Bogdan Dzięcioł (ur. 28 maja 1928 w Sławkowie, zm. 23 marca 2025) – polski prawnik, doktor habilitowany nauk wojskowych, pułkownik ludowego Wojska Polskiego w stanie spoczynku, emerytowany prezes Sądu Najwyższego i adwokat, członek Górnośląskiego Towarzystwa Literackiego. Nieprawomocnie skazany za sądową zbrodnię komunistyczną.

Życiorys W latach 1945–1948 był członkiem ZWM, ZMP w latach 1948–1952, PPR od 1947 roku, i PZPR od 1948 roku.

Służbę wojskową rozpoczął w 1948 roku, jako słuchacz Batalionu Akademickiego w Łodzi i Fakultetu Wojskowego we Wrocławiu. W lipcu 1950 roku, po ukończeniu drugiego roku studiów prawniczych został skierowany, w stopniu kaprala, do sądu wojskowego w Łodzi na stanowisko asesora bez prawa przewodniczenia na rozprawach. Wykonywał obowiązki protokolanta i w sytuacjach awaryjnych wykorzystywany był jako ławnik.

W styczniu 1952 roku przeniesiony został do Sądu Wojsk Lotniczych w Warszawie. W tymże roku ukończył studia na Uniwersytecie Łódzkim, uzyskał tytuł magistra prawa i mianowany został sędzią. Rok później awansowano go do stopnia oficerskiego i przeniesiono do Wrocławia na stanowisko szefa Sądu 2 Korpusu Zmechanizowanego. W sierpniu 1955 roku Dzięcioł – już jako kapitan – skierowany został na dalsze studia na Fakultecie Prawa Wojskowej Akademii Prawniczej w Moskwie, którą ukończył w grudniu 1956 roku.

Orzekał ponownie w Sądzie Wojsk Lotniczych do marca 1958 roku. Po reorganizacji został przeniesiony do Olsztyna na stanowisko zastępcy szefa Wojskowego Sądu Garnizonowego, a w styczniu 1960 roku na szefa sądu, również garnizonowego, do Zielonej Góry. Do Warszawy powrócił w lipcu 1966 roku, obejmując stanowisko szefa Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego.

Po pięciu latach, w lipcu 1971 roku, został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, z równoczesnym powierzeniem mu obowiązków zastępcy prezesa Izby Wojskowej SN do spraw orzecznictwa, a w listopadzie tegoż roku prezesa Izby (w randze wiceministra). 7 listopada 1975 roku został przeniesiony na formalnie równorzędne stanowisko prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracami Izby Karnej. Tu przepracował 16 lat, do kwietnia 1991. W 1991 przeszedł w stan spoczynku.

Do historii przeszły jego słowa wypowiedziane na jednym z partyjnych posiedzeń w okresie stanu wojennego, gdzie tłumaczył (jako sędzia Sądu Najwyższego), że:

Doktor nauk humanistycznych od 1975, doktor habilitowany nauk wojskowych od 1986.

W dniu 19 marca 2024 został nieprawomocnie skazany przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie na karę 5 lat pozbawienia wolności i 5 lat pozbawienia praw publicznych w związku ze zbrodnią komunistyczną popełnioną przez niego w 1952 roku (skazanie ppor. Edwarda Pytko na karę śmierci)TYLKO U NAS! Stalinowski sędzia skazany za mord sądowy! Wysłał na śmierć 23-letniego pilota Edwarda Pytko, niezależna.pl, [dostęp 2024-03-26].. Zmarł przed rozprawą apelacyjną, zarządzoną na 16 kwietnia 2025. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok WSO i umorzył postępowanie.

Monografie, studia, artykuły. Działalność służby sprawiedliwości w latach 1945–1955. Praca zbiorowa. Monografia przygotowana przez Wojskowy Instytut Historyczny. Służba sprawiedliwości 1 Armii WP. Monografia przygotowana przez Wojskowy Instytut Historyczny. Świadomość prawna i wzrost kultury społecznej obywateli. Żołnierz Wolności nr 131, 1972 r. Sąd i prokuratura w wojsku. Gazeta Sądowa nr 19, 1973 r. Obrońcy wojskowi. Palestra nr 11 1973 r. Sądownictwo wojskowe /rys. historyczny/. Biuletyn Wojskowy nr 18/211 1974 r. Jubileusz Izby Wojskowej Sądu Najwyższego. Prawo i Życie nr 37 1974 r. Wojskowy Sąd Marynarki. Bandera nr 2, 1974 r. W 30-lecie zwycięstwa nad faszyzmem. Wojskowy przegląd Prawniczy nr 2, 1975 r. Strzec społecznego mienia. Prawo i życie nr 41, 1975 r. Wojskowe sądy polowe. Gazeta prawnicza nr 20, 1976 r. Sąd Najwyższy na straży interesów państwa i praw obywateli. Materiały z sesji naukowej. Praca zbiorowa. Wydawnictwo Prawnicze. Warszawa, 1976 r. Sądownictwo wojenne. Wojskowy Przegląd Prawniczy nr 4, 1977 r. Centralne organy służby sprawiedliwości. Wojskowy Przegląd Prawniczy nr 4, 1977 r. Jak karać! ITD. nr 39, 1979 r. Społeczna efektywność orzecznictwa. Gazeta Prawnicza nr 10, 1979 r. Sąd Polowy 1 Korpusu PSZ w ZSRR. Organizacja i dział. Wojskowy Przegląd Prawniczy nr 1, 1980 r. Sąd Polowy 1 Korpusu PSZ w ZSRR. Część II. Wojskowy Przegląd Prawniczy nr 2, 1980 r. Z dziejów służby sprawiedliwości lotnictwa polskiego. Przegląd Wojsk Lotniczych i Wojsk Obrony Powietrznej Kraju nr 19, 1980 r. Zapomniane akty prawne. Gazeta prawnicza nr 13. 1983 r. Sąd Pomorskiego okręgu Wojskowego w pierwszym okresie działalności. Część I. Wojskowy Przegląd Prawnicy nr 4, 1983 r. Sąd Pomorskiego okręgu Wojskowego w pierwszym okresie działalności. Część II. Działalność orzecznicza, profilaktyczna i szkoleniowa. Wojskowy Przegląd Prawniczy nr 3, 1984 Najwyższy Sąd Wojskowy w okresie działalności PKWN. Wojskowy Przegląd Prawniczy nr 4, 1984 r. Historyczny rozwój Sądu Najwyższego jako naczelnego organu sądowego. /praca zbiorowa/. Nowe Prawo nr 11–12, 1984 r. Sądownictwo wojskowe w okresie działalności PKWN. Zeszyty naukowe Akademii Spraw Wewnętrznych nr 36, 1984 r. Działalność Sądu Polowego 1 Dywizji Piechoty. Wojskowy Przegląd Historyczny. Sprawozdanie z sesji czterdziestolecia Sądu Najwyższego. Nowe Prawo nr 5, 1985 r. Sąd Wojenny Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zeszyty Naukowe Akademii Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr 41, 1985 r. Sąd Polowy 2 Dywizji Piechoty. Przegląd Wojsk Lądowych nr 12, 1985 r. Działalność Najwyższego Sądu Wojskowego w 1945 r. Wojskowy Przegląd Prawniczy nr 1, 1986 r. Wojskowe zakłady karne w latach 1944–1945. Przegląd Penitencjarny i Kryminologiczny nr 14–15, 1989–1990 r. Sądy Wojenne LWP w latach 1943–1945. Kombatant nr 11, 1991 r. Sąd wojenny Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Zeszyty Naukowe ASW, 1985, nr 41, s. 90–103. Wojskowe zakłady karne w latach 1944–1945, Przegląd Penitencjarny i Kryminologiczny 1989–1990, nr 14–15, s. 106–113.

Książki Współpraca służby sprawiedliwości Wojska Polskiego z organami dochodzeniowo-śledczymi bezpieczeństwa publicznego i milicji obywatelskiej (1944–1945), Akademia Spraw Wewnętrznych, Warszawa 1988 Sądy polowe w armii Berlinga, 2000. Sądy wojskowe Polski Lubelskiej (lipiec–grudzień 1944), Warszawa: Wydaw. Historyczne, 2001. Sądownictwo wojenne w czasie walk frontowych, 2001. Sądy wojenne po zakończeniu działań zbrojnych na froncie, 2002 Palamona, 2003. Kamraci, 2004. Wykazy nazwisk osób skazanych na karę śmierci przez sądy wojskowe w latach 1946–1955, 2004. Sławkowianie. Legenda, 2005. Sławkowianie. Od legendy do historii, 2006. Sławkowianie. Czescy pobratymcy, 2007. Sławkowianie. Piekoszewscy, Dzięciołowie, 2008. Sławkowianie. U schyłku dynastii, 2009 Sławkowianie. Burgrabia, 2010 Sławkowianie. Cena sukcesu, 2012

Ordery i o odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1973) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” Złota Odznaka „Za zasługi dla województwa warszawskiego” Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1971)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 3, 20 kwietnia 1971, s.21. Złota Odznaka „Zasłużonego Działacza Zrzeszenia Prawników Polskich” (1973)Złota odznaka "Zasłużonego Działacza ZPP" dla prokuratorów i sędziów wojskowych /w/ "Prawo i Życie, nr 29, 14 października 1973, s. 2. Medal pamiątkowy „Za zasługi dla Warszawskiego Okręgu Wojskowego”

Bibliografia Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Edycja 2, wyd. Interpress, Warszawa 1989, s. 262. Nowy prezes Izby Wojskowej SN, „Prawo i Życie”, nr 1, stycznia 1972, s. 3.

Zobacz też Sądy wojskowe (Polska)

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Działacze Związku Walki Młodych Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Ludzie urodzeni w Sławkowie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za zasługi dla województwa warszawskiego” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Pracownicy Wojskowego Instytutu Historycznego Kategoria:Pułkownicy ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Pułkownicy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Sędziowie ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Sędziowie Sądu Najwyższego (Polska Ludowa) Kategoria:Sędziowie Sądu Najwyższego III Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2025