Sebastian Alojzy Sierakowski herbu Ogończyk (ur. 9 stycznia 1743 w Bogusławicach, zm. 9 sierpnia 1824 w Krakowie) – polski architekt, jezuita, proboszcz krakowskiej kapituły katedralnej w 1818 roku, kawaler Orderu św. StanisławaNowy Kalendarzyk Polityczny na Rok 1819, Warszawa 1818, s. 95.Dane biograficzne na stronie Sejmu Wielkiego.
Życiorys Studia odbywał w Jarosławiu i we Lwowie. Od 1774 kanonik katedralny krakowski i kustosz koronny, później senator Wolnego Miasta Krakowa. W 1790 roku był członkiem duchownym Komisji Porządkowej Cywilno-Wojskowej województwa krakowskiego dla powiatów proszowskiego i krakowskiegoDziennik rządowo-ekonomiczno handlowy. Zaymuiący różne Wiadomości, Rządowe, Handlowe, Ekonomiczne, Fabryczne, Kontraktowe na Dobra, Summy, i Produkta. Zajmujący 3 miesiące kwiecień may czerwiec 1790. R.5. T. II., s. 378..
Wybudował według własnego planu kościół w Pleszowie pod Krakowem, wzniesiony w 1806 roku. Był autorem planu regulacji dzielnicy Marywil i urządzenia pałacu królewskiego w Warszawie. Na przyjazd Stanisława Augusta wykonał projekt restauracji zamku wawelskiego (1787). Przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego w 1812 rokuDziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego. 1812, nr 7, s. 59.. Projektował odbudowę zburzonego ratusza w Krakowie, sukiennic krakowskich (1818) oraz dwór w Radziszowie. Również w 1818 przedstawił Senatowi Wolnego Miasta Krakowa projekt monumentalnych studni-fontann, które miały stanąć na czterech rogach Rynku Głównego i na dzisiejszym placu Dominikańskim (wówczas ul. Szeroka). Projekt przewidywał ozdobienie studni rzeźbami o treści historyczno-patriotycznej. Studnie te miały zastąpić prymitywne drewniane zbiorniki na wodę (rząpie), będące elementem dawnego systemu wodociągowego miasta. Plany Sierakowskiego nie doczekały się realizacji z powodu braku funduszów. Był autorem pierwotnego projektu altany rządowej w KrakowieJ. Dobrzycki Zieleń Krakowa, s. 13.. Z projektów pomnikowych Sierakowskiego wykonany został nagrobek Kopernika w kościele św. Anny w Krakowie i prezbiterium kościoła Norbertanek na Zwierzyńcu. Na jego zlecenie malarz Michał Stachowicz wykonał kopie rysunków grobów na Wawelu, które Sierakowski przesłał wraz z dedykacją Stanisławowi Kostce Potockiemu prezesowi Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia PublicznegoMichał Rożek, Groby królewskie w Krakowie. Kraków 1977, s. 12..
Prace teoretyczne: „Architektura obejmująca wszelki gatunek murowania i budowania” (2 t., 1812), jest jedynym polskim dziełem encyklopedycznym o architekturze, mimo konserwatywnego charakteru zawiera pozytywną ocenę narodowej i ludowej tradycji architektonicznej. Drugie dzieło: „Rzecz o tanim... sposobie murowania w Krakowie domów na przedmieściach” (Kraków, 1817) w rękopisie.
Był członkiem lóż wolnomularskich w Paryżu i Lwowie, mówcą loży Cnotliwy SarmataLudwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 154.. W XVIII wieku był członkiem loży wolnomularskiej Świątynia IzisStanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738–1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 302..
Przypisy
Bibliografia Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga (1934–1939). Ilustrowana Encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego (1924–1927). Wielka encyklopedia powszechna PWN (1962–1969).
Linki zewnętrzne
Tadeusz Dybeł, o Sebastianie Sierakowskim w „Głos Radziszowa” Rysunki S. Sierakowskiego w zbiorach Biblioteki Narodowej – wersja cyfrowa na Polona.pl Rysunki S. Sierakowskiego w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej – wersja cyfrowa w Jagiellońskiej Bibliotece Cyfrowej
Kategoria:Absolwenci i studenci Kolegium Jezuitów w Jarosławiu Kategoria:Członkowie Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego 1812 Kategoria:Komisarze Komisji Porządkowych Cywilno-Wojskowych (duchowni) Kategoria:Komisarze Komisji Porządkowych Cywilno-Wojskowych (województwo krakowskie) Kategoria:Duchowni katoliccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – członkowie wolnomularstwa Kategoria:Polscy prezbiterzy jezuiccy Kategoria:Architekci polskiego klasycyzmu Kategoria:Polscy wolnomularze (I Rzeczpospolita) Kategoria:Senatorowie Rzeczypospolitej Krakowskiej Kategoria:Kanonicy krakowskiej kapituły katedralnej Kategoria:Prepozyci krakowskiej kapituły katedralnej Kategoria:Urodzeni w 1743 Kategoria:Zmarli w 1824