thumb|Symboliczny grób dr med. gen. dyw. Wojciecha Rogalskiego oraz jego synów dr med. Mariana Rogalskiego, konstruktora lotniczego Stanisława Rogalskiego i inż. mechaniki lotniczej Wojciecha Rogalskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Wojciech Rogalski vel Adalbert Ritter Rogalski von PuchÖsterreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950, Lex IX, s. 211. (ur. 10 kwietnia 1868 w miejscowości Skale, zamordowany został przez NKWD w 1940 lub 1941 we Lwowie) – lekarz wojskowy, oficer cesarskiej i królewskiej armii i Legionów Polskich oraz tytularny generał dywizji Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się w rodzinie ziemiańskiej Wojciecha i Antoniny ze Szczurowskich. Pierwsze nauki pobierał w Tarnopolu. Maturę zdał w 1888 w gimnazjum bernardyńskim we Lwowie. następnie studiował medycynę na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po ukończeniu studiów i uzyskaniu w 1893 tytułu doktora n. medycznych wstąpił jako jednoroczny ochotnik do armii austriackiej, zostając lekarzem wojskowym w Szpitalu Garnizonowym nr 15 w Krakowie. Pozostał w wojsku. Od 1897 w stopniu kapitana, a od 1910 majora), był lekarzem w 56 pułku piechoty, stacjonującym w Wadowicach, gdzie m.in. prowadził kursy sanitarne dla członków Związku Strzeleckiego „Strzelec” i Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.

22 września 1914 został odkomenderowany do Legionów Polskich, gdzie pełnił funkcję szefa sanitarnego w Komendzie Legionów u boku gen. gen. Durskiego i Puchalskiego.

Szczególnie odznaczył się podczas walk, kiedy „pod Młotkowem osobiście kierował akcją opatrunkową, pomimo silnego ostrzału: w ofensywie lubelskiej i poleskiej wyróżniał się poświęceniem i odwagą”. Za te postawy 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari" V klasy.

Od 1916 służył w Polskim Korpusie Posiłkowym. Po buncie korpusu przeciwko postanowieniom Traktatu brzeskiego został internowany w obozie Chust i potem – Marmarosz-Sziget na terenie ówczesnych Węgier. Mimo internowania władze austriackie awansowały go w 1918 na stopień starszego lekarza sztabowego 2. klasy (Oberstabsarzt 2. Kl.) z rangą podpułkownika. W tym samym roku oskarżono go jako poddanego austriackiego, który wziął udział w buncie legionistów, o zdradę stanu. Procesu jednak nie wszczęto i w rezultacie ponownie wcielono go do c.k. armii, a następnie wysłano na front włoski do oddziałów walczących nad rzeką Piawą.

Po zakończeniu I wojny światowej wstąpił w grudniu 1918 do Wojska Polskiego i wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. 1 maja 1920 otrzymał rangę generała brygady. W 1921 objął funkcję komendanta Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie. W tym samym roku został mianowany szefem sanitarnym Dowództwa Okręgu Korpusu nr I w Warszawie, a w 1924 objął funkcję inspektora wojskowych zakładów sanitarnych. W październiku 1925 został wyznaczony na stanowisko I inspektora wojskowej służby zdrowiaDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 110 z 23.10.1925 r..

5 lutego 1927 Prezydent RP mianował go generałem dywizji, wyłącznie z prawem do tytułu, z dniem przeniesienia w stan spoczynku – 30 kwietnia 1927.

Po przejściu na emeryturę otworzył prywatną praktykę lekarską w Warszawie. Do września 1939 mieszkał przy ul. Śmiałej 49Spis Abonentów Warszawskiej Sieci Telefonów PAST i Rządowej Warszawskiej Sieci Okręgowej, Warszawa 1939.. Agresja Niemiec na Polskę skłoniła go do wyjazdu do Lwowa. Po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną został aresztowany przez Sowietów i osadzony w Brygidkach, więzieniu politycznym stworzonym w dawnym klasztorze sióstr Brygidek. W 1940 lub 1941 został w nim zamordowany przez NKWD.

Po zdobyciu Lwowa przez Wehrmacht 29 czerwca 1941 Niemcy znaleźli w Brygidkach ok. 3000 gnijących zwłok ludzkich, ułożonych w wielu warstwach w dawnych celach klasztornychTadeusz Piotrowski, Holocaust, New York 1998, s. 210.. Zbrodnię tę następnie wykorzystała dla swoich celów propaganda goebbelsowska.

Zwłoki generała odkryto w masowym grobie. Rodzina wzniosła mu pomnik na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A21-4-6)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.

Życie prywatne Rodzicami gen. Rogalskiego byli: Wojciech, pochodzący z galicyjskiej rodziny ziemiańskiej aptekarz, i Antonina z Szczurowskich. Jego żoną zaś była Maria z Dubskich. Miał z nią trzech synów: Stanisława (ur. 1904) – światowej sławy konstruktora lotniczego, Mariana (ur. 1905) – lekarza (miał gabinet w Alejach Jerozolimskich 101) i Wojciecha (ur. 1915) – inżyniera mechanika.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7493 – 17 maja 1922 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 2 maja 1923 „w uznaniu zasług, położonych dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu administracji wojskowej" Krzyż Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 19 marca 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”., 5 lipca 1939 „za zasługi na polu pracy społecznej”.) Kawaler Orderu Franciszka Józefa z dekoracją wojenną (Austro-Węgry) Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstędze Krzyża Wojskowego (Austro-Węgry) Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii (Austro-Węgry) Médaille d'honneur en Vermeil (Francja, zezwolenie z 26 czerwca 1923) Krzyż Jubileuszowy Wojskowy Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913

Przypisy

Bibliografia Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950, Band IX, Wien, 1988. Tadeusz Piotrowski: Polish Holocaust. New York, 1998. Polski Słownik Biograficzny. T. XXXI. Wrocław etc. 1988–89. Felicjan Sławoj Składkowski: Nie ostatnie słowo oskarżonego (przyp. Arkadiusz Adamczyk), Warszawa 2003. Spis Abonentów Warszawskiej Sieci Telefonów PAST i Rządowej Warszawskiej Sieci Okręgowej. Warszawa, 1939.

Linki zewnętrzne

Wojciech Rogalski (Puch-Rogalski), Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2021-12-29].

Kategoria:Członkowie Komendy Legionów Polskich 1914–1918 (Austro-Węgry) Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” Kategoria:Generałowie i admirałowie II Rzeczypospolitej – ofiary represji komunistycznych Kategoria:Internowani w Huszt Kategoria:Internowani w Syhocie Marmaroskim Kategoria:Ludzie urodzeni w Skale Podolskiej Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Oficerowie lekarze II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Oficerowie lekarze Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie Brygidek (1939–1941) Kategoria:Polskie ofiary represji politycznych w ZSRR w okupowanej Polsce 1939–1941 Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojskowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Żelaznej Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Starsi lekarze sztabowi 2. klasy cesarskiej i królewskiej Armii Kategoria:Tytularni generałowie dywizji II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1868 Kategoria:Zmarli w 1940