Szczypiorno – osiedle w południowo-zachodniej części Kalisza, nad strugą Piwonia, w granicach administracyjnych miasta od 1976 r. Częścią Szczypiorna jest Nosków.
Osiedle jest jedną z największych pod względem powierzchni jednostek pomocniczych Kalisza, zasadniczo zurbanizowane w obrębie ulicy Wrocławskiej, pozostałe części to głównie pola uprawne i działki rekreacyjne.
W Szczypiornie swoje korzenie ma polska piłka ręczna, potocznie nazywana szczypiorniakiem.
Położenie Szczypiorno usytuowane jest w południowo-zachodniej części miasta. Sąsiaduje od południowego zachodu z Nowymi Skalmierzycami, od północnego wschodu z Zagorzynkiem i Serbinowem, od północy z sołectwem Dobrzec, zaś od południowego wschodu z sołectwem Sulisławice Kolonia. Głównym traktem osiedla jest ulica Wrocławska, która przed wybudowaniem tzw. obwodnicy Nowych Skalmierzyc, stanowiła część drogi krajowej nr 25.
Historia Jako wieś Szczypiorno (wymieniane Sciperzno, Sciporno i inne), wzmiankowane od XV wieku. W 1815 r. na zachód od wsi utworzono przejście graniczne na granicy pomiędzy Królestwem Polskim a Królestwem Prus; wybudowano również koszary dla garnizonu oraz budynek komory celnej. W 1914 r. władze niemieckie w koszarach i barakach utworzyły obóz jeniecki dla cudzoziemców: Ukraińców, Rosjan, Francuzów, Brytyjczyków, Rumunów i innych narodowości. W późniejszym czasie powstał obóz dla internowanych żołnierzy Legionów Polskich (ok. 4000), którzy odmówili przysięgi lojalności cesarzowi niemieckiemu. Z uwagi na trudne warunki obozowe w Kaliszu utworzono „Komitet Opieki Nad Jeńcami”, który zaczął regularnie dostarczać żywność. Wśród legionistów zrodziła się nowa dyscyplina sportowa – piłka ręczna, potocznie nazywana szczypiorniak. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. w Szczypiornie kwaterował 29 Pułk Strzelców Kaniowskich. W 1927 r. odbył się zjazd legionistów, połączony z odsłonięciem pomnika w Szczypiornie (zniszczony w czasie okupacji hitlerowskiej). W 1955 r. budynek koszar przekazano Ośrodkowi Szkolenia Służby Więziennej. W 2013 r. otwarto prywatne Muzeum Historii Szczypiorna.
Zabytki i miejsca historyczne NazwaWybudowanyZdjęcieWpis do rejestru zabytkówKoszary (obecnie Kampus Mundurowy WSKiP w Warszawie)1815240/A z 16.09.1968Kaplica grobowa Ordęgów pw. św. Barbary (ul. Szczypiornicka 70)poł. XIX w.200px758/Wlkp/A z 26.08.2009Park podworski2 poł. XIX w.200px750/A z 30.06.1998Obóz internowania w Szczypiornie1914–1917200px –Ukraiński cmentarz wojskowy1914–1923200px852/Wlkp/A z 8.12.2011Mauzoleum Legionistów Polskich1932100px zburzone w 1939Schrony obserwacyjno–bojowe nr 10, nr 11 (Polskie umocnienia obronne Przedmoście Kalisz)1939200px1040/Wlkp/A z 26.01.2018
Publiczny transport zbiorowy Transport autobusowy +Nr liniiTrasaPrzewoźnik 19Kalisz: Majkowska Medix ↔ Nowe Skalmierzyce ↔ SkalmierzyceKaliskie Linie Autobusowe MOstrów Wielkopolski: Lotnicza Poznańska/Dworzec PKP ↔ Nowe Skalmierzyce ↔ Kalisz: Toruńska PuckaMZK Ostrów Wielkopolski
Transport kolejowy +Nr linii kolejowejPrzystanekZdjęcie Kalisz Szczypiorno200px
Wspólnoty wyznaniowe Na osiedlu mieści się: kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (1988) oraz Sala Królestwa dwóch Chrześcijańskich Zborów Świadków Jehowy.
Osoby związane ze Szczypiornem Władysław Broniewski (poeta) Wojciech Chmielowski (ojciec świętego Brata Alberta) Jan Krawczyk (wojskowy) Stanisław Okęcki (wojskowy) Janina Ordężanka (aktorka) Roman Statkowski (kompozytor) Juliusz Ulrych (polityk)
Zobacz też
My, Pierwsza Brygada
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 24 czerwca 1976 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwach: bielskim, jeleniogórskim, kaliskim, płockim i toruńskim (). MSIP Kalisz.
Linki zewnętrzne Osiedlowa strona internetowa Szczypiorna