thumb|Idzi Świtała - grób w Bydgoszczy Idzi Świtała (ur. 1 września 1877 w Topoli Wielkiej, zm. 8 grudnia 1928 w Bydgoszczy) – redaktor, lekarz dentysta, poseł do Izby Deputowanych Sejmu Pruskiego ().
Idzi Świtała był wszechstronnie wykształcony (medycyna, teologia, ekonomia, prawo, dziennikarstwo). W latach 1901–1902 należał do studenckiej organizacji Polaków w Uniwersytecie Lipskim „Unitas” (należeli do niej: Jan Czarnocki, Marian Głowacki, Jan Knabe, Stefan Kurzyna, Hugo Lissner, Bronisław Swiderski, Idzi Świtała, Kazimierz Ziembicki, Stanisław Ziemiński). Był członkiem Ligi NarodowejStanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 585.. Był redaktorem „Przemysłowca” oraz „Pracy”. W 1907 został skazany na dwa miesiące więzienia za krytyczne uwagi o wojsku pruskim w związku z wydarzeniem w Köpenick. W wyborach do XXI kadencji sejmu pruskiego w czerwcu 1908 r. Polacy zdobyli 15 mandatów: 9 w Poznańskiem, 3 w Prusach Zachodnich i 3 na Górnym Śląsku. Wśród posłów polskich znaleźli się czołowi działacze endecji: Wojciech Korfanty, Marian Seyda, ks. Antoni Stychel, Idzi Świtała i Felicjan Niegolewski.
W 1911 roku założył w Szamotułach pierwszą w Wielkopolsce drużynę harcerską.
Aktywnie występował w obronie praw Polaków w pruskim Landtagu (Berlin), będąc posłem i sekretarzem należącym do Koła Polskiego. Należał do poznańskiej endecji (Narodowa Demokracja). Kandydował w roku 1923 na burmistrza miasta Leszna.
Za aktywność społeczną Rada Miejska nadała mu tytuł honorowego radcy.
Wykonywał zawód stomatologa – jego gabinet znajdował się w kamienicy przy ulicy Kościelnej 2 w Szamotułach.
Jest autorem książki „Myśl o potrzebie normalnego rozwoju naszego życia narodowego” oraz patronem wybudowanego przed II wojną światową kompleksu sportowego Gwiazdy Bydgoszcz na Miedzyniu przy ul. Nakielskiej, który nazywany był powszechnie „stadionem Świtały”. Pochowany został na Cmentarzu Nowofarnym w Bydgoszczy przy ulicy Artyleryjskiej.
Upamiętnienie Dnia 23 października 2021 roku dokonano uroczystego odsłonięcia tablicy pamiątkowej w Szamotułach poświęconej Idziemu Świtale. Idzi Świtała to założyciel pierwszej drużyny skautowej w Wielkopolsce (1911) – szamotulskiej drużyny im. księcia Józefa Poniatowskiego, która zakończyła działalność na początku 1913 r. Odsłonięcie tablicy poprzedziła msza św. w Bazylice Kolegiackiej pw. Matki Bożej Pocieszenia i św. Stanisława Biskupa, celebrowana przez ks. kan. Mariusza Marciniaka. Jest patronem ogródków działkowych przy ulicy Zamkowej w Szamotułach.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Dziedzictwo.Polska.pl Idzi Świtała: Myśl o potrzebie normalnego rozwoju naszego życia narodowego (1911) w bibliotece Polona https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/896660/edition/861355/content Ceremonia upamiętnienia postaci Idziego Świtały: https://www.youtube.com/watch?v=h_TS9AhoSa4
Kategoria:Członkowie Ligi Narodowej Kategoria:Narodowi demokraci Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowofarnym w Bydgoszczy Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy posłowie do pruskiego Landtagu w Berlinie Kategoria:Polscy stomatolodzy Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Zmarli w 1928