Elekcja we wrześniu 1168 – przeprowadzony po śmierci Paschalisa III wybór Kaliksta III jako trzeciego z kolei antypapieża obediencji wiktoryńskiej, popieranej przez cesarza Fryderyka I Barbarossę przeciwko prawowitemu papieżowi Aleksandrowi III.

Śmierć Paschalisa III Antypapież Paschalis III zmarł 20 września 1168 w Rzymie. Był on uznawany za legalnego papieża jedynie w Cesarstwie i w Polsce, przy czym nawet tam poparcie dla niego nie było jednomyślne. Stronnikiem Aleksandra III był np. arcybiskup Eberhard z Salzburga, bardzo silna opozycja przeciw cesarzowi i antypapieżowi była też w Lombardii, gdzie w 1167 roku 22 miasta zawiązały Ligę Lombardzką. Z miast będących członkami ligi usuwano biskupów popierających Paschalisa III i zastępowano zwolennikami Aleksandra III. Los taki spotkał np. kardynała Aicardo Cornazzano, biskupa Parmy. Zbrojna wyprawa Fryderyka do Lombardii w 1167 doprowadziła jedynie do tymczasowej pacyfikacji buntu. Mimo tych trudności Paschalis III sprawował kontrolę nad Rzymem, co do pewnego stopnia równoważyło niewielkie poparcie w Europie.

Wybór Kaliksta III Okoliczności wyboru następcy Paschalisa III nie są zbyt dobrze znane. Najprawdopodobniej doszło do niego pod koniec września w Rzymie. Nowym antypapieżem został Johannes de Struma, kardynał biskup Albano i opat klasztoru Struma z kongregacji benedyktynów z Vallombrosa. W 1169 roku wybór zatwierdził cesarz Fryderyk I. W ten sposób trwająca od 1159 roku schizma została przedłużona jeszcze o kolejne dziesięć lat, do 29 sierpnia 1178 kiedy Kalikst III podporządkował się Aleksandrowi III.

Kardynałowie elektorzy Na podstawie kontrasygnat bulli Paschalisa III można w przybliżeniu zrekonstruować skład Kolegium Kardynalskiego „obediencji wiktoryńskiej” w 1168 roku. Nie sposób jednak ustalić którzy z tych kardynałów (poza elektem) uczestniczyli w elekcji:

Johannes de Struma OSBVall (nominacja kardynalska 1163) – kardynał biskup Albano; prymas Świętego Kolegium Kardynałów; opat Struma Marcin (3 czerwca 1167Daty promocji kardynałów w większości nie są znane. Podano najpóźniejsze możliwe daty, przy uwzględnieniu pierwszych wzmianek dokumentacyjnych o poszczególnych kardynałach.) – kardynał biskup Tusculum Bibian (22 lutego 1168) – kardynał biskup Palestriny Jan (18 grudnia 1159) – kardynał prezbiter S. Pudenziana; protoprezbiter Świętego Kolegium Kardynałów Aicardo Cornazzano (23 grudnia 1160) – kardynał prezbiter i biskup Parmy Humfryd (10 czerwca 1161) – kardynał prezbiter S. Susanna Albert (1163) – kardynał prezbiter S. Crisogono Lando Sitino (18 grudnia 1159) – kardynał diakon S. Angelo in Pescheria; protodiakon Świętego Kolegium Kardynałów Gerard (18 grudnia 1159) – kardynał diakon S. Maria in Aquiro Stefan (22 lutego 1168) – kardynał diakon bez tytułu Giovanni Sculcula (22 lutego 1168) – kardynał diakon bez tytułu Otto (22 lutego 1168) – kardynał diakon bez tytułu Wido (22 lutego 1168) – kardynał diakon bez tytułu

Sześciu spośród tych kardynałów mianował Paschalis III, a siedmiu Wiktor IV.

Uwagi

Bibliografia Kazimierz Dopierała, Księga Papieży, Wyd. Pallotinum, Poznań 1996, s. 185 Philipp Jaffé, Regesta pontificum Romanorum ab condita Ecclesia ad annum post Christum natum MCXCVIII, vol. 1, Lipsk 1885 J.M. Brixius, Die Mitglieder des Kardinalkollegiums von 1130-1181, Berlin 1912

Uzupełniające źródła internetowe S. Miranda: Elekcja 1168 S. Miranda: pseudokardynałowie Wiktora IV i Paschalisa III

1168 Kategoria:Wydarzenia 1168