Edward Dmytryk (ur. 4 września 1908 w Grand Forks, zm. 1 lipca 1999 w Los Angeles) – kanadyjsko-amerykański reżyser filmowy, montażysta i producent.
Życiorys Urodzony w rodzinie ukraińskich emigrantów w Kanadzie, w dzieciństwie wraz z rodziną przeprowadził się do San Francisco. W 1939 został naturalizowanym obywatelem Stanów Zjednoczonych.
W latach 50. XX wieku znalazł się wśród tzw. hollywoodzkiej dziesiątki, czyli ludzi z branży filmowej, którzy dostali się na czarną listę za działalność komunistyczną w okresie akcji przeciw komunistom podjętej przez Kongres USA (konkretnie przez jego Komisję ds. Działalności Antyamerykańskiej). W 1948 roku odmówił zeznań przed wspomnianą Komisją, w rezultacie czego został oskarżony o obrazę Kongresu Stanów Zjednoczonych i wpisany na czarną listę Hollywood. Po tych wydarzeniach wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie zrealizował 2 filmy. W 1949 roku został wezwany do USA w celu przedłużenia ważności paszportu. Po powrocie do kraju odsiedział w więzieniu półroczny wyrok za obrazę Kongresu i zdecydował się na współpracę z Komisją McCarthy’ego.
Dmytryk faktycznie był członkiem partii komunistycznej, o czym pisał w swojej autobiografii „Odd Man Out”. Z datą 6 maja 1944 wydano mu legitymację partyjną nr 84961 na nazwisko Michael Edwards.
Karierę filmową rozpoczął w latach 30. jako montażysta w wytwórni Paramount. Początkowo tworzył niskobudżetowe filmy dla wytwórni. Uwagę na siebie zwrócił dopiero w 1944 realizując klasyczny czarny kryminał Żegnaj, laleczko według powieści Raymonda Chandlera. Największy sukces odniósł 3 lata później realizując w 1947 film Krzyżowy ogień nominowany do Oscara w 5 kategoriach. Dmytryk otrzymał nominację w kategorii najlepszy reżyser.
Wybrana filmografia 1942 – Za wschodzącym słońcem 1944 – Żegnaj, laleczko 1945 – Powrót do Bataan (inny tytuł Powrót do piekła) 1947 – Krzyżowy ogień 1952 – Ośmiu żelaznych 1954 – Bunt na okręcie 1955 – Lewa ręka Pana Boga 1955 – Żołnierz fortuny 1955 – Koniec romansu 1956 – Góry w śniegu 1958 – Młode lwy 1959 – Dwa złote colty 1964 – Rogate dusze 1965 – Miraż 1966 – Alvarez Kelly 1968 – Bitwa o Anzio 1968 – Shalako 1972 – Sinobrody 1975 – Czynnik ludzki
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Kanadyjczycy pochodzenia ukraińskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia ukraińskiego Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1999 Kategoria:Czarna lista Hollywood Kategoria:Amerykanie pochodzenia kanadyjskiego