Norweska Partia Centrum (Senterpartiet, Sp) – norweska partia agrarystyczna o poglądach centrowych. Założona w 1920. Do 1959 partia nosiła nazwę Bondepartiet (Partia Chłopska).
Sp nie bazuje na żadnej z wielkich ideologii XIX i XX wieku, ale skupia się na zdecentralizowanym rozwoju ekonomicznym. Od 1972 partia jest jednym z głównych przeciwników wstąpieniu Norwegii do Unii Europejskiej.
Partia Centrum wspierała zarówno socjalistyczne, jak i niesocjalistyczne rządy; pomiędzy 1930 a 2000 brała udział w siedmiu gabinetach, trzy z nich tworzyli premierzy z Sp. Do czasu wyborów parlamentarnych w 2005 Senterpartiet brała udział tylko w niesocjalistycznych gabinetach.
W ciągu ośmiu dekad od utworzenia Partii Centrum, jako politycznej frakcji norweskiej organizacji rolniczej, Sp zmieniła się diametralnie. Kilka lat po powstaniu, oddzieliła się od swojej organizacji macierzystej i rozpoczęła propagowanie działalności politycznej opartej na decentralizacji, oddalając się ideologicznie od innych ugrupowań agrarnych w Europie.
Po wyborach parlamentarnych w 2005 Senterpartiet zawiązała koalicję rządową z Norweską Partią Pracy (DnA) i Sosialistisk Venstreparti (SV), będąc tzw. zieloną częścią Czerwono-Zielonej Koalicji. Udało jej się zapewnić sobie większość w parlamencie norweskim. Premierem został Jens Stoltenberg z DnA, a Sp weszła w skład jego gabinetu, obejmując 17 października 2005 cztery ministerstwa. W wyborach parlamentarnych w 2009 rządząca centrolewicowa koalicja utrzymała większość miejsc w parlamencie. Sp uzyskała 11 mandatów w Stortingu. W 2013 znalazła się w opozycji.
Wyniku wyborów w 2021, Senterpartiet uzyskało 28 mandatów w parlamencie. Z tego powodu razem z Partią Pracy utworzyli rząd mniejszościowy. Partia Centrum wyszła z rządu w styczniu 2025 r. ze względu na spór związany z Unią Europejską.
Przywódcy partii Johan Mellbye 1920–1921 Kristoffer Høgset 1921–1927 Erik Enge 1927–1930 Jens Hundseid 1930–1938 Nils Trædal 1938–1948 Einar Frogner 1948–1954 Per Borten 1955–1967 John Austrheim 1967–1973 Dagfinn Vårvik 1973–1977 Gunnar Stålsett 1977–1979 Johan Jakobsen 1979–1991 Anne Enger Lahnstein 1991–1999 Odd Roger Enoksen 1999–2003 Åslaug Haga 2003–2008 Lars Peder Brekk (p.o.) 2008 Liv Signe Navarsete od 2008–2014 Trygve Slagsvold Vedum od 2014
Udział w rządach Gabinety tworzone przez premierów z Senterpartiet: Rząd Pedera Kolstada 1930–1931 (rząd mniejszościowy) Rząd Jensa Hundseida 1931–1932 (rząd mniejszościowy) Rząd Pera Bortena 1965–1971 (koalicja Sp, Høyre, KrF i Venstre) Gabinety tworzone przez premierów z innych partii: Rząd Larsa Korvalda (KrF), 1972–1973 (koalicja KrF, Sp i Venstre) Rząd Kåre Willocha (Høyre), 1983–1986 (koalicja Høyre, KrF i Sp) Rząd Jana P. Syse (Høyre), 1989–1990, (koalicja Høyre, KrF i Sp) Pierwszy rząd Kjella Magne Bondevika (KrF), 1997–2000 (rząd mniejszościowy – koalicja KrF, Sp i Venstre) Drugi rząd Jensa Stoltenberga (DnA), 2005–2014 (koalicja DnA, Sp i SV) Pierwszy rząd Jonasa Større (AP), 2021-2025 (koalicja AP oraz SP)
Poparcie w wyborach Storting +RokProcent głosówLiczba miejsc w Stortingu19458,01019494,91219538,81419578,61519616,81619659,41819699,02019736,82119778,01219814,21119856,61219896,511199310,33219977,91120015,61020056,51120096,21120135,510201710,319202113,52820255,69
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona
Kategoria:Partie i ugrupowania w Norwegii Kategoria:Agraryzm Kategoria:Partie eurosceptyczne