Teatr Telewizji

thumb|Adam Hanuszkiewicz – pierwszy główny reżyser Teatru Telewizji Polskiej w latach 1957–1963. Ogród w Skolimowie, maj 1973. Fot. A.T. Kijowski Teatr Telewizji – instytucja działająca w Telewizji Polskiej, zajmująca się produkcją i emisją telewizyjnych przedstawień teatralnych. Pierwszy spektakl został wyemitowany w 1953, tzn. już w początkach telewizji w Polsce. Najstarszy spektakl zachowany w całości pochodzi z 1961.

Teatr Telewizji do lipca 2013 posiadał samodzielną redakcję działającą na wzór normalnego repertuarowego teatru, dawniej również dyrektora dysponującego samodzielnym budżetem, kierowników literackich, budował linię repertuarową, wybierał teksty warte inscenizowania, wynajmował aktorów, prowadził próby, projektował oraz budował scenografię i dawał na antenie premierę.

Spektakle Teatru Telewizji obecnie emitowane są na antenie TVP1 i TVP Kultura, a dawniej w TVP2 (jako Studio Teatralne Dwójki). Teatr posiada dwie sceny – normalną i Scenę Świata, na której spektakle pojawiają się kilka, kilkanaście razy do roku, część z nich jest realizowana na żywo ze studiów TVP w Warszawie.

Znak graficzny Teatru Telewizji stworzył Janusz Kaczkowski.

Historia Pierwszy spektakl Teatru Telewizji pt. Okno w lesie i , w reżyserii Józefa Słotwińskiego, wyemitowano 6 listopada 1953 ze studia telewizyjnego przy ul. Ratuszowej w Warszawie. W czasie swojej długoletniej działalności Teatr Telewizji wyprodukował ponad 4 tysiące spektakli. Początkowo przedstawienia nadawane były „na żywo” ze studia telewizyjnego. Od końca lat 50. pojawiła się możliwość rejestrowania programu, i stopniowo odchodzono od nadawania przedstawień na żywo. Wtedy do użycia weszły różne środki filmowe, takie jak wielokrotne nagrywania ujęć, kręcenie scen w plenerze, tzw. „dokrętki” filmowe i użycie montażu. W latach 70. wprowadzono pierwsze spektakle nagrywane w kolorze.

W 2012 Teatru Telewizji otrzymał Perłę Honorową Polskiej Gospodarki (w kategorii kultura), przyznawaną przez redakcję Polish Market. 22 kwietnia 2013, z okazji Roku Aleksandra Fredry, TVP1 przygotowała 3 jednoaktówki tego autora (nazwane wspólnie „Trzy razy Fredro”), emitowane na żywo z 3 różnych studiów TVP – w Katowicach, Krakowie i Warszawie.

Kierownictwo Adam Hanuszkiewicz (1957–1963) – dyrektor artystyczny, główny reżyser Jerzy Antczak (1963–1975) – dyrektor artystyczny, główny reżyser Marina Samet-Niecikowska (1976) Jan Paweł Gawlik (1977–1981) – redaktor naczelny Jerzy Koenig (1982–1996) – redaktor naczelny Mirosław Bork (1997–1998) jako dyrektor „Telewizyjnej Agencji Produkcji Teatralnej i Filmowej”. Jacek Weksler (1999–2003) w strukturze „Telewizyjnej Agencji Produkcji Teatralnej i Filmowej” jako zastępca dyrektora ds. Teatru Paweł Konic (2004–2005) Wanda Zwinogrodzka (2006–2012) Krzysztof Domagalik (2013) Wojciech Majcherek (2013–2020) w strukturze TVP Kultura Ewa Milles-Lacroix (2017–2020) w strukturze „Agencji Kreacji Teatru Telewizji” Kalina Zalewska (2020) w strukturze „Agencji Kreacji Teatru Telewizji”; od stycznia do 30 kwietnia 2021 w strukturze odtworzonego Teatru Telewizji Kalina Cyz (2021—2023) Michał Kotański (od 2024)

Do innych osób związanych z organizacją Teatru Telewizji Polskiej należeli: Stanisław Marczak-Oborski (1959–1964) kierownik Naczelnej Redakcji Programów Teatralnych Jan Kłossowicz (1963–1969) – kierownik Redakcji Klasyki Ernest Bryll (1965–1973) – kierownik literacki Henryk Bieniewski (1968–1975) – kierownik Naczelnej Redakcji Programów Teatralnych Jan Buchwald (1975–1982) – organizator Studia Teatralnego Dwójki i zastępca redaktora naczelnego Teatru Telewizji

Wybrane spektakle Teatru TV

Najstarszym zachowanym w całości spektaklem Teatru Telewizji jest, oparty na głośnej sztuce Jeana Giraudoux, Apollo z Bellac, w reżyserii Adama Hanuszkiewicza. W rzeczywistości prawdziwa premiera tej sztuki miała miejsce kilka lat wcześniej – 17 marca 1958, lecz nie zachowało się nagranie z tego przedstawienia. Z tego względu po 3 latach powtórzono ten spektakl w niezmienionej obsadzie. Ponowna emisja telewizyjna nastąpiła 10 lipca 1961.

Lista najlepszych przedstawień Teatru TV Poniżej lista 100 najlepszych w historii Teatru Telewizji przedstawień teatralnych, wytypowanych w sierpniu 1999 przez Akademię Teatru Telewizji. Autor oryginalnego tekstu Tytuł Reżyser Rok produkcji Amadeus cz. I i II 1993 Ambasador 1997 Antygona w Nowym Jorku 1994 Apollo z Bellac 1958 Arszenik i stare koronki 1975 Bal manekinów 1979 Biedermann i podpalacze 1964 Bracia Karamazow 1969 Chłopcy 1966 Cyrano de Bergerac 1981 Czarownice z Salem 1978 Damy i huzary 1973 Do piachu 1990 Molier Don Juan 1995 Dziady cz.I i II 1983 1997 Dziś są moje urodziny 1992 Elżbieta Królowa Anglii 1984 Emigranci 1995 Eryk XIV 1979 Ferdydurke 1985 Garderobiany 1991 Hamlet (IV) 1992 Hedda Gabler 1974 Ich czworo 1977 Ifigenia w Taurydzie 1965 Igraszki z diabłem 1979 Immanuel Kant 1997 Iwona, księżniczka Burgunda 1987 Ja, Feuerbach 1990 Kalkwerk 1998 Kariera Artura Ui 1973 Kartoteka 1967 1979 Kartoteka rozrzucona 1998 Kasia z Heilbronnu 1995 Kłopoty to moja specjalność 1978 Kolacja na cztery ręce 1990 Kordian cz.I 1994 Kordian, cz.II 1994 Krawiec 1997 Ksiądz Marek 1997 Lęki poranne 1978 Lorenzaccio Laco Adamík, Agnieszka Holland 1978 Ławeczka 1987 Bertolt Brecht, Kurt Weill Mahagonny 1985 Matka 1976 Matka Courage 1974 Mazepa 1969Aleksander Fredro Mąż i żona 1973 Molier Mieszczanin szlachcicem 1969 Miłość na Krymie 1998 Mistrz 1972 Molier, czyli zmowa świętoszków 1981 Moralność pani Dulskiej 1992 Nie-Boska komedia 1982 Niech sczezną artyści 1988 Niespodzianka 1978 Nigdy tu już nie powrócę 1990 Noc listopadowa 1978 Ojciec 1991 Opis obyczajów, czyli jak zwyczajnie... 1990 Opowieści Hollywoodu 1986 Ostatnia taśma 1989 Otello 1981 Ożenek 1976 Pan Tadeusz 1970 Parady 1978 Płatonow 1992 Portret 1990 Poskromienie złośnicy 1971 Proces Laco Adamík, Agnieszka Holland 1980 Profesja pani Warren 1971 Przedstawienie Hamleta we wsi Głucha Dolna 1985 Pułapka 1990 Rewizor 1977 Rozmowy przy wycinaniu lasu 1998 Ryszard III 1989 Samobójca 1989 Sen srebrny Salomei 1994 Spiskowcy 1987 Stalin 1992 Szalbierz 1990 Szklana menażeria 1963 Ślub 1992Aleksander Fredro Śluby panieńskie 1986 Śmierć komiwojażera 1980 Molier Świętoszek 1971 Trans-Atlantyk 1991 Trąd w pałacu sprawiedliwości 1970 Trzy opowiadania 1966 Trzy siostry 1974 W małym dworku 1970 Warszawianka 1978 Wielki Fryderyk 1981 Wielopole, Wielopole 1984 Wizyta starszej pani 1971 Wujaszek Wania 1980 Wyzwolenie 1980 Zbrodnia i kara 1987 Zemsta 1972 Życie jest snem 1987

Zobacz też

Teatr Sensacji Teatr Polskiego Radia

Przypisy ROM Teraz Weksler, Gazeta Wyborcza 1999-01-14.

Linki zewnętrzne Oficjalna strona Teatru Telewizji Złota Setka na stronie www.tvp.pl

Teatr Telewizji na portalu www.encyklopediateatru.pl

Kategoria:Hasła kanonu polskiej Wikipedii