Powiat świecki – powiat w Polsce, położony w północnej części województwa kujawsko-pomorskiego. Jego siedzibą jest miasto Świecie.

Podział administracyjny Powiat świecki powstał 1 stycznia 1999 roku wskutek reformy administracyjnej, której jednym z aspektów było wprowadzenie powiatów jako drugiego szczebla administracji, pomiędzy województwami i gminamiUstawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa ()..

Został stworzony z części znoszonego województwa bydgoskiegoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw ().Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów ().. Terytorium powiatu zostało określone w kształcie nieznacznie zwiększonym w stosunku do tego, jaki posiadał on przed swoją likwidacją w 1975 roku. W skład powiatu w 1999 roku weszły tereny, ówcześnie należące do gminy Serock w powiecie bydgoskim (od 1976 roku w gminie Pruszcz)Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 stycznia 1976 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: bydgoskim, częstochowskim, jeleniogórskim, konińskim, koszalińskim, miejskim krakowskim, lubelskim, nowosądeckim i olsztyńskim ()..

Z powiatem świeckim graniczą jednostki: powiaty starogardzki i tczewski w województwie pomorskim od północy, powiat kwidzyński w województwie pomorskim od północnego wschodu, powiat grudziądzki i miasto na prawach powiatu Grudziądz od wschodu, powiat chełmiński od południowego wschodu, powiat bydgoski od południowego zachodu, powiat tucholski od zachodu.

W skład powiatu wchodzi 11 gmin: 3 miejsko-wiejskie oraz 8 wiejskich. Na jego terenie położone są 3 miasta: Nowe, Pruszcz oraz ŚwiecieRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego ()..

+ Gmina (2025) (2024) SiedzibaObwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (). TERYT Typ Nazwa 0414012 wiejska 25x25px Bukowiec Bukowiec 0414022 wiejska 25x25px Dragacz Dragacz 0414032 wiejska 25x25px Drzycim Drzycim 0414042 wiejska Jeżewo Jeżewo 0414052 wiejska 25x25px Lniano Lniano 0414063 miejsko-wiejska 25x25px Nowe Nowe 0414072 wiejska 25x25px Osie Osie 0414083 miejsko-wiejska 25x25px Pruszcz Pruszcz 0414093 miejsko-wiejska 25x25px Świecie Świecie 0414102 wiejska 25x25px Świekatowo Świekatowo 0414112 wiejska 25x25px Warlubie Warlubie

W historii powiatu doszło do jednej zmiany granic: w 2008 roku w granice gminy Lniano włączono część wsi Wysoka o powierzchni 19,31 ha z gminy Cekcyn w powiecie tucholskimRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2007 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta ()..

Pokrycie terenu Powiat świecki według danych z 2025 roku zajmował powierzchnię 1474,25 km², co stanowiło 8,2% powierzchni województwa kujawsko-pomorskiego. Był wówczas największym powiatem w województwie, pod względem powierzchni zajmując 39. miejsce wśród 314 powiatów Polski. Największą część powierzchni powiatu zajmowały grunty rolne (54,4%) oraz leśne (37,4%). Zabudowanych i zurbanizowanych było 4,8% terenów, zaś pod wodami znajdowało się ich 3,1%.

Pomniki przyrody thumb|Dąb „Graf Schwerin” w Sartowicach

Na terenie powiatu znajduje się 258 pomników przyrody, w tym 242 przyrody ożywionej i 16 nieożywionej.

Demografia

Według stanu z 31 grudnia 2024 roku w powiecie świeckim zamieszkiwało 94 358 mieszkańców: 48 008 kobiet (50,9% ludności) i 46 350 mężczyzn (49,1%), czyli 4,8% ludności województwa kujawsko-pomorskiego. Gęstość zaludnienia w powiecie wyniosła 64 osób na km². Pod względem ludności powiat świecki zajął w 2024 roku 4. miejsce spośród 19 powiatów w województwie oraz 85. lokatę wśród 314 powiatów Polski.

Wskaźnik urbanizacji wyniósł 34,9%; w miastach w tym dniu mieszkało 32 918 osób, zaś na wsi 61 440 osób.

Historia Powiat świecki, będący od 1772 r. pod zaborem pruskim, powrócił do Polski 25 stycznia 1920 roku. Powierzchnia powiatu zajmowała po powiecie chojnickim drugie miejsce w województwie pomorskim. W okresie dwudziestolecia nie doszło do poważniejszych zmian granic powiatu. Jedyne znaczące przekształcenie nastąpiło w 1931 r., kiedy to odłączono jedenaście gmin wiejskich oraz trzy obszary dworskie i przyłączono je do powiatu tucholskiego. Jednocześnie ze zlikwidowanego powiatu gniewskiego włączono do powiatu świeckiego jedenaście gmin wiejskich.

W grudniu 1934 r. zgodnie z nową ustawą samorządową w powiecie świeckim były dwie gminy miejskie i czternaście gmin zbiorowych, dzielących się na sto trzydzieści siedem gromad, których powierzchnia wynosiła 1600 km². W pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości nastąpił znaczny odpływ miejscowej ludności niemieckiej do Niemiec. Jednak pod koniec lat dwudziestych liczba ta zaczęła systematycznie rosnąć, by ponownie spaść po odłączeniu kilku bardziej zaludnionych gmin wiejskich w 1931 r.

Charakterystycznie kształtowały się w powiecie stosunki narodowościowe, gdzie dużą liczbę stanowili Niemcy. Ludność żydowska tworzyła niewielki stan liczbowy, który systematycznie spadał przez całe dwudziestolecie}.

Gospodarka Stopa bezrobocia w powiecie świeckim na koniec maja 2016 roku wyniosło 11,7%. Stanowiło to drugi najniższy wynik w województwie kujawsko-pomorskim, wyłączając powiaty ziemskie i grodzkie miast wojewódzkich.

Transport thumb|Droga wojewódzka nr 272 w Laskowicach Transport drogowy Drogi krajowe Autostrada A1 (Gdańsk – Warlubie – Nowe Marzy – Toruń – Łódź – Katowice – Gorzyczki, granica państwa z Czechami) Droga ekspresowa S5 (5) (Nowe Marzy – Świecie – Bydgoszcz – Poznań – Wrocław – Lubawka, granica państwa z Czechami) Droga krajowa nr 16 (Dolna Grupa – Grudziądz – Łasin – Iława – Olsztyn – Ełk – Augustów – Ogrodniki, granica państwa z Litwą) Droga krajowa nr 91 (Gdańsk – Nowe – Świecie – Toruń – Łódź – Częstochowa)

Drogi wojewódzkie Droga wojewódzka nr 207 (Wielki Lubień – Michale 16) Droga wojewódzka nr 214 (Warlubie – Kościerzyna – Lębork – Łeba) Droga wojewódzka nr 217 (91 – Warlubie) Droga wojewódzka nr 238 (Warlubie – Osie) Droga wojewódzka nr 239 (Świecie – Laskowice – Drzycim – Lniano – Błądzim) Droga wojewódzka nr 240 (Świecie – Tuchola – Chojnice 22) Droga wojewódzka nr 245 (Gruczno – Kosowo – Chełmno) Droga wojewódzka nr 248 (Zbrachlin – Topolno – Borówno) Droga wojewódzka nr 272 (Dolna Grupa – Grupa – Jeżewo – Laskowice) Droga wojewódzka nr 377 (Nowe – Pieniążkowo) Droga wojewódzka nr 391 (Warlubie – Grupa) Droga wojewódzka nr 402 (Fletnowo – Wielki Lubień)

Transport kolejowy Linia kolejowa nr 131 (Chorzów Batory – Bydgoszcz Główna – Laskowice Pomorskie – Warlubie – Twarda Góra – Tczew) Linia kolejowa nr 201 (Nowa Wieś Wielka – Bydgoszcz Leśna – Maksymilianowo – Serock – Świekatowo – Wierzchucin – Kościerzyna – Gdynia Port) Linia kolejowa nr 208 (Działdowo – Grudziądz – Dolna Grupa – Laskowice Pomorskie – Tuchola – Chojnice) Linia kolejowa nr 215 (Laskowice Pomorskie – Osie – Tleń – Czersk – Bąk)

Starostowie świeccy Na podstawie źródła: Marzena Kempińska (14 listopada 1998 – 15 grudnia 2014), Franciszek Koszowski (15 grudnia 2014 – 21 listopada 2018), Barbara Studzińska (21 listopada 2018 - maj 2024), Paweł Knapik (od maj 2024).

Przypisy

Kategoria:Kociewie świecki