Kawaleria powietrzna – 26-odcinkowa telenowela dokumentalna w reżyserii Jacka Bławuta i Wojciecha Maciejewskiego wyprodukowana dla TVP w 2000 roku, emitowana w TVP2. Pierwsza wersja filmu była emitowana już w 1994 rokuProgram telewizyjny 4-17 listopada 1994 r., https://www.wbc.poznan.pl/Content/403595/PDF/Segregator14.pdf.

Serial z detalami opisuje szkolenie żołnierzy zasadniczej służby wojskowej w 25 Brygadzie Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim, od wcielenia do przeniesienia do rezerwy, bądź pozostania w służbie wojskowej co niektórych.

Pierwsze 13 odcinków poświęcone jest szkoleniu unitarnemu rekrutów. Kamera towarzyszy im od chwili wydania tzw. biletu i wcielenia do jednostki jesienią 1999. Bez ogródek pokazuje kontrowersyjne, czasami wręcz brutalne metody szkoleniowe kaprali, którzy nieustannie używają w stosunku do rekrutów wulgaryzmów i zmuszają ich do wyczerpujących ćwiczeń fizycznych. Tłumaczą to koniecznością zapanowania nad młodymi ludźmi, co jest warunkiem „dobrego” wyszkolenia żołnierzy – bordowych beretów.

Po emisji pierwszych trzech odcinków w 2000 roku wybuchł skandal. Przeciwko używaniu wulgaryzmów przez kaprali zaprotestował m.in. biskup polowy SZ RP gen. dyw. Sławoj Leszek Głódź i wojskowi urzędnicy MONKawaleria Przeklinająca Gazeta Wyborcza nr 32 z 8 lutego 2000. W jednostce kontrolę rozpoczęła wówczas prokuratura wojskowa.

– W wojsku się przeklinało, przeklina i będzie przeklinać – odpowiadał na te zarzuty Jacek Bławut<ref>Norma Przekleństw. Rozmowa Z Jackiem Bławutem''', Gazeta Wyborcza Szczecin nr 34 z 10 lutego 2000</ref>.

Sprawa przysporzyła tylko filmowi popularności, wobec oficerów i podoficerów jednostki nie wyciągnięto żadnych konsekwencji. Stwierdzono, że podczas specjalnego szkolenia żołnierzy ostre, wręcz wulgarne traktowanie szkolonych jest konieczne, by nauczyć ich działać pod presją i w ekstremalnych sytuacjach. Odcinki 14 – 26 opisują późniejsze szkolenie specjalistyczne żołnierzy kawalerii powietrznej. Kamera towarzyszy im podczas szkolenia w desantowaniu się z helikopterów, szkolenia spadochronowego i szkolenia ze wspinaczki, a także manewrów z użyciem ostrej amunicji. Film pokazuje też pierwsze kontakty polskich żołnierzy z żołnierzami sił zbrojnych NATO, serial powstawał w czasie, gdy Polska wstępowała do organizacji.

Obsada Przez telenowelę przewinęło się kilku znanych oficerów i podoficerów SZ RP: gen. bryg. Jan Kempara – ówczesny Dowódca 25. Brygady Kawalerii Powietrznej, późniejszy Szef Szefostwa Działań Specjalnych Sztabu Generalnego Wojska Polskiego; ppłk Tadeusz Buk – późniejszy generał broni, od września 2009 Dowódca Wojsk Lądowych. Zginął 10 kwietnia 2010 w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku; mjr Piotr Patalong – ówczesny Dowódca 7 Batalionu 25 BKPow., późniejszy generał dywizji, Inspektor Wojsk Specjalnych (m.in. w 2013 roku Dowódca Wojsk Specjalnych); por. Grzegorz Grodzki – ówczesny dowódca szwadronu obecnie gen. bryg. Dowódca 6 BPD Kraków.

Lista odcinków Bilet, czyli karta powołania Wcielenie, czyli ścieżka poborowego Pobudka, czyli pierwsze kroki Sprawdzian, czyli siła rekruta Pierwsza broń, czyli kałach został moją panią Taktyka, czyli będę słuchał swojego dowódcy Niedziela, czyli nie ma ludzi na kompanii Floryda, czyli marsz na Glinnik Wczoraj wiedziałem, czyli pytanie zrozumiałem, odpowiadam Wypłata, czyli prawa strona gwiżdże Przysięga, czyli dzień mężczyzny Przepustka, czyli krótka piłka Smutny żołnierz, czyli pożegnanie z bronią Szwadron, czyli metoda kropelkowa Wizyta ministra, czyli nadeszła wiekopomna chwila Ostatnia pompka, czyli kapral też człowiek Wierny jak pies, czyli los żołnierza Zabawy na śniegu, czyli poligonowy karnawał Skoki, czyli wojsko leci z nieba Pi, pi, czyli pluton aeromobilny Bitwa z piecykiem, czyli wojna o pokój Wyblinka i prusik, czyli nie całuj skał Molto bene, czyli Polska – Włochy 2 : 1 Ei, bi, si, czyli psi los szturmana A cóż to za wojacy, czyli tak było jak było Cywil, czyli zero, zero, de, de, ce''

Nagrody 2000 – Nagrody Polskiej Produkcji Telewizyjnej NIPTEL (Gdańsk) w kategorii filmu dokumentalnego dla Jacka Bławuta i Wojciecha Maciejewskiego.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 2000 roku Kategoria:Seriale telewizyjne zakończone w 2000 Kategoria:Filmy w reżyserii Jacka Bławuta Kategoria:Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Historia wojskowości polskiej