1952

Wydarzenia w Polsce

2 stycznia – uruchomiono elektryczną linię kolejową Gdańsk Główny-Sopot Kamienny Potok. 28 stycznia – rozpoczęło działalność Archiwum Akt Nowych. 28 lutego – w więzieniu mokotowskim został stracony były gauleiter gdańskiego NSDAP i zbrodniarz nazistowski Albert Forster. 4 marca – 9 górników zginęło w wybuchu i pożarze w KWK Pstrowski w Zabrzu. 10 marca – dokonano oblotu szybowca SZD-9 Bocian. 14 marca – premiera filmu Młodość Chopina w reżyserii Aleksandra Forda. 28 marca – powstały Zakłady Samochodowe w Jelczu. 29 marca – powstała Wytwórnia Filmów Fabularnych we Wrocławiu. 2 kwietnia – ukazało się pierwsze wydanie tygodnika „Motor”. 5 kwietnia – podpisano polsko-radziecką umowę o budowie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. 11 kwietnia – założono Port morski Elbląg. 16 kwietnia – gen. August Emil Fieldorf został skazany przez Sąd Wojewódzki w Warszawie na karę śmierci. 18 kwietnia – otwarto Mauzoleum Walki i Męczeństwa w Warszawie. 21 kwietnia – zatwierdzono projekt architektoniczny Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie (PKiN). 24 kwietnia – wprowadzono obowiązkowe kontyngenty na mleko. 29 kwietnia – premiera filmu Gromada. 2 maja: wprowadzono reglamentację mydła i proszków do prania. rozpoczęto budowę Pałacu Kultury i Nauki (PKiN). 3 maja: została nadana pierwsza audycja Radia Wolna Europa z Monachium w języku polskim. Legionowo uzyskało prawa miejskie. 8 maja – biskupi polscy, zebrani w Krakowie, skierowali list do rządu PRL zawierający protest przeciwko szykanowaniu Kościoła i ingerencji w jego sprawy wewnętrzne. Krytyce poddano ograniczanie możliwości wydawania czasopism katolickich i wymuszanie na księżach ślubowań na wierność państwu. 12 maja – wprowadzono reglamentację cukru i słodyczy (dopuszczając jednocześnie wolną sprzedaż cukru po tzw. cenach komercyjnych). 14 maja – ustanowiono odznakę „Wzorowy Kierowca”. 10 czerwca – doszło do katastrofy bombowca Pe-2FT w Poznaniu. 27 czerwca – przez Rynek Główny w Krakowie przejechał ostatni tramwaj normalnotorowy. 1 lipca – powstała Gdańska Stocznia „Remontowa”. 20 lipca – Wawel Kraków pokonał Cracovię 5:1 w finale piłkarskiego Pucharu Zlotu Młodych Przodowników, rozegranym na warszawskim Stadionie Wojska Polskiego. 21 lipca – w stalinowskim „procesie komandorów” zapadły wyroki śmierci i dożywotniego więzienia. 22 lipca – uchwalono tzw. stalinowską konstytucję. Przyjęto m.in. nową nazwę państwa PRL, zniesiono urząd prezydenta, zastąpiony Radą Państwa. Po raz pierwszy w historii, ustanowiono Warszawę stolicą Polski. 20 września – powstało Polskie Radio Lublin. 24 września – rozpoczęło emisję Polskie Radio Rzeszów. 27 września – w Warszawie, Włodzimierz Kiełczewski ustanowił rekord Polski w biegu na 1500 m wynikiem 3:52,6 s. 13 października – założono reprezentacyjny zespół artystyczny ZHP Gawęda. 25 października – o godz. 19:00 doświadczalna stacja telewizyjna Instytutu Łączności nadała w Warszawie pierwszy 30-minutowy program telewizyjny (TVP). 26 października – odbyły się wybory parlamentarne. 20 listopada: na swym inauguracyjnym posiedzeniu nowy Sejm dokonał wyboru składu Rady Państwa, utworzonej w miejsce zlikwidowanego urzędu prezydenckiego. Dotychczasowy prezydent Bolesław Bierut zastąpił Józefa Cyrankiewicza na stanowisku premiera. ogłoszono amnestię. 25 listopada – powstała Grupa Beskidzka GOPR. 6 grudnia – otwarte zostało lodowisko w Nowym Targu z widownią, hokeiści Podhala rozgrywają z tej okazji mecz z Gwardią Kraków, który wygrywają 6:2. 12 grudnia – w Warszawie odbył się zorganizowany przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego zjazd 1500 tzw. księży patriotów. Data dzienna nieznana: Założono parafię rzymskokatolicką w Sośniach.

Wydarzenia na świecie

8 stycznia – przyjęto konstytucję Jordanii. 9 stycznia – premier Izraela Dawid Ben Gurion wystąpił z orędziem w Knesecie, przedstawiając plan negocjacji z Niemcami Zachodnimi w sprawie rekompensat za Holocaust. 10 stycznia – premiera filmu Największe widowisko świata. 14 stycznia – na antenie amerykańskiej stacji NBC zadebiutował program Today, pierwszy na świecie magazyn telewizji śniadaniowej. 15 stycznia – Jean Van Houtte został premierem Belgii. 16 stycznia – w Meksyku utworzono stan Kalifornia Dolna. 18 stycznia – papież Pius XII w liście apostolskim Cupimus Imprimis potępił prześladowania katolików chińskich. 24 stycznia – Vincent Massey jako pierwszy Kanadyjczyk objął stanowisko gubernatora generalnego Kanady. 25 stycznia – po śmierci pierwszego prezydenta Islandii – Sveinna Björnssona – kompetencje prezydenta przejęli: premier, przewodniczący parlamentu i prezes Sądu Najwyższego. 26 stycznia – Jumdżaagijn Cedenbal został premierem Mongolii. 5 lutego – w Nowym Jorku na przejściach dla pieszych zamontowano pierwsze sygnalizatory świetlne z napisem „Don’t Walk” (Nie przechodź). 6 lutego – Elżbieta II wstąpiła na tron Wielkiej Brytanii. 14–25 lutego – odbyły się VI Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Oslo. 18 lutego – Grecja i Turcja przystąpiły do paktu NATO. 21 lutego – 5 studentów zginęło w Dhace podczas demonstracji za nadaniem językowi bengalskiemu statusu języka urzędowego w Pakistanie Wschodnim (obecnie Bangladesz). 25 lutego – całkowite zaćmienie Słońca widoczne w Afryce i Azji. 26 lutego – Winston Churchill ogłosił, iż Wielka Brytania dysponuje bronią atomową. 29 lutego – wyspa Helgoland wróciła pod zarząd Niemiec. 7 marca – ukazało się pierwsze wydanie brytyjskiego magazynu New Musical Express. 10 marca – generał Fulgencio Batista dokonał przewrotu wojskowego i objął władzę na Kubie. 15 marca: na francuskiej wyspie Reunion na Oceanie Indyjskim odnotowano rekordowy dobowy opad deszczu (1870 mm). na torze w Sebring na Florydzie odbył się pierwszy wyścig samochodowy 12 Hours of Sebring. 16 marca – na Reunionie odnotowano najwyższy dobowy opad deszczu (1 870 mm). 18 marca – premiera pierwszej części przygód Don Camilla Mały światek Don Camilla z Fernandelem w roli głównej. 20 marca: Senat Stanów Zjednoczonych ratyfikował układ pokojowy z Japonią. w Holandii rozpoczęły się negocjacje między Izraelem a RFN, w sprawie wypłaty odszkodowań za Holocaust. odbyła się 24. ceremonia wręczenia Oscarów. 21 marca: wykonano ostatni wyrok śmierci w Holandii. Kwame Nkrumah jako pierwszy Afrykanin na tym stanowisku w Afryce subsaharyjskiej został premierem brytyjskiej kolonii Złote Wybrzeże (obecnie Ghana). 27 marca – Sam Phillips założył w Memphis wytwórnię płytową Sun Records. 30 marca – w Paryżu reprezentacja Francji w piłce ręcznej mężczyzn przegrała w swym pierwszym, oficjalnym meczu z RFN 7:28. 5 kwietnia – w holenderskiej stoczni został zwodowany statek pasażerski TSS Stefan Batory. 9 kwietnia – samolot Japan Airlines Martin 202 rozbił się w pobliżu wulkanu Mihara podczas lotu z Tokio do Fukuoki; zginęło 37 osób. 11 kwietnia – w wyniku zamachu stanu w Boliwii władzę przejął Narodowy Ruch Rewolucyjny (MNR). 15 kwietnia – dokonano oblotu bombowca Boeing B-52 Stratofortress. 16 kwietnia – Víctor Paz Estenssoro objął urząd prezydenta Boliwii 5 dni po zamachu stanu dokonanym przez Narodowy Ruch Rewolucyjny (MNR). 17 kwietnia – w katastrofie samolotu Douglas DC-4 na Portoryko zginęły 52 osoby. 22 kwietnia – premiera sztuki Krzesła Eugène’a Ionesco. 23 kwietnia – otwarto częściowo odbudowaną po zniszczeniach wojennych katedrę św. Szczepana w Wiedniu. 25 kwietnia – w wyniku połączenia trzech dotychczasowych niemieckich krajów związkowych powstała Badenia-Wirtembergia. 26 kwietnia – Dania: w torfowisku na Jutlandii znaleziono dobrze zachowane zwłoki człowieka z Grauballe, datowane na rok 290 p.n.e. 27 kwietnia: dokonano oblotu bombowca Tu-16. powstała Szwajcarska Służba Ratownictwa Lotniczego (REGA). 28 kwietnia: zakończyła się amerykańska okupacja Japonii. w Tajpej podpisano traktat pokojowy między Republiką Chińską (Tajwanem) a Japonią. 29 kwietnia: wszedł w życie podpisany w 1951 roku Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku (ANZUS). wszedł do sprzedaży komputer IBM 701. 3 maja: rozpoczęła nadawanie polska sekcja rozgłośni Radia Wolna Europa. podpułkownik Joseph O. Fletcher i porucznik William P. Benedict z US Air Force wylądowali jako pierwsi samolotem (Douglas C-47 Skytrain) na biegunie północnym. 13 maja: po raz pierwszy zebrała się Rajya Sabha, izba wyższa indyjskiego parlamentu. została utworzona Australijska Tajna Służba Wywiadowcza (ASIS). 21 maja – makaki jawajskie Patricia i Mike zostały wyniesione amerykańską rakietą z serii Aerobee na wysokość 62 km i po 2–3 minutach w stanie nieważkości bezpiecznie sprowadzone na Ziemię. 27 maja – między Francją, Niemcami i krajami Beneluksu został zawarty układ tworzący Europejską Wspólnotę Obronną (EWO). 28 maja – Greczynki uzyskały prawa wyborcze. 31 maja: przekopano Kanał Wołga-Don. otwarto największy holenderski park rozrywki Efteling koło Tilburga. 2 czerwca – Gheorghe Gheorghiu-Dej został premierem Rumunii. 3 czerwca – dokonano oblotu radzieckiego śmigłowca Mi-4. 15 czerwca – Krystyna Skarbkówna, była agentka brytyjskiej tajnej służby SOE została zamordowana przez odtrąconego wielbiciela. 24 czerwca – ukazało się pierwsze wydanie niemieckiego tabloidu Bild. 28 czerwca – w Long Beach w Kalifornii odbył się pierwszy konkurs Miss Universe. 3 lipca – dokonano oblotu śmigłowca Jak-24. 6 lipca – zlikwidowano komunikację tramwajową w Londynie. 7 lipca – amerykański transatlantyk SS „United States” zdobył Błękitną Wstęgę Atlantyku. 19 lipca – w Helsinkach rozpoczęły się XVI Letnie Igrzyska Olimpijskie. 21 lipca – w trzęsieniu ziemi w Kalifornii zginęło 14 osób, 18 zostało rannych. 23 lipca: wszedł w życie traktat o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS). młodzi oficerowie egipscy pod wodzą Muhammada Nadżiba i Gamala Abdela Nasera dokonali zamachu stanu, który doprowadził do obalenia króla Faruka I. 24 lipca – w Helsinkach, Australijka Shirley Strickland ustanowiła rekord świata w biegu na 80 m ppł. wynikiem 10,9 s. 25 lipca: uchwalono konstytucję Portoryko. w Helsinkach, Australijka Marjorie Jackson ustanowiła rekord świata w biegu na 200 m wynikiem 23,4 s. 27 lipca – nowo otwarty, zbudowany rękami więźniów politycznych Kanał Wołga-Don nazwano imieniem Lenina, a przy pierwszej śluzie odsłonięto pomnik Stalina. 11 sierpnia – Husajn ibn Talal został królem Jordanii zastępując odsuniętego z powodu choroby umysłowej ojca Talala ibn Abdullaha. 12 sierpnia – ZSRR: egzekucja najwybitniejszych pisarzy tworzących w języku jidysz, oskarżonych o nacjonalizm żydowski. 13 sierpnia – Japonia przystąpiła do Międzynarodowego Funduszu Walutowego. 14 sierpnia – RFN przystąpiła do Międzynarodowego Funduszu Walutowego. 27 sierpnia: RFN uzgodnił z Izraelem wysokość odszkodowań wojennych na 3 mld marek niemieckich. w Londynie zaprezentowano pierwszy telefon z ekranem – wideofon. 30 sierpnia – Finlandia zapłaciła ostatnią transzę reparacji wojennych dla Związku Radzieckiego. 10 września – w Luksemburgu kanclerz Konrad Adenauer i minister spraw zagranicznych Mosze Szaret podpisali niemiecko-izraelski układ o odszkodowaniach dla ofiar holocaustu. 24 września – na Pacyfiku, podczas badania erupcji podmorskiego wulkanu, został wciągnięty pod powierzchnię japoński statek badawczy Kaiyo Maru 5. Zginęło 31 członków załogi. 28 września – dokonano oblotu francuskiego samolotu myśliwsko-bombowego Dassault MD 454 Mystère IV. 3 października – Brytyjczycy przeprowadzili pierwsze testy z bronią jądrową. 4 października – w Gifu, Australijka Marjorie Jackson ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m wynikiem 11,4 s. 7 października – Girard Feissel otrzymał amerykański patent na kod kreskowy. 8 października – w zderzeniu pociągów na dworcu Harrow and Wealdstone w Londynie zginęło 112 osób. 23 października: zachodnioniemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny zdelegalizował neonazistowską Socjalistyczną Partię Rzeszy. premiera filmu Światła rampy.