G.K. Chesterton, właśc. Gilbert Keith Chesterton (ur. 29 maja 1874 w Londynie, zm. 14 czerwca 1936 w Beaconsfield) – brytyjski pisarz, apologetyk chrześcijański, konserwatysta, a także artysta plastyk.
Życiorys left|thumb|George Bernard Shaw, Hilaire Belloc i G. K. Chesterton left|thumb|Frances Blogg Chesterton, żona G.K. Chestertona|205x205px mały|Witraż pt. Drzewo Życia w kościele pw. św. Teresy (od Dzieciątka Jezus) w Beaconsfield k. Londynu, autorstwa G.K Chestertona, który mieszkał i zmarł w tym mieście Urodził się 29 maja 1874 w Londynie i wychował w domu kupca Edwarda Chestertona. Jego matka, Marie Grossjean była Angielką pochodzenia francusko-szkockiego – nazwisko jej matki, Elizabeth Keith pochodzącej z Aberdeen nadano Gilbertowi jako drugie imię. Po zdobyciu podstawowego wykształcenia podjął naukę sztuk plastycznych w Slade School of Fine Art przy University College London. Nigdy jednak nie ukończył studiów wyższychDamian Pałka, Przeciw nędzy, materializmowi i obojętności – Gilbert Keith Chesterton, „Nasze Historie”, nr 4 (1999), s. 7–17.. Według jego autobiografii, jako młody człowiek zafascynował się okultyzmem i wraz ze swoim bratem Cecilem eksperymentował z tabliczkami Ouija.
Przez krótki okres po zdobyciu wykształcenia był rysownikiem i karykaturzystą, następnie wybrał dziennikarstwo i publicystykę. Reprezentował poglądy konserwatywne, przeciwstawiał się ideom socjalizmu i agnostycyzmu. Był mistrzem groteski, paradoksu i humoru absurdalnego. Występował w publicznych polemikach m.in. przeciwko G.B. Shawowi i H.G. Wellsowi.
W 1901 ożenił się z Frances Alice Blogg Chesterton, poetką i pisarką, która do końca życia pełniła także rolę jego sekretarki i menadżerki.
W młodości przejawiał postawę agnostyczną; z czasem zmienił poglądy i włączył się w nurt odnowy duchowej Kościoła anglikańskiego. W 1922 przeszedł z anglikanizmu na katolicyzm. Swoją drogę do poznania wiary opisał w monumentalnym dziele Ortodoksja. Pod wpływem katolickiej nauki społecznej stworzył wraz z Hilairem Bellokiem teorię tzw. dystrybucjonizmu, odrzucającą zarówno kapitalizm, jak i socjalizm, głoszącą potrzebę budowy społeczeństwa opartego na upowszechnieniu drobnej własności.
Był sympatykiem Polski. (którą odwiedził w 1927), co przyczyniło się do jego popularności wśród Polaków już w dwudziestoleciu międzywojennym. Tematykę polską poruszał m.in. w wierszu o Polsce, pt. „Poland” (1922). Bliska mu była również Irlandia.
Zmarł 14 czerwca 1936 w Beaconsfield w hrabstwie Buckinghamshire.
Twórczość Napoleon z Notting Hill (The Napoleon of Notting Hill, 1904) – wyd. pol. 1925, 1957, 2009, 2010 Klub niezwykłych zawodów (The Club of Queer Trades, 1905) – wyd. pol. 1961, 2009 Heretycy (Heretics, 1905) – wyd. pol. 2005, 2010 [?], 2013 [?] Ortodoksja (Orthodoxy, 1908) – wyd. pol. 1996, 1998, 2005, 2007, 2012 Człowiek, który był Czwartkiem (The Man Who Was Thursday, 1908) – wyd. pol. 1958, 1968, 1973, 1995, 2008, 2010, 2019 Żywy człowiek (Manalive, 1912) – wyd. pol. 1954, 1956 Latająca gospoda (The Flying Inn, 1914) – wyd. pol. 1927, 1928, 1958, 2009 Święty Franciszek z Asyżu (St. Francis of Assisi, 1923) – wyd. pol. 1949, 1959, 1974, 1976, 1995, 1999, 2014 Fancies versus Fads, 1923Piątek z Chestertonem, naszdziennik.pl, 13.03.2009 r. Wiekuisty człowiek (The Everlasting Man, 1925) – wyd. pol. 2006, 2009, 2012 The Outline of Sanity, 1926Piątek z Chestertonem, naszdziennik.pl, 20 lutego 2009. Cykl nowel detektywistycznych z postacią ojca Browna – wyd. pol. 1928, 1929, 1951, 1958, 1963, 1969, 1971, 1992, 1996, 2008, 2010, 2016, 2017, 2018, 2019 Obrona niedorzeczności, pokory, romansu brukowego i innych rzeczy wzgardzonych – wybór publicystyki, wyd. pol. 1927, 2017 Obrona świata – wybór publicystyki, wyd. pol. 2006, 2010, 2013 Obrona człowieka – wybór publicystyki, wyd. pol. 2008 Obrona wiary – wybór publicystyki, wyd. pol. 2012 Obrona rozumu – wybór publicystyki, wyd. pol. 2014 Obrona rzeczy wzgardzonych – wybór esejów, wyd. pol. Instytut Norwida, Warszawa 2009 Dla sprawy (The Thing, 1929) – zbiór esejów, wyd. pol. ca. 2000, 2001, 2013 Kręta angielska droga
Bibliografia Borowy W., Gilbert Keith Chesterton, Kraków : Krakowska Spółka Wydawnicza, 1929. Sadło K., Człowiek, który był Chestertonem, Kraków : Wydawnictwo M, 2014.
Przypisy
Linki zewnętrzne Gilbert Keith Chesterton.org Gilbert Keith Chesterton – dzieła w bibliotece Polona Gilbert Keith Chesterton w Bibliotece Gutenberga Wojciech Golonka, G.K. Chesterton, jego życie, poglądy i dzieło, Instytut Dziedzictwa Europejskiego Andegavenum, YouTube [dostęp 2025-01-28]: cz. 1, 29 grudnia 2021; cz. 2, 29 grudnia 2021.
Kategoria:G.K. Chesterton Kategoria:Angielscy myśliciele polityczni Kategoria:Angielscy prozaicy XX wieku Kategoria:Apologeci chrześcijańscy Kategoria:Brytyjscy autorzy powieści kryminalnych i sensacyjnych Kategoria:Brytyjscy dziennikarze prasowi Kategoria:Brytyjscy felietoniści Kategoria:Brytyjscy pisarze katoliccy Kategoria:Konserwatyści Kategoria:Konwertyci na katolicyzm Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego Kategoria:Pisarze związani z Londynem Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1874 Kategoria:Zmarli w 1936