskiej do miasta 1947 – założenie Towarzystwa Miłośników Ziemi Kłodzkiej 1949 – Towarzystwo wydaje pierwszy „Rocznik Kłodzki” 1952 – na ul. Daszyńskiego odsłonięto Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej 1961 – początek obchodów Dni Kłodzka 1962 – zapoczątkowanie prac nad zabezpieczeniem starówki, początek budowy osiedla im. Morcinka, którą zakończono w 1970 1974 – początek budowy największego osiedla w mieście z wielkiej płyty im. Kruczkowskiego 1975–1998 – Kłodzko w województwie wałbrzyskim 1976 – zakończenie budowy Osiedla XXX-lecia PRL, oddanie do użytku Podziemnej Trasy Turystycznej im. Tysiąclecia Państwa Polskiego 1983 – zmodernizowanie układu komunikacyjnego w mieście poprzez oddanie nowego wiaduktu na Nysie Kłodzkiej 1984 – wybudowanie obwodnicy północnej na drodze krajowej nr 8 1988 – wybudowano pierwsze kilkadziesiąt domów na osiedlu domów jednorodzinnych na Owczej Górze 1988–1996 – odbudowa północnej pierzei rynku 1990 – pierwsze wolne wybory w historii polskiego Kłodzka do rady miejskiej, zwycięstwo opozycji demokratycznej thumb|Powódź w 1997 r. 1997 – powódź tysiąclecia spustoszyła Kłodzko, najbardziej ucierpiały: Piasek, którego odbudowa trwa do dzisiaj i Ustronie 1999 – reforma administracyjna Polski, utworzenie powiatu kłodzkiego, wchodzącego w skład województwa dolnośląskiego
XXI wiek 2002 – pierwsze bezpośrednie wybory na burmistrza wygrywa Roman Lipski 2005 – organizacja po raz pierwszy Dni Twierdzy Kłodzkiej 2006 – w drugich bezpośrednich wyborach burmistrzem zostaje Bogusław Szpytma 2007 – początek rewitalizacji zabytkowych dzielnic Kłodzka 2009 – budowa galerii Twierdza Kłodzko (otwarcie 4 kwietnia) 2010 – początek budowy krytej pływalni na osiedlu Kruczkowskiego, otwartego rok później. 2024 – kolejna wielka powódź
Zobacz też Kłodzko Historia Kłodzka
Przypisy Informacja na oficjalnej stronie basenu (dostęp: 2010-05-24). Hipoteza Gerarda Labudy, patrz: Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 34.
Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945, Sport i Turystyka 1988, , s. 774.
Bibliografia Marcinek K., Prorok W., Ziemia Kłodzka. Przewodnik turystyczny, s. 8–12. Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 1998. Herzig A., Ruchniewicz M., Dzieje Ziemi Kłodzkiej, Hamburg–Wrocław 2006.
Kłodzko Kategoria:Historia Kłodzka