Prozoroki – dawna gmina wiejska istniejąca do 1945 roku w woj. nowogródzkim/Ziemi Wileńskiej/woj. wileńskim w Polsce (obecnie Białoruś). Siedzibą gminy było miasteczko Prozoroki (255 mieszk. w 1921 roku)Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933. Była to najdalej na wschód wysunięta jednostka administracyjna II Rzeczypospolitej.
Na samym początku okresu międzywojennego gmina Prozoroki należała do powiatu dziśnieńskiego w woj. nowogródzkimSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom VII - Część II - Ziemia Wileńska – Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923. 13 kwietnia 1922 roku gmina wraz z całym powiatem dziśnieńskim została przyłączona do Ziemi Wileńskiej – Art. 8., przekształconej 20 stycznia 1926 roku w województwo wileńskie.
1 kwietnia 1923 do gminy Prozoroki przyłączono większą część zniesionej gminy Orzechowno. Przyczyną tego była regulacja granicy z ZSRR, w związku z czym część wschodnia, w tym Orzechowno, znalazła się po radzieckiej stronieOświadczenie Rządu z dnia 20 marca 1923 r. w przedmiocie uznania przez Konferencję Ambasadorów granic wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej..
11 kwietnia 1929 roku do gminy Prozoroki przyłączono części gminy Plissa oraz zniesionej gminy Czerniewicze, natomiast fragmenty gminy Prozoroki włączono do gmin Jazno i Plissa oraz do nowo utworzonej gminy Hołubicze: Z gminyDo gminyMiejscowościProzorokiJaznowsie Miskowo i Sielce oraz folwarki: Błoszniki, Borowszczyzna, Parczewszczyzna, Raćkowo i SzadziewszczyznaProzorokiPlissamiasteczko Bobrowszczyzna (Bobrujszczyzna); wsie: Prudowe, Proszkowo, Wygary i Jurkowo; folwarki: Bobrowszczyzna I i II (Bobrujszczyzna I i II), Kolano, Dajlidowo, Myliczyn, Stary Ostrów (Ostrowie), Uście, Grochów, Boryskowicze i HoranieProzorokiHołubicze (n)wsie: Ostrów (Ostrowie), Łotysze, Kobylanka, wieś i folwark Bożki; folwarki: Białokory, Ławki, Olesiowo, Osieczyszcze, Kamienny Jeż, Scheda, Kosowinka, Korytówka, Ostrów (Ostrowo), Horeły Bór, Uhły, Karczywiaz, Łotysze I i II; zaścianki: Lady, Niż i Przewóz, osadę młyńską Sosza oraz uroczyska Koleszynka i PłoszniahyPlissaProzorokiwsie: Białuszczyzna, Nadozierze, Słoboda i Kaleczpole oraz folwark JustianowoCzerniewicze (zn)Prozorokiwieś i folwark Czerniewicze, wieś i folwark Łastówka, wsie Opłatowo, Ananicze (Omanicze), Borysionki, Babicze, Borsuki, Czabany, Dzisowszczyzna, Jakuszowo I i II, Józefowszczyzna, Konowszczyzna (Ko-sowszczyzna), Lisice I i II, Łapieże, Łosie, Łosiowo, Mazurowo I i II, Mićki, Owczynniki, Paulinowo, Powińszczyzna, Roślewo, Romaszki I i II, Skrażyn, Sachnowicze, Słoboda, Szyciki, Uhrowo i Zamchowo; folwarki Horowatka, Wesołucha i Zadarenie (Zdarzenie) oraz osada Starzynka Według stanu z 1 listopada 1938, gmina podzielona była na 28 gromad: Cerkowno, Cielesze, Czeszki, Czerniewicze, Górki, Ignapol, Jałówka, Jampol, Józefowo, Justianowo, Kuholówka, Kulhaje, Łamcie, Prozoroki, Psuja, Sanniki, Sachnowicze, Skrażyno, Skrypszczyzna, Starzynka, Starosiele, Świadowo, Szo, Teresdwór, Zahacie, Zarębkowo, Zamchowo i ZiabkiRozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 r. w sprawie zmiany granic gromad, utworzenia nowych gromad i ustalenia ich nazw w powiecie dziśnieńskim (Wileński Dziennik Wojewodzki, 1938, nr. 14, poz. 144)..
Po wojnie obszar gminy Prozoroki został odłączony od Polski i włączony do Białoruskiej SRR.
Demografia Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku gminę zamieszkiwało 9 703 osoby, 6 848 było wyznania rzymskokatolickiego, 2 566 prawosławnego, 7 ewangelickiego, 1282 mojżeszowego. Jednocześnie 7 452 mieszkańców zadeklarowało polską, 1 925 białoruską, 1 niemiecką, 151 żydowską, 1 łotewską i 9 rosyjską przynależność narodową. Było tu 1 593 budynków mieszkalnych.
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w guberni wileńskiej Kategoria:Dawne gminy w okręgu wileńskim Kategoria:Dawne gminy w województwie nowogródzkim Kategoria:Dawne gminy w województwie wileńskim Kategoria:Prozoroki Kategoria:Gminy powiatu dziśnieńskiego