1969

Wydarzenia w Polsce

1 stycznia: Bardo, Chełmek, Konstancin-Jeziorna, Libiąż, Łagisza, Łaskarzew, Łęknica, Łochów, Małomice, Podkowa Leśna, Sułkowice i Zawidów uzyskały prawa miejskie. utworzono Przedsiębiorstwo Realizacji Filmów Zespoły Filmowe. 4 stycznia – w klinice w Łodzi prof. Jan Moll podjął pierwszą w Polsce, nieudaną próbę przeszczepienia serca. 17 stycznia – premiera filmu Kierunek Berlin w reżyserii Jerzego Passendorfera. 24 stycznia – w Zamłyniu (województwo śląskie) rozbił się myśliwiec MiG-21; zginął pilot. 28 stycznia – premiera filmu Wszystko na sprzedaż w reżyserii Andrzeja Wajdy. 5 lutego – seryjny morderca Stanisław Modzelewski został skazany na karę śmierci przez Sąd Wojewódzki w Łodzi. 6 lutego – lekarz ortopeda Wiktor Dega został pierwszym kawalerem Orderu Uśmiechu. 7 lutego – premiera filmu Samotność we dwoje w reżyserii Stanisława Różewicza. 8 lutego – rozpoczął się drugi proces przywódców protestów marcowych – Adam Michnik został skazany na 3 lata więzienia, Henryk Szlajfer i Barbara Toruńczyk na kary 2 lat, a Witold Górecki na 20 miesięcy. 21 lutego – premiera filmu Człowiek z M-3 w reżyserii Leona Jeannota. 24 lutego – Do Gdyni powrócił ze swojego ostatniego rejsu MS Batory. 28 marca – premiera filmu Pan Wołodyjowski w reżyserii Jerzego Hoffmana i Jakuba Goldberga. 1 kwietnia – powstał zespół muzyczny Klan. 2 kwietnia – na zboczu Policy, niedaleko Zawoi, rozbił się samolot pasażerski An-24 PLL LOT, zginęły wówczas prawdopodobnie 53 osoby (47 pasażerów i 6 członków załogi). Wśród nich znakomity językoznawca prof. Zenon Klemensiewicz, b. minister lasów Stanisław Tkaczow. W czerwcu 1970 Sąd Wojewódzki w Krakowie umorzył postępowanie w sprawie wypadku. 9 kwietnia – zlikwidowano komunikację tramwajową w Legnicy. 19 kwietnia – uchwalono Kodeks karny. 28 kwietnia – zlikwidowano komunikację tramwajową w Jeleniej Górze. 3 maja – Polska ratyfikowała Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej. 6 maja – przy PAN powołano Komitet Badań i Prognoz „Polska 2000”. 9 maja – premiera filmu wojennego Ostatnie dni w reżyserii Jerzego Passendorfera. 1 czerwca – odbyły się wybory do Sejmu i rad narodowych. 6 czerwca – Jerzy Pękala został prezydentem Krakowa. 10 czerwca – premiera filmu Skok w reżyserii Kazimierza Kutza. 14 czerwca – zwodowano s/y Dar Szczecina. 15 czerwca – w zderzeniu pociągu osobowego z lokomotywą pod Kościerzyną zginęło 7 osób, a 14 zostało rannych. 19 czerwca – założono Wyższą Szkołę Nauczycielską, obecnie Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach. 20 czerwca – w Warszawie, płotkarka Teresa Sukniewicz ustanowiła rekord Polski w biegu na 100 m ppł. wynikiem 13,3 s. 27 czerwca: Sejm PRL powołał po raz piąty Józefa Cyrankiewicza na stanowisko premiera i powierzył mu utworzenie rządu. premiera filmu muzycznego Przygoda z piosenką w reżyserii Stanisława Barei. Lipiec – rozpoczęto produkcję w Wytwórni Kwasu Siarkowego – pierwszym produkcyjnym wydziale Zakładów Chemicznych Police w Policach. 6 lipca – biegaczka Elżbieta Katolik ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 54,3 s. 8 lipca – premiera filmu Rzeczpospolita babska. 12 lipca – w Chorzowie Waldemar Stępień ustanowił rekord Polski w skoku w dal wynikiem 8,21 m. 13 lipca – odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli. 14 lipca – oddano do użytku maszt radiowo-telewizyjny w Olsztynie, obecnie najwyższy obiekt budowlany w Polsce (360 m). 18 lipca – oddano do użytku Centrum Radiowo-Telewizyjne w Warszawie przy ul. Woronicza. 22 lipca – z udziałem Leonida Breżniewa, Aleksieja Kosygina, Nikołaja Podgornego, Gustáva Husáka oraz Willi Stopha odbyły się uroczyste obchody 25-lecia Polski Ludowej, w tym wielka defilada wojskowa na Placu Defilad w Warszawie. 19 sierpnia – premiera filmu Polowanie na muchy. 24 sierpnia – kardynał Karol Wojtyła dokonał aktu koronacji cudownego obrazu Matki Boskiej Myślenickiej. 28 sierpnia – PRL i ZSRR podpisały umowę ws. przebiegu granicy państwowej wzdłuż szelfu kontynentalnego w Zatoce Gdańskiej i południowo-wschodniej części Bałtyku. 29 sierpnia – Henryk Szordykowski ustanowił rekord Polski w biegu 1500 m wynikiem 3:38,2 s. 7 września – Polska pokonała Holandię 2:1 w rozegranym na Stadionie Śląskim meczu eliminacyjnym do mistrzostw świata. 11 września – premiera serialu Do przerwy 0:1. 19 września – Zofia Kołakowska ustanowiła rekord Polski w biegu 1500 m wynikiem 4:25,4 s. 20 września – Warszawa: Waldemar Baszanowski zdobył złoty medal mistrzostw świata w podnoszeniu ciężarów. 12 października – w Beskidzie Śląskim odkryto Jaskinię Salmopolską. 19 października – na deskach teatralnych zadebiutował Jerzy Fedorowicz, aktor i poeta. 3 listopada – we wsi Rzepin koło Starachowic zamordowano 5-osobową rodzinę sołtysa Mieczysława Lipy. 14 listopada – premiera serialu telewizyjnego Przygody pana Michała. 19 listopada – stanowisko dowódcy Marynarki Wojennej objął kontradm. Ludwik Janczyszyn. 2 grudnia – powołano Centralny Ośrodek Sportu. 4 grudnia – rozpoczęto wydobycie w Kopalni Węgla Kamiennego „Zofiówka” w Jastrzębiu-Zdroju.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia: Luksemburg objął prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Czechosłowacja stała się federacją, powstały Czechy i Słowacja. premiera 1. odcinka radzieckiego serialu animowanego Wilk i Zając. 4 stycznia – Hiszpania zwróciła Maroku enklawę Ifni. 5 stycznia: w kierunku Wenus została wystrzelona radziecka sonda Wenera 5. w katastrofie afgańskiego Boeinga 727 na lotnisku Gatwick w Londynie zginęły 52 osoby. 9 stycznia – w Wielkiej Brytanii odbył się pierwszy lot prototypu pasażerskiego samolotu naddźwiękowego Concorde. 10 stycznia: Szwecja jako pierwsze państwo zachodnioeuropejskie uznała Wietnam Północny. w kierunku Wenus została wystrzelona radziecka sonda Wenera 6. 14 stycznia: wystrzelono radziecki statek kosmiczny Sojuz 4. 27 osób zginęło na pokładzie lotniskowca atomowego USS „Enterprise” w wyniku pożaru wywołanego eksplozją rakiety. 15 stycznia – ZSRR wystrzelił w kosmos kapsułę Sojuz 5. 16 stycznia: Jan Palach dokonał samospalenia w proteście przeciw wkroczeniu wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji. odbył się pierwszy dwuosobowy spacer kosmiczny i pierwsza wymiana załogi na orbicie (Sojuz 4 i Sojuz 5). 17 stycznia – ukazał się album Yellow Submarine grupy The Beatles. 18 stycznia: policja przypuściła atak na Uniwersytet Tokijski w celu stłumienia protestu studentów. radziecki kosmonauta Boris Wołynow stracił kilka zębów w wyniku twardego lądowania kapsuły Sojuz 5. w katastrofie Boeinga 727 pod Los Angeles zginęło 38 osób. 19 stycznia – samobójcza śmierć Jana Palacha po samospaleniu na placu świętego Wacława w Pradze. 20 stycznia: Richard Nixon został zaprzysiężony na 37. prezydenta Stanów Zjednoczonych. czeski robotnik Josef Hlavatý dokonał w Pilźnie aktu samospalenia w proteście przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. 21 stycznia: doszło do wypadku jądrowego w szwajcarskiej podziemnej elektrowni atomowej w Lucens. w wyniku zamachu bombowego na supermarket w Jerozolimie zginęły 2 osoby, a 8 zostało rannych. 22 stycznia – 22-letni dezerter Wiktor Iljin otworzył w Moskwie ogień z dwóch pistoletów w kierunku limuzyny z kosmonautami wspólnej misji Sojuz 4 i Sojuz 5, tuż przed uroczystością ich odznaczenia na Kremlu, w wyniku czego ciężko ranny został kierowca, który zmarł następnego dnia. Celem zamachu miał być Leonid Breżniew, którego limuzyna pojechała zmienioną trasą. 28 stycznia – Finlandia została przyjęta do OECD. 30 stycznia – na dachu budynku Apple Records w Londynie odbył się ostatni występ grupy The Beatles. 3 lutego – Jasir Arafat został w Kairze wybrany na przewodniczącego Organizacji Wyzwolenia Palestyny. 6 lutego – należąca do Wielkiej Brytanii karaibska wyspa Anguilla ogłosiła się niepodległą republiką, co doprowadziło do brytyjskiej inwazji wojskowej 19 marca i przywrócenia stanu poprzedniego. 7 lutego – 9 osób zginęło, a 40 zostało rannych w zderzeniu pociągów w Violet Town w Australii. 8 lutego – w Meksyku spadł meteoryt Allende. 9 lutego – największy samolot świata Boeing 747 wykonał swój pierwszy lot komercyjny. 13 lutego: w Monachium dokonano pierwszej w Niemczech transplantacji serca; biorca zmarł po 27 godzinach. w powiecie Mohe na północnym wschodzie kraju zanotowano najniższą w historii Chin temperaturę (–52,3 °C). 18 lutego: terroryści z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny zastrzelili pilota i ranili trzech pasażerów, podczas nieudanej próby porwania samolotu Boeing 707 izraelskich linii El Al na lotnisku Zurych-Kloten w Zurychu. w katastrofie samolotu pasażerskiego Douglas DC-3 pod Hawthorne w Nevadzie zginęło 35 osób. 19 lutego – krótko po starcie rozbiła się radziecka rakieta nośna z księżycowym pojazdem samobieżnym Łunochod. 24 lutego – NASA wystrzeliła sondę marsjańską Mariner 6. 25 lutego – Jan Zajíc, 18-letni uczeń, dokonał samospalenia w Czechosłowacji. Pomiędzy styczniem a kwietniem 1969 w ramach protestu przeciw proradzieckiej polityce władz Czechosłowacji prób samobójstwa dokonało 26 osób, zmarło 7 osób. 26 lutego – Jigal Allon został tymczasowym premierem Izraela po śmierci Lewiego Eszkola. 2 marca – dokonano oblotu brytyjsko-francuskiego samolotu naddźwiękowego Concorde. 2–15 marca – konflikt pomiędzy ZSRR a Chinami nad rzeką Ussuri. 3 marca – rozpoczęła się załogowa misja Apollo 9. 5 marca – Gustav Heinemann został wybrany przez Bundestag na prezydenta RFN. 6 marca: astronauci z misji Apollo 9, David Scott i Russell Schweickart, odbyli godzinny spacer kosmiczny. terroryści z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny zdetonowali bombę podłożoną w stołówce w Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. Rannych zostało 29 studentów. 10 marca – zabójca Martina Luthera Kinga, James Earl Ray, został skazany na 99 lat pozbawienia wolności. 11 marca – Rafael Caldera został prezydentem Wenezueli. 13 marca – zakończyła się misja Apollo 9. 16 marca – 154 osoby (w tym 70 na ziemi) zginęły w katastrofie wenezuelskiego samolotu McDonnell Douglas DC-9 w Maracaibo. 17 marca – Golda Meir została pierwszą kobietą – premierem Izraela. 20 marca: w Gibraltarze John Lennon poślubił Yoko Ono. pod Asuanem w Egipcie w katastrofie należącego do United Arab Airlines samolotu Ił-18 zginęło 100 spośród 105 osób na pokładzie. 25 marca – Jahja Khan został prezydentem Pakistanu. 27 marca: NASA wystrzeliła marsjańską sondę badawczą Mariner 7. haitańskie oddziały śmierci dyktatora François Duvaliera dokonały masakry 11 mieszkańców wsi Cazale, zamieszkanej przez potomków polskich legionistów z czasów napoleońskich. 29 marca – w Madrycie odbył się 14. Konkurs Piosenki Eurowizji. 31 marca – odbył się pogrzeb byłego prezydenta USA Dwighta Eisenhowera. 1 kwietnia – rozpoczęły działalność linie lotnicze Air Jamaica. 4 kwietnia: 40-letni działacz związkowy Evžen Plocek dokonał samospalenia, w proteście przeciwko wkroczeniu wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji. chirurdzy Domingo Liotta i Denton Cooley wszczepili w klinice w Houston w Teksasie pierwsze sztuczne serce. Zostało usunięte po 64 godzinach pracy, gdy pojawił się dawca żywego organu. 5 kwietnia – Leonid Teliga na s/y Opty okrążył samotnie Ziemię. 7 kwietnia – opublikowano RFC 1. Jest to symboliczna data zapoczątkowania funkcjonowania Internetu. 14 kwietnia – odbyła się 41. ceremonia wręczenia Oscarów. 15 kwietnia – północnokoreański MiG-17 zestrzelił nad Morzem Japońskim amerykański samolot wczesnego ostrzegania Lockheed EC-121 Warning Star. Zginęło 31 członków załogi. 17 kwietnia: Gustáv Husák został pierwszym sekretarzem Komunistycznej Partii Czechosłowacji, zastępując zdymisjonowanego Alexandra Dubčeka. Palestyńczyk Sirhan Sirhan został uznany przez sąd za winnego zabójstwa Roberta F. Kennedy’ego i sześć dni później skazany na karę śmierci, zamienioną później na dożywotnie pozbawienie wolności.