Modernistyczne osiedla mieszkaniowe w Berlinie (niem. Siedlungen der Berliner Moderne) – sześć zespołów domów mieszkalnych, będących efektem innowacyjnej polityki mieszkaniowej w latach 1910 do 1933, szczególnie w okresie Republiki Weimarskiej: miasto ogród Falkenberg, osiedle Schillerpark, wielki zespół mieszkaniowy Britz, osiedle im. Carla Legiena, Białe Miasto, wielki zespół mieszkaniowy Siemensstadt. Osiedla w duchu Nowej Rzeczowości (niem. Neue Sachlichkeit) zaprojektowali niemieccy architekci, głównie Bruno Taut i . Kompleksy ilustrują rozwój modernistycznego budownictwa socjalnego od miast-ogrodów po funkcjonalne wielkie zespoły mieszkaniowe.
W lipcu 2008 modernistyczne osiedla mieszkaniowe w Berlinie zostały wpisane na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.
Historia
Osiedla modernistyczne były efektem innowacyjnej polityki mieszkaniowej prowadzonej po I wojnie światowej, szczególnie w okresie Republiki Weimarskiej. Celem polityki była budowa funkcjonalnych mieszkań za przystępną cenę, by poprawić warunki życia ludności o niskich dochodach. Projektowano słoneczne, jedno-, pięciopokojowe mieszkania z balkonami, wyposażone w kuchnie i łazienki. W latach 1924–1931 powstało w Berlinie 140 tysięcy nowych mieszkań. Szczególną wagę przykładano do funkcjonalności osiedli, zapewniano dobrze rozwiniętą infrastrukturę publiczną oraz liczne tereny zielone (parki i skwery).
Głównymi planistami berlińskich osiedli byli niemieccy architekci przedwojennego modernizmu Bruno Taut i , z którymi współpracowali również inni budowniczowie, m.in. Hans Scharoun i Walter Gropius. Nowe osiedla w dzielnicach Bohnsdorf, Britz, Charlottenburg, Prenzlauer Berg, Reinickendorf i Wedding stały się przykładem dla rozwiązań architektonicznych budownictwa socjalnego w okresie międzywojennym.
Jako pierwsze powstało miasto ogród Falkenberg (niem. Gartenstadt Falkenberg) projektu Bruno Tauta, oferujące 128 mieszkań (1913–1916). Zespół składa się z jedno- i dwupiętrowych domów różniących się wielkością i proporcjami. Domy odznaczają się kolorowymi elewacjami o kontrastujących barwach.
W latach 1924–1930 Taut zainspirowany funkcjonalną architekturą holenderską (Jakobusa Ouda) zbudował osiedle Schillerpark. Zespół składa się z dwupiętrowych domów (300 mieszkań) o ścianach z czerwonej palonej cegły ze wstawkami wokół okien i balkonów z cegły pomalowanej na biało.
W latach 1925–1930 powstał duży kompleks mieszkaniowy na blisko dwa tysiące mieszkań – wielki zespół mieszkaniowy Britz (zwany też Osiedlem Podkowy), zaprojektowany wspólnie przez Tauta i Martina Wagnera. W centrum osiedla znajduje się półkolisty staw otoczony wielorodzinnym budynkiem na planie podkowy.
Pod koniec lat 20. Taut zaprojektował duże osiedle niskich, trzy-, czteropiętrowych bloków na 1500 mieszkań (miasto-sypialnię) – osiedle im. Carla Legiena (niem. Wohnstadt Carl Legien).
Na przełomie lat 20. i 30. miasto sfinansowało za sumę 15 milionów marek budowę kolejnych dwóch osiedli na około 2600 mieszkań: Białego Miasta (niem. Weisse Stadt) i wielkiego zespołu mieszkaniowego Siemensstadt (niem. Grossiedlung Siemensstadt).
Lista osiedli Osiedle Dzielnica Budowa Projekt Architekci ZdjęcieMiasto ogród Falkenberg Bohnsdorf(Treptow-Köpenick) 1913–1916 Bruno Taut Bruno TautHeinrich Tessenow 125pxOsiedle Schillerpark Wedding(Mitte) 1924–1930 Bruno Taut Bruno TautMax Taut (odbudowa)Hans Hoffmann (rozbudowa) 125pxWielki zespół mieszkaniowy Britz Britz(Neukölln) 1925–1930 Bruno Taut Bruno Taut 125pxOsiedle im. Carla Legiena Prenzlauer Berg(Pankow) 1928–1930 Bruno Taut Bruno Taut 125pxBiałe Miasto Reinickendorf(Reinickendorf) 1929–1931 Otto Rudolf Salvisberg Otto Rudolf Salvisberg 125pxWielki zespół mieszkaniowy Siemensstadt Charlottenburg(Charlottenburg-Wilmersdorf) 1929–1934 Hans Scharoun Hans ScharounWalter GropiusHugo Häring 125px
Zobacz też modernizm w Niemczech
Przypisy
Bibliografia
Literatura
Linki zewnętrzne
Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Niemczech Kategoria:Budynki mieszkalne w Berlinie Kategoria:Architektura modernizmu w Niemczech