Nadrzewnik (Dendromus) – rodzaj ssaków z podrodziny nadrzewników (Dendromurinae) w obrębie rodziny malgaszomyszowatych (Nesomyidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 47–95 mm, długość ogona 57–132 mm, długość ucha 7–19 mm, długość tylnej stopy 14–23 mm; masa ciała 4–23 g.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1829 roku szkocki przyrodnik Andrew Smith w artykule zatytułowanym Wkład w historię naturalną Afryki Południowej, opublikowanym w czasopiśmie „The Zoological journal”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) nadrzewnik bagienny (D. mesomelas).

Etymologia Dendromus (Dendromys): dendron ‘drzewo’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Chortomys: gr. χορτος khortos ‘pastwistko’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Dendromys lovati .

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNDendromus leucostomusMonard, 1933nadrzewnik reliktowygatunek monotypowyendemit Angoli: znany z jednego stanowiska (Caluquembe)DC: 4,7–6,9 cmDO: 5,7–8 cmMC: brak danychDendromus lachaiseiDenys & Aniskin, 2012nadrzewnik płowygatunek monotypowypołudniowo-wschodnia Gwinea, Liberia i Wybrzeże Kości Słoniowej; zakres wysokości: 50–600 m n.p.m.DC: 5,5–7,8 cmDO: 7,9–9,8 cmMC: około 11 gDendromus kumasiL. Bohmann, 1939gatunek monotypowyGhana (Kumasi i Achimota) i BeninDC: około 6 cmDO: około 9 cmMC: brak danychDendromus kahuziensisDieterlen, 1969nadrzewnik wąwozowygatunek monotypowyendemit Demokratycznej Republiki Konga: znany tylko z góry Kahuzi; zakres wysokości: około 2100 m n.p.m.DC: 7,7–8,2 cmDO: 12–13,2 cmMC: 10–12 gcentruj|150pxDendromus lovati(de Winton, 1900)nadrzewnik łąkowygatunek monotypowyendemit Etiopii: obszary wysokogórskie; zakres wysokości: powyżej 2500 m n.p.m.DC: 5,7–9,5 cmDO: 5,7–8,7 cmMC: 11–23 gDendromus ruppiDieterlen, 2009nadrzewnik sudańskigatunek monotypowyendemit Sudanu Południowego: znany tylko z gór Imatong; zakres wysokości: 1800–1900 m n.p.m.DC: 6,3–8,2 cmDO: 9,1–11,5 cmMC: 8–15 gDendromus messorius(O. Thomas, 1903)nadrzewnik bananowygatunek monotypowyrozłączne populacje w Ghanie, Togo, Beninie, południowo-wschodniej Nigerii, Kamerunie, skrajnym południowym Sudanie Południowym, północno-wschodniej Demokratycznej Republice Konga, południowo-wschodniej Ugandzie i zachodniej KeniiDC: 5,7–7 cmDO: 7,8–9,5 cmMC: 7–10 gcentruj|150pxDendromus mystacalis(von Heuglin, 1863)nadrzewnik kasztanowygatunek monotypowyAfryka Wschodnia i Południowa (Etiopia, południowy Sudan Południowy, Demokratyczna Republika Konga, Uganda i Kenia, od Tanzanii na południe do wschodniej Zambii, od zachodu do południowo-zachodniej Angoli); zakres wysokości: poniżej 1000 m n.p.m.DC: 4,7–8 cmDO: 6,4–10,1 cmMC: 4–11 gDendromus pseudomystacalisKerbis Peterhans, Lavrenchenko, Mulualem, Craig, Meheretu & Bryja, 2024gatunek monotypowyendemit Etiopii: zachodnie i centralne wyżyny; zakres wysokości: 1930–3259 m n.p.m.DC: 5,4–9,8 cmDO: 8,5–17,3 cmMC: 5,2–13,5 gDendromus nyasaeO. Thomas, 1916nadrzewnik ruwenzorski2 podgatunkipółnocno-wschodnia Demokratyczna Republika Konga, południowo-zachodnia Uganda i Rwanda oraz południowa Tanzania, skrajnie północno-wschodnia Zambia i północne Malawi; zakres wysokości: powyżej 1300 m n.p.m.DC: 6,4–8 cmDO: 8,4–10,5 cmMC: 6–20 gDendromus insignis(O. Thomas, 1903)nadrzewnik górskigatunek monotypowytereny górskie Afryki Wschodniej, we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga, zachodniej Ugandzie, Rwandzie, południowej Kenii i Tanzanii (Eastern Arc Mountains); zakres wysokości: 1500–4700 m n.p.m.DC: 7,8–9,2 cmDO: 8,2–11,1 cmMC: 12–17 gDendromus abyssinicusOsgood, 1936gatunek monotypowyendemit Etiopii: duże wysokości po obu stronach Wielkich Rowów Afrykańskich; zakres wysokości: do 3750 m n.p.m.DC: 5,9–7,3 cmDO: 6,2–10,6 cmMC: 5–16 gDendromus rogersiKerbis Peterhans & Voelker, 2024gatunek monotypowyendemit Tanzanii: znany tylko z góry Kilimandżaro; zakres wysokości: 2043–2897 m n.p.m.DC: 7,6–8,4 cmDO: 10,6–12,1 cmMC: 9,1–15 gcentruj|150pxDendromus mesomelas(Brants, 1827)nadrzewnik bagiennygatunek monotypowywschodnia i południowa Południowa Afryka i Eswatini; rozłączne populacje w południowej Demokratycznej Republice Konga, północno-zachodniej Zambii, północnej Botswanie, północno-wschodniej Namibii (Zambezi) i środkowym MozambikuDC: 6,7–8,8 cmDO: 7,7–12,1 cmMC: 6–15 gDendromus vernayiJ. Eric Hill & T.D. Carter, 1937nadrzewnik krótkoogonowygatunek monotypowyendemit Angoli: znany tylko z miejsca typowego (Chitau)DC: 6,3–7,7 cmDO: 8–8,6 cmMC: brak danychDendromus oreasOsgood, 1936nadrzewnik kameruńskigatunek monotypowyendemit Kamerunu: góry Manengouba, Kupé i Kamerun; zakres wysokości: 850–2900 m n.p.m.DC: 6–7,4 cmDO: 8,9–10,4 cmMC: 9–13 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek krytycznie zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe: Dendromus averyi (Południowa Afryka; pliocen) Dendromus darti (Południowa Afryka; pliocen) Dendromus denysae (Namibia; miocen) Dendromus intermedius (Etiopia; miocen)

Uwagi

Przypisy Nazwy polskie za:

Bibliografia

Kategoria:Malgaszomyszowate