Wiktor Grosz, właśc. Izaak (Icchak) Medres (ur. 24 lipca 1907 w Warszawie, zm. 9 stycznia 1956 tamże) – polski publicysta lewicowy, dyplomata, generał brygady ludowego Wojska Polskiego i działacz komunistyczny pochodzenia żydowskiego, członek Państwowej Komisji BezpieczeństwaBohdan Urbankowski, Czerwona msza, czyli uśmiech Stalina, t. I, Warszawa 1998, s. 632..
Życiorys Urodzony w rodzinie żydowskiej jako syn inżyniera elektryka Rafała Medresa (zm. 4 marca 1934). Studiował na Politechnice Warszawskiej, był absolwentem Szkoły Dziennikarstwa. Tłumaczył też z angielskiego (Grey Owl, Sejdżio i jej bobry, Historia opuszczonego szałasu, Pielgrzymi puszczy; John Reed, Dziesięć dni, które wstrząsnęły światem, używał pseudonimów Wojciech Bylina i Aleksander Dobrot). Od 1934 należał do Komunistycznej Partii Polski.
Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę znalazł się na terenie okupacji sowieckiej we Lwowie. Był sekretarzem redakcji polskojęzycznego „Czerwonego Sztandaru”, organu Lwowskiego Komitetu Obwodowego i Miejskiego Komunistycznej Partii (bolszewików) Ukrainy. Po ataku III Rzeszy na ZSRR ewakuowany do Saratowa. Współorganizator Związku Patriotów Polskich w ZSRR i 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Służył w LWP w stopniu pułkownika jako politruk współpracujący z NKWDE. Kospath-Pawłowski, Sławomir Cenckiewicz Długie ramię Moskwy, s. 44.. W latach 1944–1945 pełnił funkcję szefa Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego.
Był autorem poufnej instrukcji wyznaczającej nową politykę PPR i PKWN w wojsku, w której napisał: Mamy liczne dowody zbieżności haseł głoszonych przez AK i propagandę Goebelsa, mamy liczne dowody współdziałania AK-NSZ z bandami bulbowskimi i gestapo, nie pora więc okazywać im „zrozumienie”, „szacunek” i tolerować „przywiązanie do przeszłościJerzy Ślaski, Skrobów. Dzieje obozu NKWD dla żołnierzy AK 1944–1945, Warszawa 1990, s. 20–21..
Z wojska odszedł w stopniu generała brygady. Po wojnie pracował w MSZ, kierował Departamentem Prasy. W latach 1950–1954 był ambasadorem Polski w Czechosłowacji. Współpracował z Polskim Radiem, gdzie prowadził audycję Naszym zdaniem. W latach 1954–1955 był członkiem Międzynarodowej Komisji Kontroli i Nadzoru w Kambodży. Pobyt w Kambodży opisał w książce Przygoda dyplomatyczna (PIW, 1957).
Jego pierwszą żoną była Irena z domu Sznajberg (1907–1979), drugą Hanna z domu Wyszomirska (1916–1996).
Zmarł w Warszawie, pochowany 11 stycznia 1956 w Alei Zasłużonych na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A25-tuje-16).
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy Order Krzyża Grunwaldu II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1951) „za zasługi w pracy zawodowej”. Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (1945) Medal za Warszawę 1939–1945 (17 stycznia 1946) „w pierwszą rocznicę wyzwolenia Warszawy zasłużonym w walce o wyzwolenie i odbudowę Stolicy (...)”. Medal „Za udział w walkach o Berlin” (pośmiertnie, 1966)Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 3 (39), 1966, s. 410. Order Lenina (ZSRR) Order 9 września 1944 III stopnia (Bułgaria, 1948)Symbole braterskiej współpracy [w:] „Gazeta Robotnicza”, nr 149, 1 czerwca 1948, s. 2. Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi (Węgry, 1948)Wysokie odznaczenia dla osobistości polskich i węgierskich [w:] Dziennik Zachodni,nr 32, 1-2 lutego 1948, s. 1.
Przypisy
Bibliografia
Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 2, Warszawa 1987.
Kategoria:Ambasadorowie Polski Ludowej w Czechosłowacji Kategoria:Członkowie Państwowej Komisji Bezpieczeństwa Kategoria:Członkowie Związku Patriotów Polskich Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach o Berlin” Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Orderem 9 września 1944 Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Oficerowie dowództwa 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty Kategoria:Oficerowie polityczni ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Polscy Żydzi – żołnierze ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Szefowie Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Zmarli w 1956