Dzięciur złotoczelny (Melanerpes aurifrons) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny dzięciołowatych (Picidae). Występuje na terenach Ameryki Północnej – od południowo-środkowych Stanów Zjednoczonych po Nikaraguę.
Podgatunki i zasięg występowania Wyróżnia się 12 podgatunków: M. a. aurifrons (Wagler, 1829) – dzięciur złotoczelny – południowo-środkowe USA (stany Oklahoma i Teksas) do środkowego Meksyku M. a. polygrammus (Cabanis, 1862) – stan Oaxaca do Chiapas (południowo-zachodni Meksyk) M. a. grateloupensis (Lesson, 1839) – południowy stan Tamaulipas do Puebla i środkowego Veracruz (wschodni Meksyk) M. a. veraecrucis Nelson, 1900 – południowe Veracruz (wschodni Meksyk) do północnej Gwatemali M. a. dubius (S. Cabot, 1844) – półwysep Jukatan (południowo-wschodni Meksyk) do Belize i północno-wschodniej Gwatemali M. a. leei (Ridgway, 1885) – wyspa Cozumel (u wybrzeży wschodniego Meksyku) M. a. santacruzi (Bonaparte, 1838) – dzięciur złotobrzuchy – południowy stan Chiapas (południowy Meksyk) do północnej Nikaragui M. a. hughlandi Dickerman, 1987 – środkowa Gwatemala M. a. pauper (Ridgway, 1888) – północny Honduras M. a. turneffensis (Russell, 1963) – wyspy Turneffe (u wybrzeży Belize) M. a. insulanus (J. Bond, 1936) – wyspa Utila (u karaibskich wybrzeży Hondurasu) M. a. canescens (Salvin, 1889) – wyspy Roatán i Barburat (u karaibskich wybrzeży Hondurasu). W 2009 roku na podstawie różnic w mtDNA zaproponowano, by wszystkie podgatunki poza nominatywnym wydzielić do osobnego gatunku o nazwie dzięciur złotobrzuchy (Melanerpes santacruzi), ale późniejsze badania genetyczne i analizy ekologiczne wykluczyły taką możliwość.
Morfologia Wygląd Średniej wielkości dzięcioł. Długi, czarny dziób, przód głowy nad dziobem żółty, kark pomarańczowożółty, rzadziej żółty. Samca cechuje czerwona czapeczka. Wierzch ciała w drobne, czarno-białe paseczki. Zewnętrzne sterówki ogona także czarno-biało paskowane. Spód ciała szarawy, nogi szare. U niektórych podgatunków plamy nad dziobem i na karku są czerwone. Wymiary długość ciała: 22–26 cm rozpiętość skrzydeł: 42–44 cm masa ciała: 65–102 g
Ekologia Biotop Zamieszkuje otwarte i półotwarte lasy i zadrzewienia, lasy wtórne, zarośla, sawanny dębowo-jałowcowe. Występuje również w parkach miejskich i na obszarach podmiejskich. Pożywienie Owady, owoce, nasiona, okazjonalnie ptasie jaja i jaszczurki. Lęgi Najprawdopodobniej dwa lęgi w sezonie. Gniazdo znajduje się w dziupli w konarze lub pniu żywego bądź martwego drzewa. Samica składa 4–7 białych jaj, inkubacja trwa 12–14 dni. Pisklęta klują się nagie i ślepe. Opuszczają gniazdo po 30–32 dniach od wyklucia.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje dzięciura złotoczelnego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. W 2024 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność światowej populacji lęgowej na 5,3 miliona osobników. Trend liczebności populacji oceniany jest jako stabilny.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Dzięciołowate Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Fauna Belize Kategoria:Fauna Gwatemali Kategoria:Fauna Hondurasu Kategoria:Fauna Meksyku Kategoria:Fauna Nikaragui Kategoria:Fauna Salwadoru Kategoria:Fauna Stanów Zjednoczonych Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1829 roku Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Georga Waglera