1796

Wydarzenia w Polsce

4 stycznia – wojska pruskie opuściły Kraków, który został przyłączony do monarchii habsburskiej. 27 kwietnia – Austriacy uroczyście przejęli rządy w Krakowie. Prezydent miasta Filip Lichocki odczytał pod ratuszem patent cesarski, który potwierdzał objęcie przez Austrię przypadających jej polskich ziem. 28 lipca – ogłoszono dekret, na mocy którego dobra będące własnością królestwa, starostw oraz duchownych przeszły na własność rządu pruskiego 30 lipca – w Łażanach na Dolnym Śląsku otwarto drugi w Europie most żelazny. 10 listopada – John Baildon uruchomił w hucie w Gliwicach pierwszy na kontynencie europejskim wielki piec pracujący na koksie.

Pierwszy pobór młodzieży polskiej do służby w armii austriackiej. W Galicji powstały pierwsze tajne organizacje niepodległościowe (m.in. Centralizacja Lwowska). Zaczęła ukazywać się "Gazeta Krakowska".

Wydarzenia na świecie

1 lutego – stolica brytyjskiej Górnej Kanady została przeniesiona z Newark (dziś Niagara-on-the-Lake) do Yorku (dziś Toronto). 29 lutego wszedł w życie brytyjsko-amerykański Traktat Jaya. założono Bibliotekę Narodową Portugalii. 2 marca – generał Napoleone di Buonaparte został dowódcą Armii Italii. 9 marca – generał Napoleone di Buonaparte pojął za żonę owdowiałą arystokratkę Józefinę de Beauharnais (przy czym zmienił swe włosko brzmiące nazwisko na bardziej francuskie „Bonaparte”). 30 marca – Carl Friedrich Gauss udowodnił, że możliwe jest skonstruowanie siedemnastokąta foremnego przy użyciu cyrkla i linijki. 10 kwietnia – rozpoczęła się kampania włoska Napoleona Bonapartego. 12 kwietnia – zwycięstwo Francuzów nad sprzymierzonymi wojskami austriacko-piemoncko-sardyńskimi w bitwie pod Montenotte w ramach kampanii włoskiej Napoleona Bonaparte. 13 kwietnia: wojny napoleońskie: zwycięstwo Francuzów na wojskami Piemontu w bitwie pod Millesimo. do Nowego Jorku przywieziono z Indii pierwszego słonia. 15 kwietnia – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriacko-sardyńskimi w bitwie pod Dego. 17 kwietnia – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad sardyńsko-piemonckimi w bitwie pod Ceva. 18 kwietnia – w Leoben Francja i Austria podpisały rozejm. 21 kwietnia – wojny napoleońskie: zwycięstwo Francuzów nad wojskami królestwa Sardynii w bitwie pod Mondovì. 25 kwietnia: Francuzi utworzyli państewko włoskie Republikę Alby, włączoną w 1801 roku do Francji. Hiszpania ratyfikowała tzw. Traktat Pinckneya o wzajemnej przyjaźni i ustaleniu granicy między hiszpańską Florydą a amerykańską Georgią. 28 kwietnia – wojny napoleońskie: w Cherasco podpisane zostało zawieszenie broni między Królestwem Sycylii a Francją. 8 maja – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Fombio. 10 maja – armia włoska pod dowództwem Napoleona Bonaparte pokonała Austriaków w bitwie pod Lodi w Lombardii. 14 maja – Edward Jenner po raz pierwszy zastosował szczepionkę przeciwko ospie prawdziwej, zawierającą wirusy krowianki. 15 maja – I koalicja antyfrancuska: generał Napoleon Bonaparte zajął Mediolan. 20 maja – Salomon III został cesarzem Etiopii. 30 maja – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Borghetto. 1 czerwca – Tennessee jako 16. stan dołączyło do Unii. 4 czerwca – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Altenkirchen. 6/7 czerwca – nocą, w wyniku błędu podczas kopania kanału omijającego wodospad zostało całkowicie opróżnione jezioro Ragundasjön w środkowej Szwecji. Na jego osuszonym dnie obecnie leży miejscowość Hammarstrand. 9 lipca – I koalicja antyfrancuska: bitwa pod Ettlingen. 22 lipca – zostało założone Cleveland (Ohio). 5 sierpnia – I koalicja antyfrancuska: generał Napoleon Bonaparte pokonał armię austriacką generała Dagoberta von Wurmsera w bitwie pod Castiglione. 4 września – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Rovereto. 16 października – utworzono Republikę Cispadańską. 19 października – wojska francuskie zdobyły Bastię, likwidując zbuntowane Królestwo Anglo-Korsykańskie. 15 listopada – I koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa pod Arcole. 17 listopada Paweł I Romanow został cesarzem Rosji. I koalicja antyfrancuska: zwycięstwem armii francuskiej zakończyła się bitwa pod Arcole.

Francja wysłała okręty do Irlandii w celu poparcia ruchu antybrytyjskiego. Sztorm uniemożliwił realizację planu. Rządy na Hawajach objął Kamehameha I, powstało Królestwo Hawajskie. W bitwie pod Würzburgiem wojska francuskie użyły balonu obserwacyjnego do śledzenia ruchów wojsk austriackich (balon jest eksponowany w wiedeńskim Muzeum Historii Wojska).

Urodzili się 7 stycznia - Charlotta Augusta Hanowerska, księżna Sachsen-Coburg (zm. 1817) 28 stycznia – Friedrich Wilhelm Krummacher, refermowany teolog i znany kaznodzieja (zm. 1868) 6 lutego – Adam Wojtkiewicz, polski duchowny katolicki, biskup miński (zm. 1870) 15 lutego – John Bell, amerykański polityk, senator ze stanu Tennessee (zm. 1869) 17 lutego: Frederick William Beechey, brytyjski żeglarz i eksplorator wysp Pacyfiku i Antarktyki (zm. 1856) Philipp Franz Balthasar von Siebold, niemiecki lekarz, botanik, zoolog, etnolog, badacz fauny i flory Japonii (zm. 1866) 17 kwietnia – Stanisław Jachowicz, polski poeta, pedagog, czołowy bajkopisarz (zm. 1857) 20 kwietnia – Francis Baring, 1. baron Northbrook, brytyjski polityk, członek stronnictwa wigów (zm. 1866) 9 maja – August Friedrich Pauly, niemiecki pedagog i filolog klasyczny (zm. 1845) 10 maja – Ludwig Greiner, niemiecki leśnik pracujący gł. na terenie dzisiejszej Słowacji (zm. 1882) 21 maja – Reverdy Johnson, amerykański polityk, senator ze stanu Maryland (zm. 1876) 1 czerwca – Nicolas Léonard Sadi Carnot, francuski fizyk, inżynier i matematyk (zm. 1832) 26 czerwca – Jan Paweł Lelewel, polski inżynier wojskowy i cywilny, budowniczy, urbanista, malarz (zm. 1847) 6 lipca – Mikołaj I Romanow, cesarz Rosji, król Polski (zm. 1855) 16 lipca – Jean Baptiste Camille Corot, francuski malarz (zm. 1875) 24 lipca – John M. Clayton, amerykański prawnik, polityk, senator ze stanu Delaware (zm. 1856) 31 lipca – Maria Eufrazja Pelletier, francuska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Matki Bożej Miłosiernej od Dobrego Pasterza, święta katolicka (zm. 1868) 15 września – Hermann Adam von Kamp, niemiecki pisarz, nauczyciel i historyk (zm. 1867) 24 grudnia – Tytus Działyński, polski arystokrata, działacz polityczny, mecenas sztuki (zm. 1861) 29 grudnia – Johann Christian Poggendorff, niemiecki fizyk (zm. 1877)

data dzienna nieznana: Paweł Hŏ Hyŏb, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1840) Ignacy Kim Che-jun, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1839) Mortimer William Lewis, angielski architekt i mierniczy, Architekt Kolonialny Nowej Południowej Walii (zm. 1879) Magdalena Pak Pong-son, koreańska męczennica, święta katolicka (zm. 1839)

Zmarli 17 lutego – James Macpherson, szkocki poeta (ur. 1736) 30 kwietnia – Franciszka Krasińska, księżna kurlandzka. (ur. 1742) 2 lipca – Jan Krzysztof Kluk, polski ksiądz, przyrodnik, badacz flory polskiej (ur. 1739) 8 lipca – Adam Tadeusz Naruszewicz, polski biskup, nadworny historyk i poeta, dramatopisarz i tłumacz (ur. 1733) 21 lipca – Robert Burns, szkocki poeta, prekursor romantyzmu (ur. 1759) 16 października – Wiktor Amadeusz III, król Sardynii (ur. 1726) 17 listopada – Katarzyna II Wielka, cesarzowa Rosji (ur. 1729) 15 grudnia – Anthony Wayne, amerykański polityk i żołnierz (ur. 1745) 19 grudnia – Piotr Aleksandrowicz Rumiancew, rosyjski feldmarszałek (ur. 1725)

Święta ruchome Tłusty czwartek: 4 lutego Ostatki: 9 lutego Popielec: 10 lutego Niedziela Palmowa: 20 marca Wielki Czwartek: 24 marca Wielki Piątek: 25 marca Wielka Sobota: 26 marca Wielkanoc: 27 marca Poniedziałek Wielkanocny: 28 marca Wniebowstąpienie Pańskie: 5 maja Zesłanie Ducha Świętego: 15 maja Boże Ciało: 26 maja

Przypisy

*1796