mały|Wydanie Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis w edycji Kirchmajera z 1864 roku Liber beneficiorum (z łac. księga dobrodziejstw, także księga beneficjów, księga uposażeń) – spis uposażeń, dóbr i przywilejów, zwłaszcza kościelnych, sporządzana dla celów statystycznych oraz podatkowych. Wypisy z takich ksiąg sądy cywilne przyjmowały jako prawomocne dowody w sporach majątkowych. Stanowią ważne źródło historyczne do dziejów kościoła, a także stosunków majątkowych i gospodarczych.
Liber beneficiorum w Polsce Spisami tego typu, które dotyczą terenów obecnej Polski, są:
Liber beneficiorum diecezji lubuskiej – księga powstała około roku 1400, za pontyfikatu biskupa Jana Borschnitza (1397–1420), Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis – autorstwa Jana Długosza (1470–1480), Poznański liber beneficiorum – powstał w roku 1510, Liber beneficiorum archidiecezji gnieźnieńskiej opracował również w latach 1511–1523 Jan Łaski, Liber beneficiorum Żernickiego – autorstwa Marcina ze Stawu, poprawiona przez Jana Żernickiego, powstał około roku 1516, opisuje dekanaty: szczawiński, bedleński, tuszyński, rawski oraz miasto Łowicz, Liber retaxationum Drzewickiego – powstał w 1526 r. dla diecezji kujawskiej, na mocy uchwał synodu piotrkowskiego, Liber beneficiorum kruszwicki lub kujawski – sporządzony został w roku 1526, zaginął, Księga poznańska z roku 1564 – opis dochodów biskupstwa z dóbr ziemskich, dziesięcin snopowych, fortonów, maldratów w kluczach: poznańskim, bukowskim, pszczewskim, wielichowskim, krobskim, soleckim, ciążyńskim i dolskim.
Przypisy
Bibliografia
Liber beneficiorum (w:) Encyklopedia WIEM
Z. Gloger, Księga rzeczy polskich, Lwów 1896, s. 215
Linki zewnętrzne Liber beneficiorum, t. 1 Liber beneficiorum, t. 2 Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis / Jan Długosz. T. 1-3 (edycja łacińska). - wersja cyfrowa na Polona.pl
Zobacz też beneficjum
Kategoria:Historiografia I Rzeczypospolitej Kategoria:Liber beneficiorum