thumb|Kanał Bydgoski w pobliżu Łochowa thumb|Kanał Górnonotecki w Łochowie thumb|Jezioro Jezuickie Małe thumb|Struga Młyńska w Dolinie Podprądy między Bydgoszczą, a Białymi Błotami thumb|Kanały na tzw. Bydgoskich Łąkach Nadnoteckich thumb|Stawy rybne w Lisim Ogonie thumb|Jaz na Noteci w Dębinku thumb|Leśna ścieżka dydaktyczna „Białe Błota” Nadleśnictwa Bydgoszcz thumb|Śluza Łochowo thumb|Jaz koło śluzy Lisi Ogon na Kanale Górnonoteckim thumb|Kościół Matki Boskiej Bolesnej w Cielu (1893) thumb|Kościół pw. św. Kazimierza w Łochowie (1902) thumb|Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Przyłękach (1916) thumb|Kościół Chrystusa Dobrego Pasterza w Białych Błotach (2001) thumb|Siedziba Nadleśnictwa Bydgoszcz w Lipnikach koło Białych Błot thumb|Dąb pomnik przyrody w Białych w Błotach. thumb|Szkoła Podstawowa im. Juliusza Verne’a w Białych Błotach thumb|Węzeł „Białe Błota” dróg ekspresowych S5 – S10 thumb|Terminal portu lotniczego Bydgoszcz, który częściowo położony jest w gminie Białe Błota thumb|Prefabet – Białe Błota S.A. thumb|Centrum sortowania Poczty Polskiej w Lisim Ogonie thumb|Stacja kolejowa w Trzcińcu thumb|Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Łochowie thumb|Dom w Łochowie thumb|Domy w Murowańcu thumb|Puszcza Bydgoska w gminie Białe Błota Białe Błota (do 1954 gmina Bydgoszcz) – gmina wiejska w Polsce położona w południowo-zachodniej części powiatu bydgoskiego. Położenie w bezpośrednim sąsiedztwie dużego miasta wpływa na jej dynamiczny rozwój. Siedzibą gminy jest wieś Białe Błota, położona zaledwie 3 km od granic Bydgoszczy. Bliskość dużego organizmu miejskiego od dawna wpływa na rozwój sąsiadujących miejscowości.

W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Położenie Gmina Białe Błota położona jest w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim. Od północy sąsiaduje z Bydgoszczą i gminą Sicienko, od wschodu z gminą Nowa Wieś Wielka, od południa z gminami: Łabiszyn i Szubin, a od zachodu z gminą Nakło nad NoteciąGmina Białe Błota. Wczoraj – dziś – jutro. Praca zbiorowa pod red. Stanisława Płotkowskiego. Urząd Gminy Białe Błota 1998. ..

Sąsiednie gminy Bydgoszcz, Sicienko, Nowa Wieś Wielka, Nakło nad Notecią, Łabiszyn, Szubin.

Położenie gminy, w pobliżu aglomeracji miasta Bydgoszczy sprzyja rozwojowi budownictwa mieszkaniowego, rzemiosła, usług, handlu oraz rolnictwa. Bliskość miasta i dostępność dróg przyczynia się do inwestycji przemysłowych i rzemieślniczych w Cielu, Kruszynie Krajeńskim, Przyłękach i Zielonce. Spowodowane jest to również uzbrojeniem terenu w sieć energetyczną, wodociągową i kanalizacyjną.

Warunki naturalne Gmina Białe Błota położona jest w całości w mezoregionie Kotlina Toruńska, w mikroregionach Terasa Łochowska (Równina Łochowska, Lasy Zamojskie) i Równina Rynarzewska (Równina Lipnicka, Dolina Kanału Noteckiego). Północno-wschodnia część należy do mikroregionu Miasto Bydgoszcz Południowe oraz Wydmy Puszczy BydgoskiejŚrodowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Praca zbiorowa pod red. Józefa Banaszaka, Wydawnictwo Tanan. Bydgoszcz 1996.. Występują tu dwa typy rzeźby terenu: płaska na terasach dolinnych oraz lekko pagórkowata na powierzchniach zwydmionychZmiana Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania gminy Białe Błota. Urząd Gminy w Białych Błotach. maj 2010.. Znaczna część obszaru gminy znajduje się na wysokości ok. 70 m n.p.m. Najwyższy punkt gminy 98,0 m n.p.m. znajduje się na szczycie wydmy śródlądowej w Puszczy Bydgoskiej, a najniższy: w dolinach: Noteci (64 m n.p.m.) i Kanału Bydgoskiego (60 m n.p.m.).

Przez gminę przebiega wododział rozdzielający dorzecza Odry i Wisły. Na północnych rubieżach gminy znajduje się Kanał Bydgoski łączący oba dorzecza, zaś po stronie południowej Noteć i żeglowny Kanał Górnonotecki, zasilający w wodę Kanał Bydgoski. Największym zbiornikiem naturalnym na terenie gminy jest Jezioro Jezuickie Małe. Na Kanale Górnonoteckim, Noteci i innych kanałach (Przyłęki, Kruszyński, Nowonotecki) urządzono w XIX wieku budowle hydrotechniczne, m.in. jazy w: Dębinku (3), Kruszynie, Łochowie i Lisim Ogonie oraz śluzy żeglugowe w Dębinku (2), Łochowie i Lisim Ogonie.

Ponad połowę powierzchni gminy Białe Błota zajmują lasy, należące do Puszczy Bydgoskiej. Są one miejscem masowego wypoczynku bydgoszczan. Zarząd nad lasami, położonymi w kierunku południowo-zachodnim i południowo-wschodnim od miasta Bydgoszczy pełni Nadleśnictwo Bydgoszcz, które obejmuje swym zasięgiem 15 300 ha lasów, w tym na terenie gminy Białe Błota – 6665 ha. W zdecydowanej większości są to lasy zaliczane do kategorii lasów chronionych, wynika to z ich położenia w pobliżu wielkiej aglomeracji miejskiej. Między Puszczą Bydgoską, a łąkami nadnoteckimi występują tzw. wyspy leśne, które stanowią chroniony element miejscowego krajobrazu. W gminie zlokalizowane są leśnictwa: w Lipnikach, Białych Błotach, Bielicach, Łochowie, Nadkanalu, Trzcińcu i Zielonce.

W 1999 roku Nadleśnictwo Bydgoszcz z siedzibą w Białych Błotach wykonało i oddało do zwiedzania leśną ścieżkę dydaktyczną zlokalizowaną na terenie leśnictwa Białe Błota. Prezentuje ona wybrane zagadnienia związane z lasami, pracą leśników itd. Jej długość wynosi 5 km z 13 przystankami tematycznymi. Ma na celu upowszechnienie wiedzy przyrodniczej i ekologicznej. Można ją zwiedzać pieszo lub rowerem.

Struktura powierzchni Gmina Białe Błota posiada obszar 122,4 km², co stanowi 8,7% powierzchni powiatu bydgoskiego. Funkcjonalny podział powierzchni jest następujący: użytki leśne: 52% użytki rolne: 36% tereny zurbanizowane, nieużytki, grunty pod wodami: 12%.

Ponad połowę obszaru gminy stanowią grunty Skarbu Państwa, zaś jedną trzecią – grunty prywatne.

Miejscowości W gminie wyodrębnione są sołectwa: Białe Błota, Ciele, Kruszyn Krajeński, Lisi Ogon, Łochowice, Łochowo, Murowaniec, Prądki, Przyłęki, Trzciniec, Zielonka. Sołectwem o największej powierzchni są Białe Błota (6549 ha), o czym decyduje duża powierzchnia lasów (80% obszarów leśnych w gminie), natomiast najmniejszym sołectwem – Łochowice (212 ha). Największą powierzchnią użytków rolnych (ok. 1600 ha, w tym łąk i pastwisk 830 ha) charakteryzuje się sołectwo Kruszyn Krajeński, natomiast największą powierzchnię gruntów ornych i sadów (łącznie ok. 480 ha) dysponuje sołectwo Łochowo. Miejscowości niesołeckie to: Drzewce, Jasiniec, Lipniki, Lipniki (osada leśna), Łochowo (osada leśna).

Zasoby naturalne Na terenie gminy Białe Błota występują: złoże torfu w Lisim Ogonie, piaski kwarcowe w Trzcińcu oraz iły w Białych Błotach. Eksploatowane jest jedynie złoże Zielonka-Trzciniec w Puszczy Bydgoskiej, gdzie wydobywa się piaski kwarcowe do produkcji cegły wapienno-piaskowej. Powierzchnia złoża wynosi 3,658 ha, zasoby szacuje się na 826 tys. m³.

Rolnictwo Użytki rolne w gminie charakteryzują się niskim udziałem gruntów ornych (52%) i odznaczają się słabą jakością. Zaledwie 4% gruntów jest w klasie od I do IV. Sporą powierzchnię zajmują łąki i pastwiska (43% użytków rolnych, 13% powierzchni gminy). W 2010 roku w gminie funkcjonowały tylko 53 gospodarstwa rolne powyżej 1 ha, najwięcej w Kruszynie Krajeńskim (9), Cielu (8), Łochowie i Przyłękach (7).

Transport Transport drogowy Przez teren gminy przebiegają drogi krajowe: nr S5, nr S10, nr 25, a także droga wojewódzka nr 223.

Odcinek drogi krajowej nr 10, będącej południową obwodnicą Bydgoszczy w 2007 r. przebudowano do standardów drogi ekspresowej. Znajdują się tu dwa węzły drogowe: Bydgoszcz Błonie i Bydgoszcz Południe.

Przez gminę przebiega pięć linii autobusowych (międzygminnych, obsługiwanych przez MZK Bydgoszcz), które łączą Bydgoszcz z gminą Białe Błota:

42 - Błonie - Błonie (Przez: Białe Błota, Kruszyn Krajeński)

90 - Garbary - Łochowice/Zajęcza (Przez: Lisi Ogon, Łochowo)

91 - Błonie - Brzoza/Okrężna (Przez: Białe Błota, Ciele, Zielonkę, Przyłęki)

92 - Błonie - Łochowo (Przez: Białe Błota, Lipniki, Murowaniec)

96 - Błonie - Przyłęki (Przez: Trzciniec, Ciele, Zielonkę)

Transport kolejowy Linie kolejowe przebiegające przez teren gminy: nr 131 (Chorzów Batory – Tczew) ze stacją w Trzcińcu nr 356 Bydgoszcz Główna – Poznań Wschód ze stacją Jasiniec Białebłota (nieczynna).

Transport lotniczy W granicach gminy znajduje się Port Lotniczy Bydgoszcz im. Ignacego Paderewskiego, który obsługuje połączenia krajowe i międzynarodowe.

Demografia Według danych z 2009 gminę zamieszkiwały 15 703 osoby, wg danych z 2024 – 24 016 osób.

Dane z 31 grudnia 2011 r.: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 18 081 100 9123 50,5 8958 49,1Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 148 75 73

Miejscowością o największym zaludnieniu są Białe Błota (prawie 6 tys.), następnie Łochowo (3 tys.), Murowaniec (1,3 tys.) i Ciele (1 tys.) Po ok. 900 osób mieszka w Kruszynie, Zielonce i Przyłękach, 700 w Lisim Ogonie, a blisko 500 w Łochowicach i Trzcińcu. Najmniejszą wsią sołecką w gminie są Prądki o zaludnieniu 150 osób.

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Białe Błota w 2014 roku

Białe Błota są największą pod względem ludności gminą wiejską w województwie kujawsko-pomorskim. W latach 2004–2020 liczba ludności wzrosła o 80,44%.

Edukacja W gminie Białe Błota działa 7 placówek oświatowych: 2 przedszkola (publiczne i prywatne), 3 szkoły podstawowe (w Białych Błotach, Przyłękach i Łochowie), 2 gimnazja (w Białych Błotach i Łochowie). Szkolnictwo na poziomie średnim i wyższym zapewniają ośrodki edukacyjne w Bydgoszczy.

Kultura Życie kulturalne gminy skupia się wokół dwóch ośrodków kultury: Białobłockiego i Łochowskiego. Znaczącymi imprezami kulturalnymi w gminie są: Wojewódzki turniej Recytatorski „O Pióro Jana Brzechwy”, Gminny Festiwal Piosenki Dziecięcej, Dzień Łochowa i inne.

Sport Na terenie gminy zarejestrowanych jest 5 klubów sportowych: Gminny Klub Sportowy „Spójnia” Białe Błota, Klub Sportowy Łochowo, Wiejski Klub Sportowy O.R.I. Kruszyn Krajeński, Uczniowski Klub Sportowy „Czapla” Białe Błota, Uczniowski Klub Sportowy w Łochowie. Bazę sportowo-rekreacyjną stanowią: stadion lekkoatletyczny, 2 boiska, 2 sale gimnastyczne w Białych Błotach, sala gimnastyczna w Łochowie oraz 5 boisk sportowych: w Lisim Ogonie, Kruszynie Krajeńskim i Łochowie.

Ochrona zdrowia Podstawową opiekę zdrowotną zapewnia Gminna Przychodnia w Białych Błotach i Specjalistyczna Praktyka Lekarza Rodzinnego w Łochowie, a pomoc społeczną realizuje Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Białych Błotach. Wysokospecjalistyczne usługi medyczne realizowane są w Bydgoszczy.

Gospodarka Największe przedsiębiorstwa działające na terenie gminy to Prefabet Białe Błota S.A. (produkcja wyrobów betonowych i żelbetowych), Bohamet w Cielu (produkcja armatury przemysłowej, szkła), Bydgoskie Zakłady Elektromechaniczne Belma S.A. (produkcja na potrzeby obronności i górnictwa), Centrum Logistyczne Poczty Polskiej w Lisim Ogonie. W 2008 r. w gminie zarejestrowanych było ponad 2 tys. podmiotów gospodarczych, a bezrobocie było znacznie niższe niż w regionie i kraju.

Białe-Błota to najszybciej rozwijająca się gmina w powiecie bydgoskim. W 2014 roku wydano to 454 pozwolenia na budowę (o 45% więcej niż w drugiej pod względem liczby pozwoleń gminie Osielsko).

Turystyka i zabytki Wykaz zarejestrowanych zabytków nieruchomych na terenie gminy: Kościół Matki Boskiej Bolesnej w Cielu (murowany z czerwonej cegły, styl neogotycki, zbudowany w 1893 roku jako ewangelicki) Zabytki niezarejestrowane: Kościół św. Kazimierza w Łochowie (murowany z czerwonej cegły, zbudowany w 1902 roku), Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Przyłękach (zbudowany w 1915 roku). Kanał Górnonotecki ze stopniami wodnymi „Lisi Ogon” (1882) i „Łochowo” (1882) z zespołem budynków mieszkalno-gospodarczych (1882/1941).

Ochrona przyrody Obszary NATURA 2000 W poszczególnych częściach gminy zlokalizowane są trzy obszary Natura 2000: część północno-wschodnia Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego (PLB300001) OSO – powierzchnia na terenie gminy – 346,5 ha