thumb|240px|Jakob Hurt jako pastor w Petersburgu thumb|240px|Pomnik Jakoba Hurta w Tartu. Jakob Hurt (ur. 22 lipca 1839 w Himmaste, zm. 13 stycznia 1907 w Petersburgu) – estoński językoznawca, teolog i folklorysta, jeden z twórców estońskiego odrodzenia narodowego.
Biografia W dzieciństwie uczęszczał do szkoły ludowej w Himmaste, później uczył się w gimnazjum w Tartu (Dorpat), gdzie studiował również teologię na lokalnym Uniwersytecie (1859–1864). Od 1860 był aktywnym działaczem Korporacji Bałtyckiej Livonia Dorpat.
Po ukończeniu studiów, został zatrudniony jako nauczyciel w dobrach Hellenurme należących do Alexandra Theodora von Middendorffa. Od 1868 do 1872 nauczał w szkołach gimnazjalnych w Tartu i Kuressaare.
W listopadzie 1872 został ordynowany na pastora w kościele mariackim w Tartu. Od 1872 do 1880 był pastorem w Otepää, a później aż do 1901 pełnił posługę jako ksiądz luterański w Petersburgu, zarządzając estońską parafią narodową.
Od 1872 do 1881 pełnił funkcję przewodniczącego Estońskiego Towarzystwa Literackiego (Eesti Kirjameeste Selts).
W wydanej w 1864 publikacji Lühikene õpetus kirjutamisest parandatud viisi położył podwaliny pod nowoczesną ortografię estońską. Później wydał m.in. monografię Eesti sõnadestline lõpuga (1903). Wraz z Ferdinandem Johannem Wiedemannem pracował nad wydaniem wielkiego słownika estońsko-niemieckiego. W 1886 uzyskał doktorat z teologii na Uniwersytecie w Helsinkach za pracę Die estnischen Nomina auf -ne purum.
Od 1863 zajmował się wydawaniem estońskich pieśni ludowych oraz poezji, które opublikował m.in. w Beiträge zur Kenntniss estnischer Sagen und Ueberlieferungen (1863), Vana Kannel (Tom 1: 1875–1886, Tom 2: 1884–1886) i Setukeste laulud (1904–1907). Nazywany jest ,,królem folkloru estońskiego" – przy pomocy tysięcy pomocników zebrał ogromny zbiór poezji ludowej.
Był żonaty z Eugenie Oettel Hurt – razem mieli sześcioro dzieci. Został pochowany na cmentarzu Raadi w Dorpacie. Jest upamiętniony na banknocie dziesięciokoronowym.
Wybrane publikacje Beiträge zur Kenntnis estnischer Sagen und Ueberlieferungen, Tartu 1863 Lühikene õpetus õigest kirjutamisest parandatud viisi, Tartu 1864 Vana Kannel I, Tartu 1875–1886 Pildid isamaa sündinud asjust, Tartu 1879 Vana Kannel II, Tartu 1884–1886 Die estnischen Nomina auf -ne purum, Helsinki 1886 Eesti astronoomia, Tartu 1899 Über die Pleskauer Esten oder die sogenannten Setukesen, Helsinki 1904 Setukeste laulud I-III, Helsinki 1904–1907
Przypisy
Bibliografia Rudolf Põldmäe, Noor Jakob Hurt, Tallinn 1988 Mart Laar, Rein Saukas, Ülo Tedre: Jakob Hurt 1839–1907, Tallinn 1989 Mart Laar, Raamat Jakob Hurdast, Tartu 1995
Kategoria:Estońscy duchowni luterańscy Kategoria:Estońscy folkloryści Kategoria:Estońscy nauczyciele Kategoria:Estońscy pisarze Kategoria:Urodzeni w 1839 Kategoria:Zmarli w 1907