(ur. 25 września 1965 w Sochaczewie) – polski historyk i polityk.

Działacz opozycji antykomunistycznej w okresie PRL. Poseł na Sejm III, IV, V, VII, VIII, IX i X kadencji (1997–2006, 2011–2023), w latach 2005–2006 sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w latach 2006–2009 szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, w latach 2011–2025 wiceprezes Prawa i Sprawiedliwości, w latach 2015–2023 minister – koordynator służb specjalnych w rządzie Beaty Szydło oraz w pierwszym i drugim rządzie Mateusza Morawieckiego, w latach 2019–2023 minister spraw wewnętrznych i administracji w pierwszym i drugim rządzie Mateusza Morawieckiego. Poseł do Parlamentu Europejskiego X kadencji (od 2024).

Życiorys W 1981 został skazany na rok pobytu w zawieszeniu w zakładzie poprawczym za zbezczeszczenie Pomnika Wdzięczności Armii Czerwonej po tym, jak uczestniczył w malowaniu antyradzieckich napisów na monumencie. Według ustaleń Milicji Obywatelskiej był wówczas działaczem Samodzielnej Grupy Konspiracyjnej „Gniew”. 1 maja 1983 został zatrzymany zgodnie z kartoteką ówczesnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych za wznoszenie „wrogich” okrzyków w trakcie „nielegalnej” manifestacji. Został zwolniony w dniu 3 maja 1983 i oddany do dyspozycji prokuratury, z zarzutem z art. 235 (przestępstwo użycia przemocy lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego albo osoby do pomocy mu przybranej do zaniechania prawnej czynności służbowej) i art. 237 (przestępstwo znieważanie organu publicznego lub organizacji politycznej) kodeksu karnego z 1969. Miał obowiązek zgłaszania się dwa razy w tygodniu do miejscowej komendy Milicji Obywatelskiej. W dniu 23 maja 1983 został usunięty ze szkoły (był wówczas uczniem III klasy)Anna Mizikowska (autor) i Jacek Żurek (redaktor) Aneks 11. Uczniowie z Warszawy i okolic szykanowani i represjonowani (1982-1986), w: Teresa Bochwic (red.), Narodziny i działalność Solidarności Oświaty i Wychowania 1980-1989, wyd. Tysol, Warszawa 2000, s. 355–356.Okrągły stół. Kto jest kim. „Solidarność”. Opozycja. Biogramy, wypowiedzi, wyd. Myśl, Warszawa 1989, s. 92.. Postępowanie przeciwko niemu umorzono na mocy amnestii w lipcu 1983. Naukę w liceum ukończył w XX Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Warszawie. Był członkiem Federacji Młodzieży Walczącej, współtworzył redakcję wydawanych przez FMW pism podziemnych „Serwis Informacyjny FMW” oraz „Nasze Wiadomości”. W 1984 rozpoczął studia w Instytucie Historii Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego (ukończył je w 1990, broniąc pracy magisterskiej Terroryzm w powstaniu styczniowym napisanej pod kierunkiem Jerzego Skowronka). Od 1984 należał do niejawnego Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Był członkiem tajnego zarządu NZS na Uniwersytecie Warszawskim. Jako przedstawiciel opozycyjnych organizacji studenckich brał udział w podzespole ds. stowarzyszeń i samorządu terytorialnego Okrągłego Stołu, w grupie roboczej ds. stowarzyszeń. We własnym odczuciu był „petentem zarówno strony rządowej, jak i solidarnościowej”.

Był krótko działaczem Ruchu Obywatelskiego Akcja Demokratyczna. W 1991 pracował w Departamencie Zagrożeń Wewnętrznych Biura Bezpieczeństwa Narodowego, później zatrudniony w administracji zarządu Regionu Mazowsze „Solidarności”, w Głównym Urzędzie Ceł i w TVP.

W 1993 założył antykomunistyczne stowarzyszenie Liga Republikańska, któremu przewodniczył do rozwiązania w 2001. Był współtwórcą zarejestrowanej w 2003 Fundacji „Pamiętamy” (statut 1999), powołanej dla przywrócenia pamięci społecznej o żołnierzach wyklętych, i zasiadał do początku 2005 w jej radzie programowej obok innego działacza Ligi Republikańskiej, Macieja Wąsika. W wyborach parlamentarnych w 1997 po raz pierwszy został wybrany na posła z listy ogólnopolskiej Akcji Wyborczej Solidarność. W 2001 i 2005 ponownie uzyskał mandat jako kandydat Prawa i Sprawiedliwości w okręgu warszawskim.

W latach 2001–2002 był wiceprezesem partii Przymierze Prawicy, następnie z tym ugrupowaniem przystąpił do PiS, w którym od 2004 do 2006 pełnił obowiązki prezesa regionu warszawskiego. W rządzie Kazimierza Marcinkiewicza został sekretarzem stanu w KPRM.

5 lipca 2006 zrezygnował z mandatu poselskiego. Następnego dnia odebrał nominację na pełnomocnika ds. organizacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego, którego był inicjatorem. Zrezygnował też z członkostwa w PiSUstawa o CBA przewiduje zakaz przynależności jej szefa do partii politycznej, wobec czego przed objęciem tej funkcji zrezygnował z członkostwa w PiS.. 3 sierpnia 2006 premier Jarosław Kaczyński powołał go na szefa nowo utworzonego Centralnego Biura Antykorupcyjnego. W październiku 2009 zakończył pełnienie tej funkcji.

W styczniu 2011 ponownie wstąpił do Prawa i Sprawiedliwości i zasiadł w komitecie politycznym tej partii. Został także pełnomocnikiem PiS w Warszawie. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku liczbą 17 535 głosów zdobył mandat poselski. 26 listopada 2011 został wybrany przez radę polityczną PiS na wiceprezesa partii.

W okresie rządów koalicji PO–PSL (2007–2014) pracował w spółce z o.o. Srebrna.

W 2015 z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję (dostał 29 654 głosy). 16 listopada tego samego roku powołany na ministra bez teki w rządzie Beaty Szydło.. Na mocy rozporządzenia premiera uzyskał uprawnienia w zakresie koordynacji działalności służb specjalnych.. 11 grudnia 2017 objął stanowisko ministra-członka Rady Ministrów w nowo utworzonym rządzie Mateusza Morawieckiego, ponownie został też koordynatorem służb specjalnych.. 9 sierpnia 2019 premier Mateusz Morawiecki powierzył mu wykonywanie obowiązków ministra spraw wewnętrznych i administracji. 14 sierpnia tego samego roku prezydent Andrzej Duda powołał Mariusza Kamińskiego na urząd ministra spraw wewnętrznych i administracji. Pozostał przy tym koordynatorem służb specjalnych.

W wyborach parlamentarnych w 2019 polityk kandydował ponownie do Sejmu w okręgu nr 19 z listy Prawa i Sprawiedliwości. Uzyskał mandat posła IX kadencji, otrzymując 19 797 głosów. 15 listopada 2019 prezydent RP Andrzej Duda powołał go ponownie na stanowisko ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz na stanowisko ministra-członka rady ministrów.

W maju 2021 Najwyższa Izba Kontroli złożyła do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa nadużycia uprawnień przez Mariusza Kamińskiego w związku z przygotowaniami do przeprowadzenia wyborów prezydenckich w 2020.

We wrześniu 2021 działacze Partii Razem złożyli w prokuraturze zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa rozpowszechniania pornografii z udziałem dzieci i zwierząt przez Kamińskiego, Mariusza Błaszczaka i Stanisława Żaryna w związku ze zdjęciami pokazywanymi przez nich na konferencji 27 września 2021.

W wyborach w 2023 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję do Sejmu jako lider listy PiS w okręgu nr 7 (uzyskał 44 195 głosów). 27 listopada tego samego roku zakończył pełnienie funkcji ministra. 21 grudnia Marszałek Sejmu Szymon Hołownia, na podstawie art. 99 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 247 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie, stwierdził wygaśnięcie jego mandatu poselskiego. W 2024 został natomiast wybrany do Parlamentu Europejskiego X kadencji, będąc liderem listy Prawa i Sprawiedliwości w okręgu nr 8 (dostał wówczas 110 466 głosów). Zasiadł w Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. W czerwcu 2025 przestał pełnić funkcję wiceprezesa PiS.

Wyniki w wyborach ogólnopolskich Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik 1997 Akcja Wyborcza Solidarność Sejm III kadencji nr 1 5399 (0,68%)Mandat uzyskany z listy ogólnopolskiej. 2001 Prawo i Sprawiedliwość Sejm IV kadencjinr 19 5257 (0,72%) 2005 Sejm V kadencji 9142 (1,20%) 2011 Sejm VII kadencji 17 535 (1,72%) 2015 Sejm VIII kadencji 29 654 (2,71%) 2019 Sejm IX kadencji 19 797 (1,43%) 2023 Sejm X kadencji nr 7 44 195 (9,67%) 2024 Parlament Europejski X kadencji nr 8 110 466 (17,84%) Procesy karne

Afera gruntowa 6 października 2009 prokurator Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie przedstawił mu zarzuty m.in. przekroczenia uprawnień i popełnienia przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów (w tym wielokrotnego fałszowania podpisów i dokumentów wydawanych m.in. przez Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego, wójta gminy czy dyrektora departamentu) w związku z tzw. aferą gruntową, do popełnienia których Kamiński się nie przyznał. 13 października 2009 premier Donald Tusk odwołał go ze stanowiska. We wrześniu 2010 został przeciwko niemu skierowany do sądu akt oskarżenia. Z tego powodu na podstawie art. 64 znowelizowanej ustawy o CBA, we wrześniu 2010, Kamiński został zwolniony ze służby. 20 czerwca 2012 Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście uwzględnił wnioski obrońców i nieprawomocnie umorzył postępowanie przeciwko Kamińskiemu i jego podwładnym (w którym byli oskarżeni o nadużycia uprawnień i przestępstwa przeciwko dokumentom przy tzw. aferze gruntowej), stwierdzając brak znamion czynów zabronionych. Postanowienie to na skutek zażalenia złożonego przez prokuratora postanowieniem sądu okręgowego z 6 grudnia 2012 zostało uchylone, powyższe skutkowało koniecznością przeprowadzenia rozprawy.

W marcu 2015 Kamiński został przez sąd I instancji uznany za winnego przekroczenia uprawnień i nieprawomocnie skazany na karę trzech lat pozbawienia wolności. Przed uprawomocnieniem się tego orzeczenia, tj. przed rozpoznaniem apelacji, 16 listopada 2015 prezydent Andrzej Duda powołał się na art. 139 Konstytucji i zastosował wobec Kamińskiego prawo łaski w formule „przebaczenie i puszczenie w niepamięć oraz umorzenie postępowania”. W marcu 2016 sąd odwoławczy, który miał rozpoznać złożone apelacje, powołując się na powyższą decyzję prezydenta, umorzył postępowanie.

31 maja 2017 Sąd Najwyższy (SN) w przyjętej uchwale uznał akt łaski za bezskuteczny. 17 lipca 2018 Trybunał Konstytucyjny orzekł (przy zdaniu odrębnym jednego w pięcioosobowym składzie sędziego), że konstytucyjne prawo łaski jako pojęcie szersze od ułaskawienia obejmuje również akty abolicji indywidualnej.

2 czerwca 2023 Trybunał Konstytucyjny na wniosek Marszałka Sejmu orzekł, iż prawo łaski jest wyłączną i niepodlegającą kontroli kompetencją Prezydenta RP i wywołuje ostateczne skutki prawne. Trybunał uznał, że Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do sprawowania kontroli ze skutkiem prawnym wykonywania kompetencji Prezydenta RP odnoszących się do prawa łaskiPostanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt Kpt. 1/17 ().. Zdanie odrębne do wyroku zgłosili sędziowie Piotr Pszczółkowski i Michał Warciński.

6 czerwca 2023 – z uwagi na skorzystanie przez Andrzeja Dudę wobec skazanych z prawa łaski w formule zbliżonej do abolicji indywidualnej, niewymienionej w polskim prawie, oraz związaną z tym błędną wykładnię sądu II instancji – Sąd Najwyższy na podstawie m.in. uchwały SN z dnia 31 maja 2017 r., I KZP 4/17, stwierdzającej, że – uchylił postanowienie Sądu z marca 2016 o umorzeniu postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w sądzie okręgowym.